Kazoku [家族] — คำศัพท์สมาชิกในครอบครัวภาษาญี่ปุ่น

ในภาษาญี่ปุ่น คำว่า 家族 (かぞく / kazoku) ไม่ได้แปลแค่ว่า «ครอบครัว» แล้วยุติ — เวลาพูดถึงพ่อแม่หรือพี่น้องของตัวเอง กับครอบครัวของคนอื่น มักใช้คำคนละชุด และยังมีคำต่อท้ายที่เปลี่ยนตามความเป็นทางการของการสนทนา

ถ้าเคยสับสนว่าเมื่อไหร่ควรใช้ 父 (ちち / chichi) และเมื่อไหร่ควรใช้ お父さん (おとうさん / otousan) บทความนี้จัดคำศัพท์สมาชิกในครอบครัวภาษาญี่ปุ่นเป็นตาราง แยกแบบถ่อมตัว แบบสุภาพ ญาติห่าง และญาติโดยการสมรส พร้อมการอ่านคานะและโรมาจิ

สารบัญ 5

สมาชิกในครอบครัวของคุณเป็นภาษาญี่ปุ่น

ชุดคำด้านล่างมักใช้เมื่อพูดถึงครอบครัวของตัวเองกับคนนอก (เช่น เพื่อนร่วมงานหรือคนที่ยังไม่สนิท) ในสถานการณ์ทางการหรือกึ่งทางการ — เป็นรูปแบบที่ถ่อมตัว แสดงว่าไม่ได้ยกย่อง «ฝ่ายตัวเอง» เกินจำเป็น

Kanji	Kana	Rōmaji	ความหมาย
家族	かぞく	kazoku	ครอบครัว / สมาชิกในครอบครัว
祖父	そふ	sofu	ปู่ / ตา
祖母	そぼ	sobo	ย่า / ยาย
伯父	おじ	oji	ลุง (พี่ของพ่อหรือแม่)
叔父	おじ	oji	อา (น้องของพ่อหรือแม่)
伯母	おば	oba	ป้า (พี่ของพ่อหรือแม่)
叔母	おば	oba	น้า (น้องของพ่อหรือแม่)
両親	りょうしん	ryoushin	พ่อแม่
父	ちち	chichi	พ่อ (เมื่อพูดถึงพ่อของตัวเองกับคนนอก)
母	はは	haha	แม่ (เมื่อพูดถึงแม่ของตัวเองกับคนนอก)
兄弟	きょうだい	kyoudai	พี่น้อง (มักรวมชาย-หญิงในบริบททั่วไป)
姉妹	しまい	shimai	พี่น้องหญิง
兄	あに	ani	พี่ชาย
姉	あね	ane	พี่สาว
弟	おとうと	otouto	น้องชาย
妹	いもうと	imouto	น้องสาว
夫婦	ふうふ	fuufu	คู่สมรส / สามีและภรรยา
主人	しゅじん	shujin	สามี (โทนคลาสสิกเมื่อพูดถึงสามีของตัวเอง)
夫	おっと	otto	สามี
家内	かない	kanai	ภรรยา (โทนคลาสสิก/ทางการ)
妻	つま	tsuma	ภรรยา
従兄弟	いとこ	itoko	ลูกพี่ลูกน้อง (ชาย)
従姉妹	いとこ	itoko	ลูกพี่ลูกน้อง (หญิง)
子供	こども	kodomo	ลูก / เด็ก
息子	むすこ	musuko	ลูกชาย
娘	むすめ	musume	ลูกสาว
甥	おい	oi	หลานชาย (ลูกของพี่น้อง)
姪	めい	mei	หลานสาว (ลูกของพี่น้อง)
孫	まご	mago	หลาน (ลูกของลูก)
義理の兄	ぎりのあに	giri no ani	พี่เขย (พี่กว่าตัวเอง)
義理の弟	ぎりのおとうと	giri no otouto	น้องเขย (น้องกว่าตัวเอง)
義理の息子	ぎりのむすこ	giri no musuko	ลูกเขย
義理の~	ぎりの~	giri no ~	~ โดยการสมรส / ไม่ใช่สายเลือดตรง

