Oishii! 16 วิธีพูดว่าอร่อยเป็นภาษาญี่ปุ่น

คนไทยได้ยินคำว่า “โออิชิ” แล้วนึกถึงชาเขียวหรือบุฟเฟต์ก่อนคำชมจานอาหาร — แต่ในญี่ปุ่น おいしい คือคำที่พูดตอนคำแรกเข้าปาก ไม่ใช่ชื่อแบรนด์ ใครเริ่มเรียนภาษาญี่ปุ่นมักเจอคำนี้เร็วมาก จนรู้สึกว่ามีแค่คำเดียวสำหรับ “อร่อย”

สำนวนจริงมีชั้น ตั้งแต่คำสุภาพที่ใช้กับใครก็ได้ ไปจนถึงคำกันเองของเพื่อน และคำเล่นที่คนญี่ปุ่นหัวเราะเอง จุดสะดุดที่พบบ่อยคือสับสน 甘い กับ うまい: คำแรกแปลว่าหวาน ถ้าใช้กับราเม็งซุปเค็มอาจฟังเหมือนชมว่า “หวานนะ” ทั้งที่ตั้งใจชมว่าอร่อย

สารบัญ 5

Oishii หมายถึงอะไร

oishii [美味しい / おいしい] เป็นคำคุณศัพท์ที่ใช้บ่อยที่สุดเมื่ออยากบอกว่าอาหารอร่อย คันจิ 美 แปลว่างาม และ 味 แปลว่ารสชาติ จึงอ่านตามตัวได้ว่ารสชาตินั้นงาม ในชีวิตประจำวันคนญี่ปุ่นมักเขียนด้วยฮิรางานะมากกว่าคันจิ และเติม です เมื่ออยากสุภาพ: oishii desu

อย่าสับสนกับ bimi [美味] ที่ใช้คันจิชุดเดียวกันแต่ไม่มี しい คำนี้เป็นคำนาม หมายถึงความอร่อยหรือรสชั้นดี ไม่ใช่คำคุณศัพท์แบบ oishii รูปวรรณกรรมอย่าง bimi naru [美味なる] จึงแปลว่า “อันมีรสงาม” ไม่ใช่ประโยคทักทายบนโต๊ะอาหาร

Umai [うまい] — อร่อยแบบกันเอง และยังแปลว่าเก่ง

umai [うまい / 旨い / 美味い] ความหมายใกล้ oishii แต่โทนกันเองกว่า ใช้บ่อยกับเพื่อน หลังดื่ม หรือตอนพูดไม่ต้องเกรงใจผู้ใหญ่ บางคนบอกว่าผู้ชายใช้มากกว่า แต่ไม่ใช่กฎเหล็กว่าผู้หญิงห้ามใช้ — มันเป็นเรื่องระดับภาษา ไม่ใช่เพศ

คันจิ 上手い อ่านว่า umai ได้เช่นกัน แต่ความหมายหลักคือเก่ง คล่อง ทำเป็น เมื่อใช้กับอาหารจึงพาความหมายซ้อนมาด้วย: ชมทั้งจานและฝีมือคนทำ คันจิเก่า 旨 ชี้ไปที่รสดีโดยตรง ทุกวันนี้คนมักเขียน うまい ด้วยฮิรางานะ

อย่าสับสนกับ amai [甘い] ซึ่งออกเสียงคนละคำและแปลว่าหวาน บางคนเห็นคันจิแล้วเอาไปชมอาหารคาว — ไม่ควร เว้นแต่จานนั้นหวานจริง ๆ ถ้าอยากไล่รสหวาน เปรี้ยว ขม เค็ม และอูมามิ ไปต่อที่ คำศัพท์รสชาติในภาษาญี่ปุ่น

Zeppin [絶品] — จานระดับชิ้นเอก

zeppin [絶品] ไม่ได้แปลว่า “อร่อย” ธรรมดา คันจิ 絶 มีนัยเกินขั้น และ 品 หมายถึงสิ่งของหรือชิ้นงาน — อักษรเดียวกันยังเป็น ลักษณนาม นับสิ่งของได้อีกด้วย ความหมายรวมคือของชั้นยอด ผลงานชิ้นเอก ของที่หาได้ยาก

ในโฆษณาและรายการอาหารมักเจอ zeppin gurume [絶品グルメ] หรือประโยคสั้น ๆ ว่า zeppin desu [絶品です] ใช้ได้ทั้งโทนกันเองและทางการ แต่ถ้าพูดทุกจาน คำจะกลายเป็นโฆษณา เก็บไว้ตอนจานนั้นเด่นจริง ๆ ไม่ใช่คำทักทายแทน oishii

