คำกริยาการสนทนาและการสื่อสารในภาษาญี่ปุ่น

ในภาษาไทยคำว่า “พูด” ครอบคลุมเกือบทุกอย่าง ตั้งแต่ทักทายสั้นๆ ไปจนถึงเล่าเรื่องยาว แต่ในภาษาญี่ปุ่นคำกริยาแยกเฉดชัด: 言う (iu) เน้น “กล่าวอะไรออกไป”, 話す (hanasu) เน้นการสนทนา, しゃべる (shaberu) ชวนรู้สึกกันเองหรือพูดเพลินๆ และ 語る (kataru) เหมาะกับเรื่องเล่าที่มีน้ำหนัก ถ้าเลือกผิด น้ำเสียงและเจตนาในประโยคจะเปลี่ยนทันที

ชุดคำกริยาสื่อสารเหล่านี้ยังช่วยเวลาดูอนิเมะ อ่านซับ หรือคุยจริง: ฟัง ถาม ตอบ ปฏิเสธ ขอโทษ หรือส่งต่อข้อมูล ล้วนมีคำเฉพาะที่คนญี่ปุ่นใช้จริงด้านล่างรวบรวมทั้งความต่างหลัก รายการคำที่ใช้บ่อย และตัวอย่างประโยคที่เอาไปฝึกต่อได้

สารบัญ 10

言う・話す・しゃべる・語る ต่างกันอย่างไร

ถ้าจะจำแค่ชุดเดียวก่อนเริ่มรายการยาว ให้ยึดสี่คำนี้เป็นเข็มทิศ เพราะมักทับกันในพจนานุกรมไทยว่า “พูด” ทั้งคู่

• 言う (iu) — กล่าว ออกเสียง รายงานคำพูดสั้นๆ ใช้ได้ทั้งพูดและเขียน เช่น “ว่าอะไร”, “เรียกว่า”, “พูดว่า…” เหมาะกับข้อความเฉพาะมากกว่าการคุยยาว
• 話す (hanasu) — พูดคุย เล่า สนทนา มีสาระและมักมีคู่สนทนา เช่น “พูดภาษาญี่ปุ่นได้”, “คุยเรื่องงาน”
• しゃべる (shaberu) — คุยแบบกันเอง พูดเพลิน หรือชวนรู้สึกว่า “พูดเยอะ/พูดเล่น” คำนาม おしゃべり ยังหมายถึงคนช่างพูดได้อีกด้วย
• 語る (kataru) — เล่าเรื่อง ถ่ายทอดประสบการณ์หรือเรื่องราวที่มีโครง ไม่ใช่แค่ประโยคสั้นๆ

จำง่าย: ทักทายหรือรายงานคำพูดสั้นๆ → 言う · คุยเรื่องกับใครสักคน → 話す · เมาท์กับเพื่อน → しゃべる · เล่าเรื่องสำคัญ → 語る

おはようと言う。
Ohayō to iu.

กล่าวว่า “อรุณสวัสดิ์” (ใช้ 言う ได้ดีกว่า 話す/しゃべる เพราะเป็นถ้อยคำสั้น)

日本語を話します。
Nihongo o hanashimasu.

ฉันพูดภาษาญี่ปุ่น (ความสามารถในการใช้ภาษา มักใช้ 話す)

友達とよくしゃべる。
Tomodachi to yoku shaberu.

