Japanse achternamen: 200+ namen, oorsprong en betekenis

Zoekt u een lijst met Japanse achternamen, of wilt u weten wat Satou en Suzuki eigenlijk betekenen? Japanners hebben meestal twee namen, en de achternaam staat vooraan. Die namen komen vaak van rijstvelden, bruggen, putten of de blauwe regen die in Satou, Itou en Katou blijft opduiken.

Inhoud 8

De geschiedenis van Japanse achternamen

Nog niet zo lang geleden, in het Meiji-tijdperk (1868-1912), mochten gewone mensen een achternaam niet in het openbaar gebruiken. Adel, kunstenaars en leiders van regionale clans wel. Krijgers, artsen, monniken en handelaren kregen er soms een, of kochten er een. De rest werd herkend aan beroep of woonplaats. Een winkelier ging vaak onder de naam van de winkel.

In 1870 mochten burgers een familienaam registreren. In februari 1875 werd dat verplicht: wie geen oude myouji meer kende, moest er een kiezen. Toen groeide het aantal Japanse achternamen in één generatie uit tot een van de grootste verzamelingen ter wereld.

Hoe onderscheiden mensen zich van elkaar?

Als in een stad twee mensen Souta heten, werd degene die in de bergen woonde vaak Yamamoto no Souta genoemd, wat letterlijk Souta van de voet van de berg betekent: 山本 (voet van de berg). Dat is nog een reden waarom de achternaam vóór de voornaam komt.

Daarom zijn Japanse namen en achternamen vaak eenvoudig en dragen ze betekenissen die de plek, de familie of de geschiedenis van een huis herkenbaar maken: de berg achter het erf, het rijstveld in het midden van het dorp, de brug over een kloof.

De kanji maken het plaatje ingewikkelder. Eén teken kan op meer manieren gelezen worden, en dezelfde klank kun je met andere tekens schrijven. Eén naam kan daardoor meer dan één betekenis dragen, afhankelijk van hoe hij geschreven is.

Schattingen zetten het aantal Japanse achternamen tussen de 100.000 en 300.000. Geteld op kanji-schrijfwijze komen gepubliceerde lijsten tot ongeveer 291.000. Dat lijkt ironisch, omdat het Japans relatief weinig lettergrepen heeft vergeleken met andere talen.

Voorbeelden van oorsprongen van Japanse achternamen

Veel Japanse achternamen verwezen naar een plek of een kenmerk van een huis. Een paar bekende groepen:

• Afgeleid van de naam van de plaats: Watanabe, Takahashi, Sasaki, Ishikawa, Hasegawa, Miura, Chiba.
• Afgeleid van de topografie en het landschap: Yamamoto, Yamada, Mori, Ikeda.
• Afgeleid van de richting of positie: Minami, Kita, Tatsumi.
• Afgeleid van het beroep: Hattori, Shouji, Tokairin, Inukai, Ukai, Koumon.

Myouji: achternaam in het Japans

Achternamen of familienamen heten in het Japans myouji [名字 of 苗字], in het dagelijks taalgebruik ook sei [姓]. Ouder is de lezing naazana [なあざな] voor 名字. Een paar verwante woorden die het vocabulaire rond namen uitbreiden:

Japans	Romaji	Betekenis
同姓	dousei	Dezelfde achternaam
元姓	gensei	Vorige, oorspronkelijke achternaam
他姓	tasei	Andere achternaam
異姓	isei	Verschillende achternaam
宮号	miyagou	Keizerlijke titel (gō)
漢姓	kansei	Chinese achternaam
名前	namae	Voornaam
ラストネーム	rasutoneemu	Achternaam (van het Engels)
家名	kamei	Huannaam, familienaam

De meest voorkomende achternamen in Japan

De meest voorkomende achternaam in Japan is Satou, met naar schatting twee miljoen dragers. Satou wordt meestal geschreven als [佐藤]: 佐 betekent helpen of bijstaan, 藤 is blauwe regen, het embleem van de oude Fujiwara-clan. Hieronder de tien meest voorkomende familienamen, met een ruwe bevolkingsschatting en de letterlijke lezing van de tekens. De cijfers zijn schattingen. Verschillende tellingen schuiven een paar tienduizenden, maar de volgorde bovenaan blijft stabiel.

