Ureshii กับ Tanoshii: ดีใจกับสนุกในภาษาญี่ปุ่น

ผู้ที่เริ่มเรียนภาษาญี่ปุ่น หรือใช้ชีวิตกับภาษานี้ผ่านการอ่าน อนิเมะ ละคร หรือการใช้ชีวิตร่วมกับคนญี่ปุ่น คงเคยได้ยินคำว่า ureshii [嬉しい] กับ tanoshii [楽しい] ในฉากที่ตัวละครยิ้มแทบจะเหมือนกัน ปัญหาคือภาษาไทยมักยุบทั้งคู่เหลือแค่ “ดีใจ” หรือ “มีความสุข”

ความต่างอยู่ที่จังหวะของความรู้สึก ไม่ใช่ใครยิ้มกว้างกว่า ข่าวสอบผ่านอาจทำให้ ureshii ส่วนงานเลี้ยงคืนนั้นเป็น tanoshii ทั้งที่เป็นคืนเดียวกัน คำอย่าง yorokobu [喜ぶ] และ shiawase [幸せ] ยังขยายภาพนี้อีกชั้น เพราะคันจิคนละชุดและความหมายไม่ซ้อนกันเป๊ะ

สารบัญ 4

ความหมายของ Ureshii

คำว่า ureshii [嬉しい] เป็นคำคุณศัพท์รูป -i ที่แปลใกล้กับดีใจ ยินดี และพึงพอใจ ใช้กับความรู้สึกสั้น ๆ ที่ผุดขึ้นเมื่อมีเหตุการณ์ดี เช่น ทำสิ่งหนึ่งสำเร็จวันนี้ คันจิ [嬉] ในคำนี้สื่อว่าดีใจ พอใจ และยินดี

ตัวอย่างประโยคที่ใช้ ureshii:

連れてきてもらえて嬉しいです。	Tsurete kite moraete ureshīdesu.	ดีใจที่พาฉันมา
僕はとてもうれしい。	Boku wa totemo ureshī.	ฉันดีใจมาก
僕だって彼女を恋人にできてうれしいんだ。	Boku datte kanojo o koibito ni dekite ureshī nda.	ฉันก็ดีใจที่ได้เธอเป็นแฟน
また会えてうれしいわ。	Mata aete ureshī wa.	ดีใจที่ได้เจออีกครั้ง

ฉันสังเกตในประโยคและคำแปลบน Jisho ว่า ureshii กินความได้หลายโทน ทั้งยอดเยี่ยม ขอบคุณ ปลอบใจ ภาคภูมิใจ และความรู้สึกที่ใจเต็ม

คำที่มีคันจิ [嬉] หรือผูกกับคุณศัพท์ ureshii:

ไทย	ญี่ปุ่น	โรมาจิ
ร้องไห้ด้วยความยินดี	嬉し泣き	ureshinaki
ทำท่าดีใจ ให้เห็นว่าดีใจ	嬉しがる	ureshigaru
การประจบ การยกยอ	嬉しがらせ	ureshigarase
การเล่น ความร่าเริง	嬉戯	kigi
ร่าเริง ยินดี	嬉々	kiki
หัวเราะอย่างมีความสุข	嬉笑	kishou

ความหมายของ Tanoshii

คำว่า tanoshii [楽しい] หมายถึงสนุก เพลิดเพลิน น่าพอใจ ใช้ในประโยคอย่าง “วันนั้นสนุกมาก” หรือ “ฉันสนุกกับสิ่งนั้นมาก” คันจิ [楽] สื่อได้ทั้งดนตรี ความสบาย และความง่าย และไปอยู่ในคำที่เกี่ยวกับสิ่งที่น่าพึงพอใจ เช่น ดนตรีที่ฟังแล้วอารมณ์ดี ไม่ใช่คำว่าอร่อย นั่นเป็นหน้าที่ของ oishii [美味しい]

ต่างจาก ureshii ที่เกาะเหตุการณ์ tanoshii มักเกาะช่วงเวลา บรรยากาศ และกิจกรรมที่ไหลต่อเนื่อง มีบางประโยคที่คนปนสองคำเมื่อพูดถึงความสุขกว้าง ๆ แต่ถ้าจะขยายหนัง เพลง หรือนิสัยคน คำที่รับได้ตามธรรมเนียมคือ tanoshii

ตัวอย่างประโยค:

旅行中楽しい思いをした。	Ryokō-chū tanoshī omoi o shita.	ระหว่างเที่ยวฉันสนุกมาก
旅行は楽しかったですか。	Ryokō wa tanoshikattadesu ka.	เที่ยวสนุกไหม
あまり楽しくなかったな。	Amari tanoshikunakatta na.	ไม่ได้สนุกนัก
僕も君と同様楽しくない。	Boku mo kimi to dōyō tanoshikunai.	ฉันก็ไม่สนุกเหมือนกัน