ต่างจากภาษาไทยที่มักแยกแค่ «พี่» กับ «น้อง» ตามเพศ ภาษาญี่ปุ่นแยกทั้งเพศและอาวุโสอย่างชัดเจน — มีคำเฉพาะสำหรับพี่ชาย พี่สาว น้องชาย และน้องสาว ไม่ใช่แค่ «พี่น้อง» คำเดียว ถ้าอยากลงลึกเรื่องคำเรียกพี่อย่าง onii-chan / onee-chan ดูบทความแยกได้ที่นี่

อ่านเพิ่มเติม: ความหมายของ Onii-chan, Onee-chan – พี่น้องในภาษาญี่ปุ่น

สมาชิกในครอบครัวอื่น — รูปแบบที่สุภาพ

รายการด้านล่างเป็นชุดให้เกียรติที่ใช้เมื่อพูดถึงครอบครัวของคนอื่น หรือเมื่อเรียกพ่อแม่ พี่น้องอาวุโสของตัวเองโดยตรงที่บ้าน (เช่น เรียกพ่อว่า お父さん ไม่ใช่ 父) การใช้ お父さん / お母さん กับพ่อแม่ของตัวเองในบ้านจึงเป็นเรื่องปกติมาก

ความต่างหลักของสองตาราง: ชุดแรกถ่อมตัวเมื่อ «เล่าเรื่องครอบครัวตัวเองให้คนนอกฟัง» ชุดที่สองยกย่องและสุภาพเมื่อ «พูดถึงครอบครัวของอีกฝ่าย» หรือเรียกตรงหน้า อย่าสลับโดยไม่ตั้งใจ — ถ้าบอกครูว่า «otousan ของฉัน…» ในบริบททางการ อาจฟังดูเหมือนยกย่องฝ่ายตัวเองเกินจำเป็น ใช้ chichi / haha แทนจะเข้าโทนมากกว่า

Kanji	Kana	Rōmaji	ความหมาย
ご家族	ごかぞく	go kazoku	ครอบครัวของใครบางคน / ครอบครัวของคุณ
お爺さん	おじいさん	ojiisan	ปู่ / ตา / ชายสูงอายุ (ตามบริบท)
お婆さん	おばあさん	obaasan	ย่า / ยาย / หญิงสูงอายุ (ตามบริบท)
伯父さん	おじさん	ojisan	ลุง (พี่ของพ่อหรือแม่)
叔父さん	おじさん	ojisan	อา (น้องของพ่อหรือแม่)
伯母さん	おばさん	obasan	ป้า (พี่ของพ่อหรือแม่)
叔母さん	おばさん	obasan	น้า (น้องของพ่อหรือแม่)
ご両親	ごりょうしん	go ryoushin	พ่อแม่ (ของอีกฝ่าย)
お父さん	おとうさん	otousan	พ่อ (สุภาพ / เรียกตรงหน้า)
お母さん	おかあさん	okaasan	แม่ (สุภาพ / เรียกตรงหน้า)
ご兄弟	ごきょうだい	go kyoudai	พี่น้อง (ของอีกฝ่าย)
お兄さん	おにいさん	oniisan	พี่ชาย
お姉さん	おねえさん	oneesan	พี่สาว
弟さん	おとうとさん	otoutosan	น้องชาย (ของอีกฝ่าย)
妹さん	いもうとさん	imoutosan	น้องสาว (ของอีกฝ่าย)
ご夫婦	ごふうふ	go fuufu	คู่สมรส (ของอีกฝ่าย)
ご主人	ごしゅじん	go shujin	สามี (ของอีกฝ่าย)
奥さん	おくさん	okusan	ภรรยา (ของอีกฝ่าย)
お子さん	おこさん	okosan	ลูก / เด็ก (ของอีกฝ่าย)
息子さん	むすこさん	musukosan	ลูกชาย (ของอีกฝ่าย)
お嬢さん	おじょうさん	ojousan	ลูกสาว (สุภาพ)
お孫さん	おまごさん	omagosan	หลาน (ของอีกฝ่าย)