	Achternaam	Bevolking	Kanji	Betekenis
1	Satou	ongeveer 2.000.000	佐藤	Hulp + blauwe regen
2	Suzuki	ongeveer 1.750.000	鈴木	Belboom
3	Takahashi	ongeveer 1.450.000	高橋	Hoge brug
4	Tanaka	ongeveer 1.350.000	田中	Midden in het rijstveld
5	Watanabe	ongeveer 1.150.000	渡辺 / 渡邊	Oversteek bij de oever
6	Itou	ongeveer 1.100.000	伊藤	Blauwe regen van Ise
7	Yamamoto	ongeveer 1.090.000	山本	Voet van de berg
8	Nakamura	ongeveer 1.070.000	中村	Midden in het dorp
9	Kobayashi	ongeveer 1.040.000	小林	Klein bos
10	Katou	ongeveer 870.000	加藤	Blauwe regen van Kaga

Saitou komt als 斎藤 of 斉藤. 斎 wijst op reiniging of een rituele maaltijd. 藤 is opnieuw de blauwe regen. Omdat de twee schrijfwijzen apart worden geteld, blijft Saitou buiten deze top tien. Katou [加藤] staat tiende: de Fujiwara van Kaga, het oude Ishikawa.

Suzuki [鈴木] leest letterlijk als belboom, maar die tekens zijn waarschijnlijk ateji. De naam komt uit de Kumano-streek, waar susuki een hoop geoogst rijststro was in een oogstritueel, en verspreidde zich met die cultus. Takahashi [高橋] is eenvoudiger: hoge brug, een naam die op veel plekken tegelijk kon ontstaan.

Japanse namen zetten de tekens vaak in een volgorde die je in het Nederlands omdraait. 高 en 橋 staan als hoog + brug, en worden samen hoge brug. Neem de letterlijke lezing als start, niet als stamboom.

Zijn achternamen bijnamen?

Veel Japanse achternamen begonnen als een kenmerk van plek of beroep, bijna zoals een bijnaam die bleef hangen. Yamamoto zegt waar het huis stond. Hattori wijst naar een kledinggilde. Dat is iets anders dan een koosnaam die je iemand nu toeroept.

Liefkozend aanspreken gebeurt vooral met achtervoegsels als -chan of -kun, of met een verkorte voornaam. De myouji zelf blijft de officiële familienaam op het koseki, het gezinsregister.

Lijst met 200 veelvoorkomende achternamen in Japan

Hieronder een alfabetische greep van veelvoorkomende Japanse achternamen, met kanji, romaji en een letterlijke lezing. Dezelfde klank kan andere tekens hebben, en 藤 in Satou is eerder Fujiwara dan een veld vol bloemen. Gebruik de lijst om te zoeken, niet als enige bron voor iemands naam.