ชอบคุยเล่นกับเพื่อนบ่อยๆ

คำกริยาการสื่อสารหลักในภาษาญี่ปุ่น

นอกจากสี่คำด้านบน ยังมีคำกริยาที่แยกตาม “ทำอะไรในการสนทนา” — ถาม ฟัง ตอบ อธิบาย ปฏิเสธ หรือแสดงอารมณ์ผ่านเสียง ด้านล่างจัดกลุ่มเพื่อให้หยิบใช้เร็ว

1. พูด กล่าว และสื่อสาร

• 言う (iu) — กล่าว พูด รายงานคำพูด
• 話す (hanasu) — พูด สนทนา เล่า
• しゃべる (shaberu) — คุยกันเอง พูดเพลิน
• 語る (kataru) — เล่าเรื่อง บอกเล่าอย่างมีเนื้อหา
• 伝える (tsutaeru) — สื่อสาร ส่งต่อ ถ่ายทอดข้อมูล

彼女は真実を伝えた。
Kanojo wa shinjitsu o tsutaeta.

เธอได้ส่งต่อ/แจ้งความจริง

2. ถาม ฟัง และขอร้อง

• 聞く (kiku) — ฟัง และยังหมายถึง ถาม ได้ (ต้องดูบริบทและกรรมของประโยค)
• 尋ねる (tazuneru) — ถาม ไต่ถาม สอบถามอย่างสุภาพหรือตรงประเด็น
• 問う (tou) — ตั้งคำถามเชิงตรวจสอบ ไตร่ตรอง หรือตรงไปตรงมา
• 頼む (tanomu) — ขอร้อง ฝากฝัง มอบหมาย

教師に質問を尋ねました。
Kyōshi ni shitsumon o tazunemashita.

ฉันถามครูเกี่ยวกับข้อสงสัย

友達に道を聞いた。
Tomodachi ni michi o kiita.

ฉันถามเพื่อนเรื่องทาง (ที่นี่ 聞く = ถาม ไม่ใช่แค่ฟัง)

3. ตอบ และอธิบาย

• 答える (kotaeru) — ตอบ ให้คำตอบ
• 説明する (setsumei suru) — อธิบาย ทำให้เข้าใจ
• 述べる (noberu) — กล่าว แสดงความเห็นอย่างเป็นทางการหรือเป็นลายลักษณ์

彼は質問に答えました。
Kare wa shitsumon ni kotaemashita.

เขาตอบคำถาม

ถ้าอยากขยายชุดคำกริยาที่เกี่ยวกับ “ทำ/ผันรูป” ต่อ ลองดูคู่มือ suru และ shimasu บน Suki Desu ด้วย เพราะหลายคำสื่อสารในชีวิตจริงมาในรูปคำนาม + する

4. แสดงอารมณ์ผ่านการพูด

• 笑う (warau) — หัวเราะ ยิ้ม
• 怒鳴る (donaru) — ตะโกน โวยวายด้วยความโกรธ
• 囁く (sasayaku) — กระซิบ พูดเบาๆ
• 叫ぶ (sakebu) — ร้องตะโกน อุทาน
• 呟く (tsubuyaku) — พึมพำ พูดคนเดียวเบาๆ

子供たちが笑っていました。
Kodomo-tachi ga waratte imashita.

เด็กๆ กำลังหัวเราะ

彼は彼女に何か囁いた。
Kare wa kanojo ni nanika sasayaita.

เขากระซิบบางอย่างกับเธอ

5. ปฏิเสธ ขอโทษ และให้เหตุผล

• 断る (kotowaru) — ปฏิเสธ บอกปัด
• 打ち消す (uchikesu) — ปฏิเสธข้อกล่าวหา โต้แย้ง/ลบล้าง
• 謝る (ayamaru) — ขอโทษ
• 詫びる (wabiru) — ขอโทษอย่างสุภาพหรือเป็นทางการมากขึ้น
• 言い開く (iihiraku) — แก้ตัว อธิบายเหตุผล

トムは断ることができない。
Tomu wa kotowaru koto ga dekinai.

ทอมปฏิเสธไม่เป็น

彼女は自分の行動を説明しました。
Kanojo wa jibun no koudou o setsumei shimashita.

