วัฒนธรรมแห่งความไม่แน่นอนและคำว่า "อาจ" ในภาษาญี่ปุ่น

โดยทั่วไปแล้วชาวญี่ปุ่นจะไม่ยืนยันอะไรจนกว่าจะมั่นใจอย่างแน่นอนว่าถูกต้อง คำพูดถูกนับเป็นความรับผิดชอบ ไม่ใช่ประโยคที่โยนแล้วเดินต่อได้

เช่นเดียวกับความตรงต่อเวลา พวกเขาต้องการรับผิดชอบต่อคำพูดของตน และไม่ต้องการสัญญาในสิ่งที่เหตุไม่คาดคิดหรือความไม่แน่นอนยังมาขัดได้ นอกจากนี้ยังไม่ต้องการโยนความเห็นด้วยน้ำเสียงมั่นใจเกิน จนไปดันการตัดสินใจของคนฟัง

ภาษาญี่ปุ่นรักความคลุมเครือ การยืนยันแห้ง ๆ ทั้งที่ยังไม่ชัวร์ร้อยเปอร์เซ็นต์ ฟังดูโอหังมากกว่าฟังดูมั่นใจ ถ้ายังไม่แน่ อย่ายืนยัน — พอแน่จริง ๆ ค่อยใช้คำว่า もちろん (mochiron) ได้เต็มปาก

คำว่า อาจ, ดูเหมือน, อาจจะ, น่าจะ, เป็นไปได้, ไม่รู้ หรือ ฉันคิดว่า มีประโยชน์มากเวลาอยากเลี่ยงการตัดบทสนทนาให้จบแบบห้วน

สารบัญ 4

คำที่แสดงความไม่แน่นอน

คำที่ค่อนข้างพบบ่อยเวลาตอบโดยไม่ให้ความมั่นใจเต็มที่คือ tabun (多分) ที่แปลได้ประมาณว่า อาจ และน่าจะ มักวางไว้ต้นประโยคหรือใกล้ต้นประโยค คำนี้เขียนด้วย อักษรคันจิ ที่สื่อปริมาณมาก — เลยฟังว่าโน้มไปทางมั่นใจมากกว่าไม่แน่นอน ใช้ได้ทั้งตอนที่ไม่ชัวร์ในข้อเท็จจริง (อาจ) และตอนที่ไม่รู้ว่าสถานการณ์จะเอื้อหรือไม่ (น่าจะ)

อีกคำที่ใช้บ่อยคือ kamoshirenai [かもしれない / かも知れない] หรือรูปสุภาพ kamoshiremasen (かもしれません) ใช้บอกว่าสิ่งนั้น “อาจ” เกิด แต่ยังไม่มั่นใจ ในประโยคพูดกันเล่น ๆ ย่อเป็น kamo [かも] ได้ แต่โทนไม่เป็นทางการมาก แปลคร่าว ๆ ว่าอาจ, อาจจะ, เป็นไปได้

แม้แต่ตอนจะแสดงความเห็นของตัวเอง คนญี่ปุ่นก็มักปิดท้ายด้วย to omou […と思う] หรือ omoimasu [思います] ที่แปลว่า ฉันคิดว่า พวกเขาหลีกเลี่ยงไม่ให้ความเห็นของตนไปแทรกชีวิตคนอื่นโดยไม่จำเป็น — ความต่างระหว่าง 思う กับ 考える มีรายละเอียดของตัวเองใน บทความเรื่อง 思い และ 考える

多分, かもしれない และ でしょう ไม่ได้น้ำหนักเท่ากัน

Tabun เป็นคำวิเศษณ์ของ “น่าจะ / คงจะ” น้ำหนักสูงกว่า “อาจจะลอย ๆ” จึงมักจับคู่กับ でしょう หรือ だろう ที่ท้ายประโยค Kamoshirenai อยู่ท้ายประโยคเสมอ และสื่อความเป็นไปได้ที่ต่ำกว่า — รู้ว่าอีกทางก็เป็นไปได้ Deshou กับ darou เป็นการคาดจากข้อมูลที่มี ไม่ใช่การเดาสุ่ม และใช้บ่อยตอนพูดเรื่องของคนอื่นหรือเหตุการณ์ข้างนอก

