ために (tameni) ในภาษาญี่ปุ่น: วัตถุประสงค์ สาเหตุ และ ための

ในภาษาญี่ปุ่น คำว่า ために (tameni) แปลไทยว่า “เพื่อ” ได้บ่อยมาก แต่ความหมายจริงไม่จบแค่คำเดียว บางประโยคบอกวัตถุประสงค์ บางประโยคบอกสาเหตุ และบางทีคนเรียนสับสนกับ ように ที่ก็แปลว่า “เพื่อ” เช่นกัน

ถ้าคุณเคยเจอทั้ง “เรียนเพื่อสอบ” และ “รถไฟล่าช้าเพราะหิมะ” ในรูปแบบที่คล้ายกัน บทความนี้จะแยกให้เห็นว่า ために ทำงานยังไง แล้ว ための ต่างจาก ために ตรงไหน

สารบัญ 7

ために แปลว่าอะไร

สำนวน tameni (ために) ใช้แสดงจุดประสงค์หรือเป้าหมายของการกระทำ โดยทั่วไปแปลว่า “เพื่อ”, “ด้วยจุดประสงค์” หรือ “เพื่อที่” โครงสร้างนี้เจอบ่อยทั้งในบทเรียน N4–N3 และในประโยคชีวิตประจำวัน

นอกจากวัตถุประสงค์แล้ว ために ยังเชื่อมสาเหตุกับผลลัพธ์ ได้ เช่น เหตุการณ์ที่ทำให้เกิดสถานการณ์อื่น และยังใช้เมื่อการกระทำเป็นไปเพื่อประโยชน์ของคนหรือสิ่งนั้น

• วัตถุประสงค์ / เพื่อใครหรือเพื่ออะไร — ตั้งใจทำ A เพื่อให้ได้ B
• สาเหตุ / เพราะ — เกิด B เพราะมี A (มักเป็นเหตุการณ์หรือสถานการณ์)
• เพื่อประโยชน์ของ… — ทำเพื่อคน กลุ่ม หรือสิ่งของ

โครงสร้างการใช้ ために

รูปแบบหลักที่ควรจำมีสองแบบ:

1. คำนาม + の + ために — เพื่อ (ประโยชน์ของ) คำนามนั้น หรือเพื่อจุดประสงค์ที่คำนามชี้
2. กริยารูปราก (dictionary form) + ために — ทำกริยาหลักเพื่อให้บรรลุกริยา/เป้าหมายด้านหน้า

เวลาเขียนทางการ บางครั้งจะเห็นแค่ ため โดยละ に โดยเฉพาะเมื่อบอกสาเหตุ ในบทสนทนาทั่วไป ために ยังคงเป็นรูปแบบที่เจอบ่อย

ถ้ายังไม่ชินกับรูปพจนานุกรมของกริยา ลองทบทวน รูปแบบพจนานุกรมและมัสุ ก่อน แล้วค่อยประกอบกับ ために จะลื่นขึ้น

ประโยคตัวอย่างที่ใช้ ために

ไม่มีอะไรดีไปกว่าตัวอย่างเพื่อเข้าใจความหมายและการใช้ ために ดูตัวอย่างด้านล่างนี้:

日本語が分からない人の ために 英語で話してください。
Nihongo ga wakaranai hito no tame ni eigo de hanashite kudasai.

กรุณาพูดภาษาอังกฤษเพื่อผู้ที่ไม่เข้าใจภาษาญี่ปุ่น

倒すためにスーパーサイヤ人になる
Taosu tame ni suupaasaiyajin ni naru

เพื่อจะโค่นคู่ต่อสู้ จงกลายเป็นซูเปอร์ไซย่า

試験のために勉強しています。
Shiken no tame ni benkyou shite imasu.

ฉันกำลังเรียนเพื่อการสอบ

漫画を読むために、日本語を勉強しています。
Manga o yomu tame ni, nihongo o benkyou shite imasu.

ฉันกำลังเรียนภาษาญี่ปุ่นเพื่อที่จะอ่านมังงะ

列車は雪のために遅れた。
Ressha wa yuki no tame ni okureta.

