ประโยคภาษาญี่ปุ่นในห้องเรียน: คำที่ครูและนักเรียนใช้

ห้องเรียนญี่ปุ่นมีจังหวะของตัวเอง ตั้งแต่เสียงสั่งให้ลุกขึ้นก่อนเริ่มคาบ ไปจนถึงประโยคสั้น ๆ ที่ใช้ขออนุญาตหรือบอกว่าไม่เข้าใจ คำเหล่านี้ไม่ได้ยากเพราะไวยากรณ์ซับซ้อน แต่ต้องรู้ว่าควรหยิบมาใช้ตอนไหน

ต่อไปนี้คือประโยคที่พบนอกตำราได้จริง ทั้งคำสั่งจากครูและคำพูดของนักเรียน พร้อมคันจิ โรมาจิ และคำแปลไทย ใช้เป็นจุดเริ่มต้นได้ดีหากกำลังเรียนภาษาญี่ปุ่นหรือเตรียมตัวใช้ชีวิตในโรงเรียนญี่ปุ่น

สารบัญ 4

เมื่อเริ่มและจบบทเรียนในญี่ปุ่น

ในโรงเรียนบางแห่ง นักเรียนจะลุกขึ้นและโค้งคำนับก่อนเริ่มคาบเรียน และทำอีกครั้งเมื่อจบคาบ คำสั่งอาจต่างกันตามโรงเรียนหรือภูมิภาค จึงควรมองชุดคำด้านล่างเป็นตัวอย่างของสิ่งที่อาจได้ยิน ไม่ใช่กฎเดียวที่ใช้ทั่วประเทศ

เมื่อถึงเวลานั้น นักเรียนที่รับหน้าที่ประจำวันอาจนำชั้นด้วยคำสั่งต่อไปนี้

	คานะ	โรมาจิ	ความหมาย
1.	起立	Kiritsu	ลุกขึ้น
2.	気をつけ	Ki o tsuke	อยู่ในท่าพร้อม / ระวัง
3.	礼	Rei	คำนับ
4.	着席	Chakuseki	นั่งลง

ครูอาจคำนับตอบก่อนเริ่มสอนด้วยเช่นกัน สิ่งสำคัญกว่าการท่องจำลำดับคือการสังเกตบรรยากาศของห้องเรียนจริง แล้วทำตามคำแนะนำของครูหรือเพื่อนร่วมชั้น

ประโยคของครูในภาษาญี่ปุ่น

คำสั่งจำนวนมากลงท้ายด้วย ください (kudasai) ซึ่งทำให้น้ำเสียงสุภาพขึ้น เมื่อจับคำกริยาพื้นฐานได้ คุณจะเริ่มเดาความหมายของประโยคใหม่ ๆ ในชั้นเรียนได้ง่ายขึ้น

คานะ	โรมาจิ	ความหมาย
繰り返してください	Kurikaeshite kudasai.	กรุณาพูดตามอีกครั้ง
気をつけてください	Ki o tsukete kudasai.	กรุณาระวัง / ตั้งใจฟัง
静かにしてください	Shizuka ni shite kudasai.	กรุณาเงียบหน่อย
宿題を出してください	Shukudai o dashite kudasai.	กรุณาส่งการบ้าน
立ってください	Tatte kudasai.	กรุณาลุกขึ้น
座ってください	Suwatte kudasai.	กรุณานั่งลง
聞いてください	Kiite kudasai.	กรุณาฟัง
見てください	Mite kudasai.	กรุณาดู
読んでください	Yonde kudasai.	กรุณาอ่าน

繰り返す (kurikaesu) คือ “ทำซ้ำ” ส่วน 出す (dasu) ใน 宿題を出す หมายถึงการยื่นหรือส่งการบ้าน ไม่ได้หมายถึง “เอาออก” ตามความหมายที่พบในบริบทอื่นเสมอไป

ประโยคที่นักเรียนใช้ขออนุญาตและถาม

เวลายังฟังไม่ทันหรือจำคำศัพท์ไม่ได้ ประโยคสั้น ๆ ที่สุภาพช่วยให้ไปต่อได้ดีกว่าการเงียบไว้ การลงท้ายด้วย ですか ทำให้เป็นคำถาม และ お願いします ใช้เมื่อต้องการขอความช่วยเหลืออย่างสุภาพ

คานะ	โรมาจิ	ความหมาย
トイレに行ってもいいですか	Toire ni itte mo ii desu ka?	ฉันไปห้องน้ำได้ไหม?
水を飲んでもいいですか	Mizu o nonde mo ii desu ka?	ฉันดื่มน้ำได้ไหม?
もう一度お願いします	Mō ichido onegaishimasu.	รบกวนอีกครั้งได้ไหม?
質問があります	Shitsumon ga arimasu.	ฉันมีคำถาม
わかりません	Wakarimasen.	ฉันไม่เข้าใจ
聞こえません	Kikoemasen.	ฉันไม่ได้ยิน
遅れてすみません	Okurete sumimasen.	ขอโทษที่มาสาย
教科書を忘れました	Kyōkasho o wasuremashita.	ฉันลืมหนังสือเรียน

รูป 〜てもいいですか ใช้ขออนุญาตอย่างสุภาพ เช่น “ทำสิ่งนี้ได้ไหม” ส่วนคำตอบที่ได้ยินบ่อยคือ はい、いいですよ (ได้) หรือ いいえ、だめです (ไม่ได้) น้ำเสียงและคำอธิบายต่อจากนั้นจะบอกได้ว่าครูอนุญาตในเงื่อนไขใด

คำชมและคำตอบสั้น ๆ ที่ควรจำ

ประโยคหนึ่งที่ได้ยินบ่อยหลังตอบคำถามหรือทำแบบฝึกหัดเสร็จคือ よくできました (Yoku dekimashita) แปลได้ว่า “ทำได้ดีมาก” เป็นคำชมที่ช่วยให้รู้ว่าคำตอบหรือความพยายามของเราไปถูกทางแล้ว

สำหรับผู้เรียนใหม่ ไม่จำเป็นต้องจำทุกประโยคในวันเดียว ลองเลือกคำสั่งจากครูสองหรือสามประโยค แล้วจับคู่กับประโยคที่ตัวเองน่าจะต้องใช้ เช่น もう一度お願いします หรือ わかりません เมื่อได้ยินซ้ำในชั้นเรียน คำเหล่านี้จะเริ่มติดหูเร็วกว่าการท่องเป็นรายการยาว ๆ

หากต้องการต่อยอดคำศัพท์รอบตัว ลองดู วัตถุในห้องเรียนภาษาญี่ปุ่น แล้วฝึกเรียกชื่อสิ่งของพร้อมประโยคขออนุญาตหรือคำสั่งง่าย ๆ ที่อยู่ในหน้านี้