Kanji	Romaji	Betekenis
阿部	Abe	Abe-groep
秋山	Akiyama	Herfstberg
安藤	Andou	Vredige blauwe regen
青木	Aoki	Groene boom
青山	Aoyama	Blauwe/groene berg
新井 / 荒井	Arai	Nieuwe put / ruwe woning
荒木	Araki	Wilde boom
浅野 / 淺野	Asano	Ondiepe vlakte
馬場	Baba	Paardenbaan
千葉	Chiba	Duizend bladeren
遠藤	Endou	Verre blauwe regen
藤井	Fujii	Put van blauwe regen
藤本	Fujimoto	Oorsprong van blauwe regen
藤田	Fujita	Rijstveld van blauwe regen
藤原	Fujiwara	Veld van blauwe regen
福田	Fukuda	Geluksrijstveld
福井	Fukui	Geluksput
福島	Fukushima	Gelukseiland
古川	Furukawa	Oude rivier
後藤	Gotou	Blauwe regen erachter
萩原	Hagiwara	Hagi-vlakte
浜田	Hamada	Strandrijstveld
原	Hara	Veld
原田	Harada	Rijstveld in het veld
長谷川	Hasegawa	Lange rivier door de vallei
橋本	Hashimoto	Voet van de brug
服部	Hattori	Kledinggilde
早川	Hayakawa	Snelle rivier
林	Hayashi	Bos
樋口	Higuchi	Watergoot / bron
平井	Hirai	Vlakke put
平野	Hirano	Vlak veld
平田	Hirata	Vlak rijstveld
広瀬 / 廣瀬	Hirose	Brede ondiepte
本田	Honda	Oorspronkelijk rijstveld
本間	Honma	Clan van de provincie Sado
堀	Hori	Gracht
星野	Hoshino	Sterrenveld
市川	Ichikawa	Rivier van de stad
五十嵐	Igarashi	Vijftig stormen
飯田	Iida	Rijstveld van gekookte rijst
池田	Ikeda	Rijstveld bij een vijver
今井	Imai	Put van nu
井上	Inoue	Boven de put
石橋	Ishibashi	Stenen brug
石田	Ishida	Stenen rijstveld
石原	Ishihara	Stenen vlakte
石井	Ishii	Stenen put
石川	Ishikawa	Stenen rivier
伊藤	Itou	Blauwe regen van Ise (Mie)
岩本	Iwamoto	Voet van de rots
岩崎	Iwasaki	Uiteinde van de rots
岩田	Iwata	Rotsachtig rijstveld
鎌田	Kamata	Sikkelrijstveld
金子	Kaneko	Gouden kind
片山	Katayama	Ene kant van de berg
加藤	Katou	Blauwe regen van Kaga (Ishikawa)
川口	Kawaguchi	Monding van de rivier
川上	Kawakami	Bovenloop van de rivier
川村	Kawamura	Dorp aan de rivier
川波	Kawanami	Golf van de rivier
川崎	Kawasaki	Uiteinde van de rivier
菊地 / 菊池	Kikuchi	Chrysantengrond / chrysantenvijver
木村	Kimura	Dorp met bomen
木下	Kinoshita	Onder de boom
北村	Kitamura	Noordelijk dorp
小林	Kobayashi	Klein bos
小池	Koike	Kleine vijver
小島	Kojima	Klein eiland
小松	Komatsu	Kleine den
近藤	Kondou	Blauwe regen in de buurt
小西	Konishi	Klein westen
河野	Kouno / Kawano	Rivier met vlakte
小山	Koyama	Kleine berg
久保	Kubo	Terrein in een kuil
久保田	Kubota	Rijstveld in een kuil
工藤	Kudou	Ambachtelijke blauwe regen
熊谷	Kumagai	Berenvallei
栗原	Kurihara	Kastanjevlakte
黒田	Kuroda	Zwart rijstveld
前田	Maeda	Voor het rijstveld
丸山	Maruyama	Ronde berg
増田	Masuda	Uitgebreid rijstveld
松原	Matsubara	Dennenvlakte
松田	Matsuda	Rijstveld met den
松井	Matsui	Dennenput
松本	Matsumoto	Voet van de den
松村	Matsumura	Dorp van dennen
松尾	Matsuo	Staart van de den
松岡	Matsuoka	Dennenheuvel
松下	Matsushita	Onder de den
松浦	Matsuura	Dennenbaai
南	Minami	Zuid
三浦	Miura	Drie baaien
三宅	Miyake	Drie huizen
宮本	Miyamoto	Voet van het heiligdom
宮田	Miyata	Rijstveld van het heiligdom
宮崎	Miyazaki	Uiteinde van het heiligdom
水野	Mizuno	Waterveld
望月	Mochizuki	Volle maan
森	Mori	Bos
森本	Morimoto	Voet van het bos
森田	Morita	Rijstveld in het bos
村上	Murakami	Boven het dorp
村田	Murata	Rijstveld van het dorp
長井 / 永井	Nagai	Lange put / eeuwige put
長田 / 永田	Nagata	Lang rijstveld
内藤	Naitou	Blauwe regen van binnen
中川	Nakagawa	Middenrivier
