Sensei (先生): ความหมายและคำเรียก

คุณรู้หรือไม่ว่า Sensei หมายถึงอะไร? หลายคนบอกว่าคำภาษาญี่ปุ่นนี้หมายถึงอาจารย์ ที่ปรึกษา ผู้สอน หรือครู คนญี่ปุ่นเริ่มจากวิธีเรียกคนนั้น ก่อนจะแยกชื่ออาชีพออกไป

สารบัญ 5

Sensei - คำยกย่องที่ใช้เรียก

คำว่า sensei [先生] เป็นคำยกย่อง (敬称, keishou) ใช้ต่อท้ายชื่อ และใช้เรียกลำพังได้เมื่ออยู่ในวงนั้นแล้ว กล่าวคือ เราสามารถเรียกครูและที่ปรึกษาของเราเพียงว่า sensei ได้

คำยกย่องนี้ใช้กับครู แพทย์ อาจารย์ และบุคคลใดๆ ที่อยู่ในระดับสูงกว่าและกำลังสอนสิ่งใดสิ่งหนึ่งให้คุณ ไม่ควรสับสนกับ เซนไปและโคไฮ ซึ่งเป็นความสัมพันธ์ของรุ่นพี่กับรุ่นน้อง

Sensei ยังสามารถใช้เพื่ออ้างถึงนักบวช นักบัญชี ศิลปิน นักดนตรี นักเขียนนิยาย หรือบุคคลใดๆ ที่มีความเชี่ยวชาญในบางด้านและคุณเคารพเหมือนเป็นอาจารย์หรือผู้ดูแลของคุณ คำนี้ใช้ได้กว้าง

Sensei เป็นบุคคลที่บรรลุถึงระดับหนึ่งของความเชี่ยวชาญหรือความสำเร็จในทักษะหรือสาขาหนึ่ง

Sensei หมายถึงอะไรโดยตรง?

คำว่า sensei [先生] มาจากอักษรคันจิ sen [先] ที่หมายถึงก่อน และ sei [生] ที่หมายถึงการเกิด พจนานุกรมไดจิเซ็ง (大辞泉) บอกว่าความหมายเดิมคือผู้ที่เกิดมาก่อน คือผู้อาวุโส วันนี้คำนี้ยังหมายถึงคนที่สอนวิชาหรือฝีมือ

เช่นเดียวกับเซนไป คนไม่เรียกตัวเองว่า sensei ตำแหน่งนี้ต้องได้รับมา เวลาจะบอกงานของตัวเอง คนญี่ปุ่นจึงใช้ชื่ออาชีพ

Sensei อาจเป็นครู แพทย์ ทนายความ นักเขียน นักการเมือง หรือผู้สอนศิลปะการต่อสู้ ในภาษาจีนกลางปัจจุบัน อักษร 先生 ใช้เรียกผู้ชายทั่วไป ใกล้กับ さん ของญี่ปุ่น คำว่าครูในภาษาจีนคือ 老師 การอ่าน sensei มาจากเสียงจีนแบบ องโยมิ

ฝั่งผู้เรียนในโรงเรียนใช้ seito [生徒] หมายถึงนักเรียน โดยเฉพาะชั้นมัธยม ศิษย์ที่ฝึกกับอาจารย์ในงานฝีมือหรือศิลปะการต่อสู้ใช้ deshi [弟子] โคไฮหมายถึงรุ่นน้อง ใช้บอกว่าใครมาก่อนใครในกลุ่ม

Sensei เป็นคำยกย่อง ดังนั้นจึงไม่ใช้กับตัวเอง

การเป็น sensei หมายถึงอะไร?

อาจารย์ไม่สามารถพิจารณาตัวเองว่าเป็น sensei ได้ แต่หลายคนมุ่งหวังที่จะได้รับตำแหน่งนี้ สิ่งนี้ง่ายสำหรับครูในห้องเรียน แต่ยากสำหรับที่ปรึกษาที่สอนในสาขาอื่น

ในศิลปะการต่อสู้ ความหมายของการเป็น sensei ถูกตั้งคำถามมาก เนื่องจากหลายคนที่ต้องการก้าวหน้าและมี dojo ของตัวเองมักพบกับคำถามนี้ พวกเขาเห็นว่าคนที่ถูกเรียกอย่างนี้ในสำนักเป็นผู้นำชุมชน ผู้ที่นำทางชั้นเรียนและช่วยให้ dojo ยังมีคนมาซ้อม

โดยเฉพาะอย่างยิ่งผู้ที่อยู่ในสาขาศิลปะการต่อสู้ หลายคนถือสิ่งนี้เป็นรูปแบบชีวิต ชั้นเรียนกับการดูแล dojo ไปด้วยกัน

ความแตกต่างระหว่างอาจารย์และsensei คืออะไร?

หลายคนคิดว่า sensei คืออาจารย์ในภาษาญี่ปุ่น คนไทยมักใช้ทั้งครูและอาจารย์เมื่อจะแปลคำนี้

ครูในห้องเรียนในญี่ปุ่นยังสามารถเรียกว่า kyoushi [教師] ได้ เมื่อพูดถึงอาชีพ ประโยค 田中さんは教師です บอกว่าคุณทานากะเป็นครู เมื่อจะเรียกคนนั้นในห้อง ใช้ทานากะ sensei รายละเอียดของโรงเรียนจริงอยู่ที่ โรงเรียนในญี่ปุ่นเป็นอย่างไร ภาพห้องเรียนในอนิเมะเทียบกับโรงเรียนจริงได้ที่ โรงเรียนในญี่ปุ่นเหมือนในอนิเมะจริงไหม

คำใกล้เคียงของ sensei

บางคนใช้คำว่า shishou เพื่อเรียกใครสักคนว่าอาจารย์หรือครู ความแตกต่างคือ shishou [師匠] หมายถึงบุคคลที่มีทักษะ ผู้มีพรสวรรค์ มีคุณสมบัติหรือได้รับการศึกษา อาจเป็นโค้ชหรือศิลปิน เนื่องจากอักษรคันจิหมายถึงโดยตรงว่าบุคคลนั้นเป็นผู้เชี่ยวชาญในงานฝีมือใดๆ (kabuki, พิธีชงชา, ช่างไม้, ช่างฝีมือ)

kyouju [教授] อ่านว่าเคียวจู เป็นตำแหน่งสูงสุดของอาจารย์ในมหาวิทยาลัย และยังหมายถึงการสอนวิชานั้นให้ผู้อื่น

shihan [師範] หมายถึงผู้ที่เป็นแบบอย่าง หรือผู้สอนวิชาการและงานฝีมือ รวมถึงคุณสมบัตินั้น เช่น ครูยูโด ส่วนขั้นหกดั้งเรียกว่า rokudan [六段] ซึ่งเป็นคนละคำกับ shihan ผู้ที่มีขั้นตั้งแต่หกดั้งถึงแปดดั้งคาดเข็มขัดแดงสลับขาว (紅白帯) ได้ บางสมาคมใช้ shuseki shihan สำหรับผู้สอนหลัก

อาจารย์ ผู้เชี่ยวชาญ	名人	meijin
มาสเตอร์ (จากภาษาอังกฤษ)	マスター	masutaa
ครู ผู้สอน คณาจารย์	教員	kyouin
sensei ใหญ่ในสำนัก	大先生	daisensei
ครูผู้มีบุญคุณ	恩師	onshi

คนที่สอนคุณเรียกได้ด้วย sensei ทั้งหลังชื่อและลำพังในวงนั้น ประโยคที่บอกอาชีพของเขาใช้ kyoushi หรือ kyouju ตามที่ทำงาน