ข้อที่คนเรียนสับสนบ่อย: จะพูดว่าตัวเองอาจไปพรุ่งนี้ ใช้ kamoshirenai ได้ แต่ไม่ใช้ darou / deshou กับกิริยาที่ตัวเองตั้งใจทำ Kamoshirenai สื่อความรู้สึกของความเป็นไปได้หรือความสงสัย น้ำหนักไม่แน่นอนสูงกว่า darou และ deshou

คำอื่นที่สื่อว่าอาจหรือน่าจะ:

若しかしたら	moshikashitara	อาจ, บังเอิญ, ถ้าเกิดว่า
若しかして	moshikashite	หรือว่า…?, เป็นไปได้ไหม, โดยบังเอิญ
かもね	kamone	อาจนะ, เป็นไปได้ (พูดกันเล่น)
事によると	koto ni yoru to	อาจ, เป็นไปได้ (แล้วแต่กรณี)
ひょっとすると	hyottosuruto	อาจ, เป็นไปได้ (น้ำหนักต่ำ)
恐らく	osoraku	น่าจะ, คงจะ — โทนเป็นทางการ มักใช้คาดการณ์ที่ไม่ดี
若しや	moshiya	หรือว่า…, โดยบังเอิญ
蓋し	kedashi	อาจ, น่าจะ — ภาษาเขียนแบบเก่า ไม่ใช้ในบทสนทนาทั่วไป

คำที่แสดงความมั่นใจบางส่วน

มีคำลงท้ายที่ใช้บอกระดับความมั่นใจที่พอมีฐาน ไม่ใช่เดาสุ่ม ใกล้เคียงกับ tabun (多分) บางประโยคใช้ทั้งสองอย่างพร้อมกันจึงฟังเป็นธรรมชาติ จะพูดถึงสองคำ: darou และ deshou

Deshou (でしょう) แปลได้หลายโทนตามบริบท: ดูเหมือน, น่าจะ, ฉันคิดว่า, สมมติ — และยังใช้เป็นคำถามขอความเห็นคล้อยตามได้ เช่น “คุณไม่เห็นด้วยเหรอ?”, “ไม่คิดเหรอ?”, “ใช่ไหม?”

Darou (だろう) ความหมายชุดเดียวกับ でしょう แต่เป็นรูปธรรมดา โทนห้วนกว่า และในบทสนทนาทั่วไปมักฟังเป็นผู้ชายหรือไม่เป็นทางการ ทั้งสองคำจะสุภาพหรือไม่ สุดแล้วแต่วิธีพูด โดยเฉพาะถ้าย่อเสียง

ต่างจาก kamoshirenai, darou และ deshou ไม่ใช้พูดการกระทำที่ตัวเองตั้งใจ เช่น ประโยคแนว “ฉันคิดว่าฉันจะไปพรุ่งนี้” ในความหมาย “อาจไป” ตรงนี้ต้องพึ่ง kamoshirenai

คำว่า deshou โผล่บ่อยในการพยากรณ์อากาศ คนญี่ปุ่นไม่ค่อยพูดว่า “พรุ่งนี้ฝนตก” แบบตัดบท แต่พูดว่า “น่าจะฝนตกพรุ่งนี้”

ตัวอย่างประโยค

ตัวอย่างด้านล่าง:

ภาษาญี่ปุ่น	โรมะจิ	ภาษาไทย
トムは多分眠っている。	Tomu wa tabun nemutte iru.	ทอมน่าจะนอนหลับอยู่
多分彼女は来るでしょう。	Tabun kanojo wa kuru deshou.	เธอน่าจะมา
多分君が正しいのだろう。	Tabun kimi ga tadashī no darou.	คุณคงถูก
その食べ物はおいしいでしょう。	Sono tabemono wa oishī deshou.	อาหารนั้นดูอร่อย (ฉันคิดว่า)
明日は晴れでしょう。	Ashita wa hare deshou.	พรุ่งนี้น่าจะมีแดด
君もパーティに行くだろう？	Kimi mo pāti ni iku darou?	คุณก็ไปงานปาร์ตี้ใช่ไหม?
何か悪いことが彼にふりかかるかも知れない。	Nani ka warui koto ga kare ni furikakaru kamo shirenai.	สิ่งไม่ดีอาจเกิดขึ้นกับเขา
私は間違ったのかも知れない。	Watashi wa machigatta no kamo shirenai.	ฉันอาจทำผิดพลาด
彼の言ったことは本当かも知れない。	Kare no itta koto wa hontō kamo shirenai.	สิ่งที่เขาพูดอาจเป็นความจริง