เธออธิบายการกระทำของตัวเอง

6. คิด ตกลง และสั่ง

• 考える (kangaeru) — คิด ไตร่ตรอง
• 話し合う (hanashiau) — พูดคุยหารือกัน ปรึกษาเป็นกลุ่ม
• 取り決める (torikimeru) — ตกลง ตัดสินใจร่วมกัน
• 命令する (meirei suru) — สั่ง บัญชา
• 教える (oshieru) — สอน บอก แนะนำข้อมูล

問題について考えています。
Mondai ni tsuite kangaete imasu.

ฉันกำลังคิดถึงปัญหา

その話題は話し合う価値がある。
Sono wadai wa hanashiau kachi ga aru.

หัวข้อนี้คุ้มค่าที่จะหารือกัน

รายการคำกริยาสื่อสารเพิ่มเติม

ด้านล่างเป็นคำกริยาที่พบบ่อยในบทสนทนา งาน อนิเมะ และชีวิตประจำวัน บางคำทับกับกลุ่มด้านบนเล็กน้อย เพราะคนญี่ปุ่นสลับใช้ตามสถานการณ์

• 歌う (utau) — ร้องเพลง
• 喚く (wameku) — ร้องโวยวาย ร้องเสียงดัง
• 詰る (najiru) — ตำหนิ ว่ากล่าว
• 叱る (shikaru) — ดุ ตักเตือน
• 説く (toku) — อธิบาย โน้มน้าว ชี้แจงหลักการ
• 繰り返す (kurikaesu) — ทำซ้ำ พูดซ้ำ
• 言い切る (iikiru) — ฟันธง ยืนยันชัด
• 宣べ伝える (nobetsutaeru) — ประกาศ เผยแผ่ (โทนหนัก/ทางการ)
• 捩じ込む (nejikomu) — ยื่นข้อประท้วง/ร้องเรียนอย่างแรง (และยังมีความหมายเชิง “ขัน/ยัด” ในบริบทอื่น)
• 心得る (kokoroeru) — เข้าใจอย่างถ่องแท้ รู้สำนึกในหน้าที่
• 済ます (sumasu) — จัดการให้เสร็จ ปิดเรื่อง (ไม่ใช่แค่ “สรุปคำพูด” อย่างเดียว)

ถ้าต้องการคลังคำกริยาเรียงตามระดับ JLPT ต่อ ดูได้ที่ รายการคำกริยา N4 และ รายการคำกริยา N5

ตัวอย่างประโยคเพิ่มเติม

ลองอ่านออกเสียงทั้งญี่ปุ่น โรมจิ และคำแปลไทย เพื่อจับจังหวะการใช้จริง

動物は学ぶし、学んだことを伝えることができる。
Dōbutsu wa manabushi, mananda koto o tsutaeru koto ga dekiru.

สัตว์เรียนรู้ได้ และถ่ายทอดสิ่งที่เรียนรู้ได้

死ぬなどと言うな。
Shinu nado to iu na.

อย่าพูดเรื่องอย่าง “ตาย” เป็นต้น

何を話しているの？
Nani o hanashite iru no?

กำลังพูดถึงอะไรอยู่?

彼にもう一杯いかがかと問う。
Kare ni mō ippai ikaga ka to tou.

ถามเขาว่าอยากดื่มอีกแก้วไหม

私はあなたの質問に答えることができない。
Watashi wa anata no shitsumon ni kotaeru koto ga dekinai.

ฉันตอบคำถามของคุณไม่ได้

彼は兵士たちに大声を上げて命令した。
Kare wa heishi-tachi ni ōgoe o agete meirei shita.

เขาตะโกนสั่งทหาร

เวลาเรียนคำกริยาสื่อสาร อย่าท่องแค่ “แปลว่าพูด” — ลองแทนที่ประโยคเดียวกันด้วย 言う / 話す / しゃべる แล้วฟังว่าน้ำเสียงเปลี่ยนอย่างไร นั่นคือทางลัดที่จะทำให้เลือกคำได้ใกล้เจ้าของภาษามากขึ้น