ถ้าอยากอธิบายต่อว่าทำไมถึงอร่อย ให้ต่อด้วย aji [味] เช่น กลม กลมกล่อม กลิ่นหอม หรือรสที่ค้างหลังกลืน คำชมสั้น ๆ อย่าง oishii, umai และ zeppin เป็นแค่ประตู ไม่ใช่คำบรรยายจาน

จานที่จัดเป็นคอร์สตามฤดูกาลอย่าง ไคเซกิ มักถูกพูดถึงด้วยคำกลุ่มนี้ เพราะคนชมทั้งรสและฝีมือจัดจาน ไม่ใช่แค่ว่า “อร่อย”

สำนวนอื่นที่ใช้บอกว่าอร่อย

บางคนไม่ชมรสโดยตรง แต่พูด saikou [最高] แปลว่าสุด ยอดเยี่ยม สูงสุด หรือ shiawase [幸せ] ที่แปลว่ามีความสุข เพราะความสุขมาจากคำแรกที่เข้าปาก ไม่ใช่จากเมนูในหัว

ถ้าติดรสจนอยากกินอีก มักได้ยิน kuse ni naru [癖になる] คำว่า kuse [癖] แปลว่านิสัยหรือความเคยชิน ประโยคนี้จึงใกล้ “ติด” มากกว่า “อร่อยนะ”

มีคำกลับด้านของ umai ที่ดังจากรายการอาหารญี่ปุ่น: maiuu [まいうー] เป็นคำติดปากของ อิชิซึกะ ฮิเดฮิโกะ (อิชจัง) จากวงฮนจามากะ หลังรายการ Ganso! Debuya ของทีวีโตเกียว คำนี้คือ うまい กลับหลัง ไม่ใช่คำว่า maiyu และไม่ใช่คำพจนานุกรมสำหรับทักทายที่ร้าน

สำนวนภาพที่ยังใช้กันอยู่คือ hoppe ga ochiru [ほっぺが落ちる] หรือรูปเต็ม hoppeta ga ochiru [ほっぺたが落ちる] แปลตรงตัวว่าแก้มหลุด — อาหารอร่อยจนแก้มยอมแพ้ ไม่ได้หมายความว่าเจ็บหน้า

กลุ่มด้านล่างเป็นคำที่เกี่ยวกับความอร่อยแต่ไม่ค่อยได้ยินในบทสนทนาทุกวัน บางคำอยู่บนป้าย โฆษณา หรือภาษาเขียนเก่า

ภาษาไทย	ภาษาญี่ปุ่น	โรมาจิ
ดีพอ / ใช้ได้ (เมื่อพอใจ)	結構	kekkou
อาหารชั้นดี gourmet	美食	bishoku
รสและกลิ่นที่ยอดเยี่ยม	風味絶佳	fuumizekka
รสงาม	佳味	kami
สำรับหายากและอร่อย	珍膳	chinzen
กับข้าวหายากและอร่อย	珍肴	chinkou
คำเล่น: วัวแพ้ (ม้าชนะ = อร่อย)	牛負けた	ushimaketa
รสถูกใจ	好味	koumi

ushimaketa [牛負けた] ไม่ใช่คำพ้องของ oishii ในพจนานุกรม แต่เป็นดะจะเระเก่า: umakatta (อร่อยแล้ว) ฟังคล้าย uma ga katta (ม้าชนะ) จึงตอบว่า “วัวแพ้” คนรุ่นก่อนพูดหลังมื้อ คนรุ่นใหม่ส่วนใหญ่ไม่ใช้แล้ว — เก็บไว้เป็นมุก ไม่ใช่ประโยคสั่งอาหาร

16 วิธีพูดว่าอร่อยในภาษาญี่ปุ่น

นับตามลำดับที่เดินมาในบทความ ไม่ใช่การจัดอันดับความนิยม:

1. Oishii [美味しい]
2. Umai [うまい]
3. Zeppin [絶品]
4. Saikou [最高]
5. Shiawase [幸せ]
6. Kuse ni naru [癖になる]
7. Maiuu [まいうー]
8. Hoppe ga ochiru [ほっぺが落ちる]
9. Kekkou [結構]
10. Bishoku [美食]
11. Fuumizekka [風味絶佳]
12. Kami [佳味]
13. Chinzen [珍膳]
14. Chinkou [珍肴]
15. Ushimaketa [牛負けた]
16. Koumi [好味]

ถ้าต้องเลือกคำเดียวให้รอดทุกโต๊ะ ใช้ oishii desu ถ้าอยู่กับเพื่อนและอยากสั้นลง ใช้ umai ถ้าจานนั้นเด่นจนอยากยกขึ้นชั้นพิเศษ ค่อยแตะ zeppin — ส่วนคำเล่นอย่าง まいうー และ 牛負けた เก็บไว้ตอนคนฟังรู้ว่ากำลังเล่นคำ