รถไฟล่าช้าเพราะหิมะ

สังเกตตัวอย่างสุดท้าย: หิมะไม่ใช่ “เป้าหมาย” ของรถไฟ แต่เป็นสาเหตุที่ทำให้สาย แปลไทยจึงกลายเป็น “เพราะ” ไม่ใช่ “เพื่อ”

ための (tameno) กับคำนาม

เมื่อต้องการขยายคำนาม ว่าเป็นของสำหรับใครหรือเพื่อจุดประสงค์อะไร ใช้ ための (tameno) แทน ために

จำง่ายๆ: ための + คำนาม = คำนามที่ “สำหรับ/เพื่อ” สิ่งนั้น ส่วน ために มักขยายการกระทำ

ตัวอย่างของ ための:

これは子どものためのコンピューターです。
Kore wa kodomo no tame no konpyuutaa desu.

นี่คือคอมพิวเตอร์สำหรับเด็ก

これは外国人のための日本語の辞書です。
Kore wa gaikokujin no tame no nihongo no jisho desu.

นี่คือพจนานุกรมภาษาญี่ปุ่นสำหรับชาวต่างชาติ

これはベジタリアンのための料理です。
Kore wa bejitarian no tame no ryouri desu.

นี่คืออาหารสำหรับผู้ทานมังสวิรัติ

วัตถุประสงค์กับสาเหตุ: จุดที่คนสับสนบ่อย

ทั้งสองความหมายใช้รูปแบบคล้ายกัน แต่บริบทต่างกัน:

• วัตถุประสงค์ — ด้านหน้าเป็นเป้าหมายที่ผู้พูดตั้งใจจะไปให้ถึง เช่น เรียนเพื่อสอบ เก็บเงินเพื่อซื้อรถ
• สาเหตุ — ด้านหน้าเป็นเหตุการณ์หรือสภาพที่ทำให้เกิดผล เช่น ฝนตกหนักทำให้แม่น้ำล้น หนังสือเดินทางหมดอายุจึงขึ้นเครื่องไม่ได้

ถ้าประโยคตอบคำถามว่า “ทำไมถึงทำแบบนั้น?” และเป็นแผนของคนพูด มักเป็นวัตถุประสงค์ ถ้าตอบว่า “ทำไมถึงเกิดอย่างนั้น?” และเป็นเหตุการณ์ภายนอก มักเป็นสาเหตุ

ために กับ ように ต่างกันยังไง

ทั้งคู่แปลไทยว่า “เพื่อ” ได้ แต่ใช้คนละแบบ:

• ために — เป้าหมายที่ควบคุมได้ด้วยเจตนา ของผู้กระทำ เช่น ซื้อหนังสือเพื่ออ่าน เก็บเงินเพื่อไปญี่ปุ่น
• ように — สภาพหรือผลที่ควบคุมตรงๆ ไม่ได้ทั้งหมด เช่น เพื่อให้ได้ยิน เพื่อไม่ให้ลืม เพื่อให้พูดได้

音楽を聞くために、CDを買った。
Ongaku o kiku tame ni, CD o katta.

ซื้อซีดีเพื่อฟังเพลง (การซื้อและการฟังเป็นสิ่งที่ตั้งใจทำได้)

テレビの音が聞こえるように、静かにしなさい。
Terebi no oto ga kikoeru you ni, shizuka ni shinasai.

เงียบหน่อยเพื่อให้ได้ยินเสียงโทรทัศน์ (“ได้ยิน” เป็นสภาพ ไม่ใช่การกระทำที่บังคับได้ตรงๆ)

คนเรียนระดับ N4 มักเจอคู่ไวยากรณ์นี้ด้วยกัน ถ้าอยากดูภาพรวมโครงสร้างระดับนั้นเพิ่ม ดู 132 โครงสร้างไวยากรณ์ N4 และรายการ คำกริยา N4 ประกอบได้

สรุปสั้นๆ ก่อนเอาไปใช้

ために ช่วยพูดทั้ง “ทำ A เพื่อ B” และ “เกิด B เพราะ A” ส่วน ための ใช้ขยายคำนามว่าเป็นของสำหรับใครหรือเพื่ออะไร และเมื่อผลลัพธ์เป็นสภาพที่ควบคุมไม่เต็มที่ ให้คิดถึง ように แทน

ลองสังเกตประโยครอบตัวในอนิเมะ ข่าว หรือแบบฝึกหัด JLPT ว่า ために ตัวนั้นกำลังบอกเป้าหมาย หรือเหตุ — พอแยกสองโหมดนี้ได้ การอ่านและเขียนจะนิ่งขึ้นชัดเจน