คำศัพท์ภาษาญี่ปุ่นที่มีรากศัพท์จากภาษาโปรตุเกส

ชาวโปรตุเกสมาถึงญี่ปุ่นราวปี ค.ศ. 1542-1543 และเป็นชาวยุโรปกลุ่มแรกที่สร้างการค้าระหว่างญี่ปุ่นกับยุโรปแบบต่อเนื่องและโดยตรง ความสัมพันธ์นี้ยังทิ้งร่องรอยไว้ในภาษาญี่ปุ่น เพราะสินค้าหลายอย่างในยุคนั้นเข้ามาผ่านชาวโปรตุเกส

ตลอดหลายปีที่ผ่านมา มีการคาดกันว่าคำภาษาญี่ปุ่นมากกว่า 4,000 คำได้รับอิทธิพลจากภาษาโปรตุเกสและชาวโปรตุเกส บทความนี้จะพาไปดูตัวอย่างบางส่วน

Romaji	Kana / Kanji	Português Arcaico	Português Moderno
arukōru	アルコール	álcools	แอลกอฮอล์
bateren	伴天連 / 破天連	padre	บาทหลวง
bīdama	ビー玉	vi(dro) + 玉 (dama = "บอล")	ลูกแก้ว
biidoro	ビードロ	vidro	แก้ว
birōdo	ビロード ou 天鵞絨	veludo	กำมะหยี่
bouro/bouru	ボーロボール	bolo	ขนม, ลูกบอล
botan	ボタン釦 / 鈕	botão	กระดุม
buranko	ブランコ	balanço	ชิงช้า
charumera/charumeru	チャルメラ / 哨吶	charamela	charamela
chokki	チョッキ	jaque	แจ็กเก็ต, เสื้อกั๊ก
furasuko	フラスコ	frasco	ขวดทดลอง
iesu	イエス	Jesu	พระเยซู
igirisu	イギリス / 英吉利	inglez	อังกฤษ
iruman	イルマン / 入満 / 伊留満 / 由婁漫	irmão	พี่น้องชาย
jouro	じょうろ / 如雨露	jarro	บัวรดน้ำ
juban/jiban	じゅばん / 襦袢	gibão	เสื้อชั้นใน
kanakin/kanekin	金巾 / ▽かなきん / ▽かねきん	canequim	canequim
kantera/kandeya	カンテラ / カンデヤ	candeia, candela	ตะเกียง
kapitan	甲比丹 / 甲必丹	capitão	กัปตัน
kappa	合羽	capa	เสื้อกันฝน
karuta	かるた / 歌留多 / 加留多 / 骨牌	cartas	ไพ่
kasutera, kasuteera,kasuteira	カステラ	castella	เค้กสปันจ์
kirishitan	キリシタン / 切支丹 / 吉利支丹	christão	คริสต์ศาสนิกชน
kirisuto	キリスト or 基督	Christo	พระคริสต์
kompeitō	金米糖 / 金平糖 / 金餅糖	confeito	ลูกกวาดคอนเปโต
koppu	コップ	copo	แก้วน้ำ
kurusu	クルス	cruz	ไม้กางเขน
marumero	木瓜 or マルメロ	marmelo	ผลควินซ์
meriyasu	メリヤス / 莫大小 / 目利安	meias	ถุงเท้า
miira	ミイラ / 木乃伊	mirra	มดยอบ
oranda	オランダ / 和蘭(陀) / 阿蘭陀	Hollanda	เนเธอร์แลนด์
pan	パン / 麺麭 / 麪包	pão	ขนมปัง
pandoro	パンドロ	Pão-de-ló	เค้กสปันจ์
rasha	羅紗	raxa	ผ้าทวิล
rozario	ロザリオ	rosario	สายประคำ
sabato	サバト	sábado	วันเสาร์
sarasa	更紗	saraça	ผ้าลาย
shabon	シャボン	sabão	สบู่
shabondama	シャボン玉	sabão + 玉 (dama = บอล)	ฟองสบู่
shōro	ショーロ	choro	choro
shurasuko	シュラスコ	churrasco	ชูราสโก
subeta	すべた / スベタ	espada	ดาบ
tabako	煙草 / 莨	tabaco	ยาสูบ
tempura	天麩羅 / 天婦羅	Têmporas	เทมโพรัส
zabon	朱欒 / 香欒	zamboa	ส้มโอ

คำเหล่านี้บางคำมีที่มาจากภาษาโปรตุเกสชัดเจน ส่วนบางคำยังมีการถกเถียงกันตามแต่ละแหล่งข้อมูล เพราะฉะนั้นจึงควรมองที่บริบททางประวัติศาสตร์ของการติดต่อ ไม่ใช่ดูแค่ความคล้ายของเสียงเท่านั้น

คำยืมเหล่านี้ยังแสดงให้เห็นด้วยว่าภาษาญี่ปุ่นปรับเสียงจากภาษาต่างชาติให้เข้ากับระบบของตัวเองอย่างไร คำอย่าง pan, tempura และ shabon ถูกปรับรูปให้เข้ากับการออกเสียงแบบญี่ปุ่นมากขึ้น

เรื่องน่ารู้

Tempura - ความเชื่อมโยงกับ Têmporas มักถูกพูดถึงบ่อย ครั้งนั้นชาวคาทอลิกโปรตุเกสมีวันถือศีลอดทางศาสนาที่ไม่กินเนื้อสัตว์ และมักทำผักกับปลาแบบทอด ในญี่ปุ่น วิธีทำอาหารแบบนี้ไปเจอกับวัฒนธรรมการกินที่มีอยู่แล้ว จนกลายเป็นคำยืมในที่สุด

Iruman - คำที่ใช้ในช่วงเริ่มต้นของการเผยแผ่คริสต์ศาสนาในญี่ปุ่น เพื่อเรียกมิชชันนารีก่อนจะเป็นบาทหลวง

Arigatou

Arigatou ไม่ได้มีต้นกำเนิดจากภาษาโปรตุเกสอย่างที่บางคนคิด ที่จริงแล้วมันมาจาก arigatashi ในภาษาญี่ปุ่นโบราณ ซึ่งเกี่ยวข้องกับ aru และคำคุณศัพท์ katashi สรุปความหมายเดิมใกล้เคียงกับ “ยากที่จะพูดขอบคุณออกมา”

ne ในภาษาโปรตุเกสและ ne ในภาษาญี่ปุ่น

คำนี้ใช้เพื่อเน้นสิ่งที่เพิ่งพูดไป ในภาษาโปรตุเกส “né” ก็มีหน้าที่คล้ายกันมาก และมาจากรูปย่อของ “Não é?” อย่างไรก็ตาม เป็นไปได้สูงว่ามันเป็นเพียงความบังเอิญเท่านั้น

ถ้าอยากอ่านต่อเกี่ยวกับจุดนี้ คุณสามารถอ่าน ความหมายของ ne [ね] ในภาษาญี่ปุ่น ได้

ผมตั้งใจจะเพิ่มรายการนี้ในอนาคต ถ้าคุณเจอคำสำคัญที่ยังขาดไป หรือเห็นข้อผิดพลาดตรงไหน ฝากคอมเมนต์ไว้ได้เลย