ตัวอย่างสั้น ๆ: ถ้าแนะนำครอบครัวตัวเองในชั้นเรียน อาจพูดว่า «家族は父と母と姉です» (kazoku wa chichi to haha to ane desu) — ใช้ chichi / haha / ane ไม่ใช่ otousan / okaasan ในประโยคเล่าให้คนนอกฟัง

ลูกพี่ลูกน้องและญาติห่างไกลในภาษาญี่ปุ่น

kanji	kana	rōmaji	ความหมาย
祖父母	そふぼ	sofubo	ปู่ย่าตายาย
親子	おやこ	oyako	พ่อแม่และลูก
赤ちゃん	あかちゃん	akachan	ทารก
曾祖父	そうそふ	sousofu	ทวด (ชาย)
曾祖母	そうそぼ	sousobo	ทวด (หญิง)
従兄弟	いとこ	itoko	ลูกพี่ลูกน้อง
従姉弟	いとこ	itoko	ลูกพี่ลูกน้อง
従兄	いとこ	itoko	ลูกพี่ลูกน้องชายที่แก่กว่า
従姉	いとこ	itoko	ลูกพี่ลูกน้องหญิงที่แก่กว่า
従弟	いとこ	itoko	ลูกพี่ลูกน้องชายที่อ่อนกว่า
従妹	いとこ	itoko	ลูกพี่ลูกน้องหญิงที่อ่อนกว่า

ในบทสนทนาประจำวันคนส่วนใหญ่พูดแค่ itoko แล้วอาศัยบริบท — แต่เวลาเขียนคันจิ อาจแยกเพศและอาวุโสได้ละเอียดเหมือนระบบพี่น้อง คล้ายกับที่อธิบายในบทความ พี่น้องในภาษาญี่ปุ่น

ระวังการออกเสียงยาว: おじさん (ojisan) คือลุง/อา ส่วน おじいさん (ojiisan) คือปู่/ตา — สระยาวเปลี่ยนความหมายทั้งคำ แบบเดียวกันกับ おばさん กับ おばあさん

สมาชิกในครอบครัวที่ไม่มีความสัมพันธ์ทางสายเลือดในภาษาญี่ปุ่น

kanji	kana	rōmaji	ความหมาย
義父	ぎふ	gifu	พ่อตา / พ่อสามี
義母	ぎぼ	gibo	แม่ยาย / แม่สามี
嫁	よめ	yome	ลูกสะใภ้
婿	むこ	muko	ลูกเขย
義兄	ぎけい	gikei	พี่เขย
義弟	ぎてい	gitei	น้องเขย
義姉	ぎし	gishi	พี่สะใภ้
義妹	ぎまい	gimai	น้องสะใภ้

นอกจากคำสั้นอย่าง 義父 / 義母 ยังพบรูป 義理の父 (giri no chichi) หรือ 義理の母 (giri no haha) — ความหมายเดียวกันในทางปฏิบัติ ขึ้นกับโทนและความถี่ที่ใช้ในครอบครัวนั้น

ฝึกจำและออกเสียงคำศัพท์ Kazoku

วิธีที่จำง่ายคือแยก «สองโหมด» ก่อนท่องทั้งตาราง: (1) เล่าครอบครัวตัวเองให้คนนอก — ใช้ chichi, haha, ani, ane; (2) พูดถึงครอบครัวของอีกฝ่ายหรือเรียกตรงหน้า — ใช้ otousan, okaasan, oniisan, oneesan จากนั้นค่อยเติมญาติห่างและญาติโดยการสมรส

ถ้ายังอ่านฮิรางานะ/คันจิไม่คล่อง เริ่มจากกฎการอ่านพื้นฐานแล้วกลับมาทบทวนตารางนี้จะลื่นขึ้น

อ่านเพิ่มเติม: จะอ่านภาษาญี่ปุ่นอย่างไร? การออกเสียงและพูดเปลี่ยนแปลง? กฎพื้นฐานง่ายๆ