ในประโยคจาก Jisho ฉันเห็นว่า tanoshii ไปแทนความสนุก ความชอบ ความเพลิดเพลิน และบรรยากาศที่น่าอยู่ บางครั้งไม่ต้องระบุการกระทำ แค่บอกว่าสนุกหรือกำลังทำสิ่งที่สนุกก็พอ

คำที่มีคันจิ [楽] หรือผูกกับ tanoshii:

ไทย	ญี่ปุ่น	โรมาจิ
ความสบาย ความง่าย (คุณศัพท์รูป -na)	楽	raku
เพลิดเพลิน สนุก (กริยา)	楽しむ	tanoshimu
ความสนุก สิ่งที่รอคอย	楽しみ	tanoshimi
โน้ตเพลง	楽譜	gakufu
มองโลกในแง่ดี	楽観	rakkan
ห้องแต่งตัว หลังเวที	楽屋	gakuya
สวนสวรรค์	楽園	rakuen
ชนะง่าย ชิ้นข้าวต้ม	楽勝	rakushou
เครื่องดนตรี	楽器	gakki

Ureshii กับ Tanoshii ต่างกันยังไง

กฎที่ใช้แล้วไม่หลงทาง: ureshii คือปฏิกิริยาต่อข่าวหรือเหตุการณ์ tanoshii คือคุณภาพของช่วงเวลาที่กำลังผ่าน

	ureshii [嬉しい]	tanoshii [楽しい]
โฟกัส	ผล เหตุการณ์ ของขวัญ ข่าวดี	กิจกรรม บรรยากาศ กระบวนการ
จังหวะ	ชั่วขณะ	ต่อเนื่อง
ขยายคนหรือสิ่งของ	โดยทั่วไปไม่	ได้ เช่น 楽しい人, 楽しい映画
ตัวอย่างสั้น	สอบผ่านแล้วดีใจ	ปาร์ตี้เมื่อคืนสนุก

ประโยคที่คนเรียนมักพลาด: “หนังเรื่องนี้ ureshii” ฟังแล้วเหมือนหนังยื่นของขวัญให้คุณ หนังที่ดูเพลินเป็น tanoshii หรือถ้าสนุกแบบน่าติดตามก็ไปทาง omoshiroi [面白い] คนที่พาห้องให้สว่างเรียกว่า 楽しい人 ไม่ใช่ 嬉しい人

อีกชั้นที่ตำราครูมักย้ำ: ทั้งสองคำพูดความรู้สึกของตัวพูดเป็นหลัก ถ้าจะพูดถึงคนอื่น ให้เลื่อนเป็น 嬉しそう / 楽しそう หรือเล่าว่าเขาแสดงออกอย่างไรด้วยกริยา yorokobu

คำอื่นที่แสดงความสุข

Shiawase [幸せ] ชี้ไปที่ความสุข โชค และพรในระยะยาว ลึกกว่าช่วงดีใจแป๊บเดียว ใช้ในโทนอย่าง “แต่งงานแล้วอยู่ด้วยกันอย่างมีความสุข” คันจิ [幸] สื่อความสุข พร และโชคลาภ

Yorokobu [喜ぶ] เป็นกริยา แปลตรงว่ายินดี ดีใจ พอใจ แสดงความยินดี และซาบซึ้ง โทนค่อนข้างกลาง ๆ ใช้เล่าปฏิกิริยาที่มองเห็นได้ คันจิ [喜] สื่อความยินดี ดีใจ และร่าเริง ฉันเจอคำนี้บ่อยในคัมภีร์ไบเบิลภาษาญี่ปุ่น

Omoshiroi [面白い] แปลตรงว่าน่าสนใจ น่าติดตาม น่าสงสัย สนุก ตลก และน่าพอใจ โฟกัสอยู่ที่สิ่งนั้นดึงดูด ไม่ใช่ใจที่อุ่นขึ้นเพราะข่าวดี

ไทย	ญี่ปุ่น	โรมาจิ
พึงพอใจ ซาบซึ้ง ขอบคุณยิ่ง	幸甚	koujin
สีหน้ายินดี ท่าทางดีใจ	喜色	kishoku
เป็นมงคล น่าเฉลิม ไร้เดียงสาในทางดี	目出度い	medetai
กลมกลืน สงบ เป็นกันเอง ไม่มีรอยร้าว	円満	enman
ร่าเริง สนุก น่าพอใจ	愉快	yukai
อารมณ์ ใจในตอนนั้น	機嫌	kigen
อารมณ์ดี แจ่มใส	快然	kaizen
มีความสุข (คำยืมจากอังกฤษ)	ハッピー	happii
เล่น สนุก	遊ぶ	asobu