Onigiri: geschiedenis, vullingen en vormen

Je kent onigiri waarschijnlijk al of hebt ze ergens gezien. Onigiri (お握り) zijn Japanse rijstballen, meestal omwikkeld met nori. De klassieke vorm is driehoekig, maar ronde, ovale en andere vormen komen ook vaak voor. De naam verwijst naar iets dat met de hand is gevormd.

Onigiri kan allerlei vullingen hebben. Klassieke keuzes zijn gebakken zalm, umeboshi, katsuobushi en andere zoute of zure ingrediënten. Zoete onigiri bestaan ook.

Ze worden meestal gemaakt van witte rijst, gekruide rijst, gebakken rijst, osekihan of takikomi gohan. Sushi-rijst gebruik je normaal niet, want dan spreek je eigenlijk van sushi.

De rijstballen van de samoerai

De oorsprong van onigiri gaat ver terug. Rijst werd al vroeg in handzame porties gevormd zodat hij makkelijk mee te nemen en te eten was. Volgens een veelgehoorde uitleg gebruikten samoerai rijstballen ook als eenvoudige maaltijd tijdens lange tochten en gevechten.

Voordat eetstokjes in de Nara-periode algemeen werden, werd rijst vaak in kleine bolletjes gevormd om hem makkelijker te serveren. In de Heian-periode kwam ook een rechthoekige vorm voor, zodat de rijst op een schaal kon worden gestapeld en makkelijker kon worden gegeten.

Er bestaat ook een volksverhaal dat de naam "onigiri" verbindt met "oni" en "kiri". Een bekende legende noemt Oni Taro, een grote man die een rijstbal voor een demon maakte om zijn honger te stillen.

Soorten onigiri en vullingen

Vandaag de dag zijn onigiri van het slagveld naar de konbini verhuisd. Ze zijn in Japan net zo normaal als sandwiches in het Westen. Je vindt ze in gemakswinkels, restaurants en supermarkten door het hele land.

Onigiri kan met veel verschillende smaken worden gemaakt, van vis en vlees tot groenten, kaas en zelfs chocolade. De variatie wordt vooral begrensd door de fantasie.

Enkele van de populairste vullingen in Japan zijn:

Zalm of zalm met mayonaise
Tsuna Mayo (tonijn en mayonaise)
Ikura (zalmkaviaar)
Kip, gefrituurde kip of kip met mayonaise
Tarako (gezouten kabeljauwkuit)
Mentaiko (kabeljauw- of pollakkuit in pittige saus)
Umeboshi (ingelegde Japanse pruim)
Konbu (gedroogd zeewier)
Alleen rijst (licht gezouten)
Nikumaki (varkensvlees of ander vlees)
Omelet
Katsuo (gedroogde bonito)
Tempura
Furikake
Takikomi Gohan (gestoomde rijst met groenten, vis of vlees)
Unagi (paling)
Tsukudani (zeevruchten, vlees of zeewier gekookt in sojasaus en mirin)
Shiokara (gezouten en gefermenteerd vlees en zeevruchten)

Gegrilde onigiri

Onigiri kan in veel verschillende vormen worden gemaakt, maar de populairste is nog steeds de driehoek. Er zijn ook vierkante, ronde, ovale en zelfs dierenvormen.

Een bekende variant is yaki onigiri. Die wordt boven vuur gegrild met boter en sojasaus tot hij goudbruin en krokant is.