中島	Nakajima / Nakashima	Middeneiland
中村	Nakamura	Midden in het dorp
中西	Nakanishi	Midden van het westen
中野	Nakano	Middenveld
中田	Nakata / Nakada	Middenrijstveld
中山	Nakayama	Midden in de berg
成田	Narita	Rijstveld dat tot stand kwam
西田	Nishida	Westelijk rijstveld
西川	Nishikawa	Westelijke rivier
西村	Nishimura	Westelijk dorp
西山	Nishiyama	Westelijke berg
西沢	Nishizawa	Westelijk moeras
野田	Noda	Rijstveld op het veld
野口	Noguchi	Ingang van het veld
野村	Nomura	Dorp van het veld
小田	Oda	Klein rijstveld
小川	Ogawa	Kleine rivier
岡田	Okada	Rijstveld van de heuvel
岡本	Okamoto	Voet van de heuvel
岡崎	Okazaki	Heuvel van de kaap
奥村	Okumura	Achterliggend dorp
小野	Ono	Klein veld
大橋	Oohashi	Grote brug
大石	Ooishi	Grote steen
大久保	Ookubo	Grote kuil
大森	Oomori	Groot bos
大西	Oonishi	Groot westen
大野	Oono	Grote vlakte
大沢 / 大澤	Oosawa	Groot moeras
大島	Ooshima	Groot eiland
太田	Oota	Dik / vruchtbaar rijstveld
大谷	Ootani	Grote vallei
大塚	Ootsuka	Grote grafheuvel
尾崎	Ozaki	Uiteinde van de kaap
小沢 / 小澤	Ozawa	Klein moeras
斎藤 / 齋藤	Saitou	Rituele blauwe regen
酒井	Sakai	Sakeput
坂本	Sakamoto	Voet van de helling
桜井 / 櫻井	Sakurai	Put van de kersenbloesem
佐野	Sano	Hulpveld / veld van Sano
佐々木	Sasaki	Hulpboom
佐藤	Satou	Hulp + blauwe regen
沢田	Sawada	Rijstveld in het moeras
関 / 關	Seki	Barrière / poort
柴田	Shibata	Rijstveld met takkenbossen
島田	Shimada	Rijstveld van het eiland
清水	Shimizu	Helder water
篠原	Shinohara	Bamboegrasvlakte
菅原	Sugawara	Biezenvlakte
杉本	Sugimoto	Voet van de ceder
杉山	Sugiyama	Cederberg
須藤	Sutou / Sudou	Blauwe regen (Suto)
鈴木	Suzuki	Belboom
田口	Taguchi	Monding van het rijstveld
高田	Takada / Takata	Hoog rijstveld
高木	Takagi	Hoge boom
高橋	Takahashi	Hoge brug
高野	Takano	Hoog veld
高山	Takayama	Hoge berg
武田	Takeda	Rijstveld van de krijger
竹内	Takeuchi	Binnen het bamboebos
田村	Tamura	Dorp met rijstveld
田辺 / 田邊	Tanabe	Naast het rijstveld
田中	Tanaka	Midden in het rijstveld
谷口	Taniguchi	Monding van de vallei
土屋	Tsuchiya	Huis van aarde
辻	Tsuji	Kruispunt
内田	Uchida	Binnen het rijstveld
内山	Uchiyama	Binnen de berg
上田	Ueda / Ueta	Bovenste rijstveld
上野	Ueno	Boven de vlakte
和田	Wada	Harmonisch rijstveld
渡辺	Watanabe	Oversteek langs de oever
山田	Yamada	Rijstveld van de berg
山口	Yamaguchi	Monding naar de berg
山本	Yamamoto	Voet van de berg
山中	Yamanaka	Midden in de berg
山下	Yamashita	Onder de berg
山内	Yamauchi	Binnen de berg
山崎	Yamazaki / Yamasaki	Uiteinde van de berg
矢野	Yano	Pijlveld
安田	Yasuda	Vredig rijstveld
横田	Yokota	Rijstveld ernaast
横山	Yokoyama	Naast de berg
吉田	Yoshida	Gunstig rijstveld
吉川	Yoshikawa	Gunstige rivier
吉村	Yoshimura	Gunstig dorp
吉岡	Yoshioka	Gunstige heuvel

Hoe kan ik de betekenis van mijn naam ontdekken?

Zoek elk teken op in een woordenboek zoals Jisho en kijk hoe de twee stukken samenhangen. Japanse namen hebben verschillende uitspraken en verschillende kanji, dus vertrouw geen lijst voordat je weet hoe de naam echt geschreven wordt.

Wie de eigen naam in het Japans wil zetten, begint bij de klank en de tekens die daarbij horen, niet bij een willekeurige vertaling van voor- of achternaam. Daarvoor is er een aparte uitleg over hoe je je naam in het Japans schrijft.