จะพูดว่า «มาก» เป็นภาษาญี่ปุ่นว่าอย่างไร?

ในภาษาไทย คำว่า «มาก» ครอบคลุมได้เกือบทุกอย่าง — ทั้งความเข้มข้น ปริมาณ คำชม และคำบ่น แต่ในภาษาญี่ปุ่น แนวคิดเดียวกันนี้แตกออกเป็นหลายคำ และการสลับ とても (totemo) กับ たくさん (takusan) คือความผิดพลาดที่ฟังดูแปลกตั้งแต่ประโยคแรก

ทางที่ใช้ได้จริงเริ่มจากการแยก ความเข้มข้น (คุณภาพ ความรู้สึก ระดับ) ออกจาก ปริมาณ (จำนวน ปริมาตร «เยอะมาก») จากนั้นจึงเข้าสู่คำคุณศัพท์ 多い (ooi) คำนำหน้า 大 (dai) คำไม่เป็นทางการอย่าง めっちゃ (meccha) และรายละเอียดไวยากรณ์ที่ทำให้สับสนแม้ผู้เรียนระดับกลาง: とても〜ない

สารบัญ 12

แผนที่สั้นๆ: ความเข้มข้นหรือปริมาณ?

ก่อนรายการยาว ควรยึดกรอบนี้:

• ความเข้มข้น (ระดับ): とても / すごく / めっちゃ / 超 / かなり — ปรับคำคุณศัพท์และบอกว่า «X ขนาดไหน»
• ปริมาณ (จำนวน): たくさん / 多い / 多く / いっぱい / 大勢 — พูดถึงจำนวน ปริมาตร หรือ «คนเยอะ / ของเยอะ»
• คำนำหน้าและคำผสม: 大 (dai) ในคำอย่าง 大好き เน้น «ใหญ่» ในเชิงอารมณ์ ไม่ใช่การนับ

กฎพกพา: ถ้าในภาษาไทยคุณคิดถึง «มาก + คำคุณศัพท์» (เหนื่อยมาก อร่อยมาก) ให้เริ่มที่ とても ถ้าคิดถึง «จำนวนมาก / เยอะมาก + คำนาม» ให้เริ่มที่ たくさん หรือ 多い

とても (totemo) — ความเข้มข้น

คำวิเศษณ์ とても (totemo) บอก ระดับ มักใช้กับ คำคุณศัพท์ และอธิบายความเข้มข้นเชิงอัตวิสัย — «มาก» ของความรู้สึก ไม่ใช่ «มาก» ของการนับ

彼はとても思慮深い人だ。
Kare wa totemo shiryobukai hito da.

เขาเป็นคนที่คิดรอบคอบมาก

彼はとても疲れていた。
Kare wa totemo tsukarete ita.

เขาเหนื่อยมาก

夜、とても暑い。
Yoru, totemo atsui.

ตอนกลางคืนร้อนมาก

とても大好き
Totemo daisuki

ชอบ (หรือรัก) มาก — 大好き แรงอยู่แล้ว และ とても ดันระดับให้สูงขึ้น

ในชีวิตประจำวันแบบไม่เป็นทางการ とても แบ่งพื้นที่กับ すごく (sugoku) めっちゃ (meccha) (สำเนียงคันไซ/ไม่เป็นทางการ) และ 超 (chō) แกนเดียวกัน: ความเข้มข้น ไม่ใช่จำนวนสิ่งของ

とても〜ない — «ไม่ได้เลย / เป็นไปไม่ได้»

เมื่อตามด้วยรูปปฏิเสธของกริยา とても เปลี่ยนโทน: ไม่ใช่ «X มาก» อีกต่อไป แต่เน้น ความเป็นไปไม่ได้แบบหนักแน่น — «ทำไม่ได้เลย» «สำหรับฉันเป็นไปไม่ได้»

こんな量、とても食べきれない。
Konna ryō, totemo tabekirenai.

ปริมาณขนาดนี้ กินให้หมดไม่ได้เลย

一人ではとても無理だ。
Hitori de wa totemo muri da.

คนเดียวเป็นไปไม่ได้เลย

การใช้แบบนี้มักมากับรูปความสามารถในทางปฏิเสธ (〜できない) หรือแนวคิด «ทำไม่ไหว» อย่าสับสนกับ 全然〜ない (ปฏิเสธทั้งหมด) หรือ あまり〜ない («ไม่ค่อย…»)

たくさん (takusan) — ปริมาณ

たくさん (takusan) คือ «มาก / เยอะมาก» ของ ปริมาตรและจำนวน ต่างจาก とても: มันไม่บอกระดับของคำคุณศัพท์ แต่บอกว่ามีเท่าไร ให้ไปเท่าไร หรือรวมกันเท่าไร

そんなにたくさんくださいました。
Sonnani takusan kudasaimashita.

คุณให้ฉันเยอะขนาดนี้

アナは友達がたくさんいる。
Ana wa tomodachi ga takusan iru.

อานะมีเพื่อนเยอะมาก

たくさんの人が交通事故で死ぬ。
Takusan no hito ga kōtsū jiko de shinu.

ผู้คนจำนวนมากเสียชีวิตจากอุบัติเหตุจราจร

รูปแบบที่ใช้บ่อย: ใช้เป็นคำวิเศษณ์เดี่ยวๆ (たくさん食べる) หรือกับ の หน้าคำนาม (たくさんの本)

いっぱい (ippai) — เต็ม แน่น «เยอะจนล้น»

いっぱい (ippai) ก็ครอบคลุมปริมาณ แต่มีกลิ่นของ «เต็ม / แน่น / ถึงขีด» ในบทสนทนาไม่เป็นทางการมักใกล้ たくさん แต่ภาพในหัวคือภาชนะหรือพื้นที่ที่เต็ม

今日は仕事がいっぱいある。
Kyō wa shigoto ga ippai aru.

วันนี้มีงานเยอะมาก

お腹いっぱいです。
Onaka ippai desu.

อิ่มแล้ว (ตามตัวอักษร: ท้องเต็ม)

ใช้ いっぱい เมื่ออยากสื่อ «เต็ม / ใส่ได้อีกไม่ได้»; ใช้ たくさん เมื่อเน้นแค่ «จำนวนมาก» โดยไม่จำเป็นต้องมีภาพความเต็ม

大 (dai) — «ใหญ่» ที่กลายเป็น «มาก»

คันจิ 大 (dai) หมายถึง «ใหญ่» ในคำผสม มันกลายเป็นระดับอารมณ์หรือความสำคัญ: 大好き (daisuki) ไม่ใช่แค่ «ชอบ» แต่ชอบด้วยปริมาตรทางอารมณ์ที่ใหญ่กว่า ร่วมกับ とても ระดับจะสูงขึ้นอีก

สิ่งนี้ ไม่ ทดแทน たくさん การบังคับ 大 ให้ทำหน้าที่นับจำนวนคือการสับสนหมวด: 大 ขยับ «ขนาด» ของคำ ขณะที่ たくさん ขยับจำนวนรายการ

คำวิเศษณ์ความเข้มข้นอื่นๆ

เพื่อออกจาก とても อัตโนมัติและเพิ่มโทน ลอง คำวิเศษณ์ ระดับที่มีนัยต่างกัน:

• かなり (kanari) — ค่อนข้าง; พอสมควร
• 特に (tokuni) — โดยเฉพาะ; เป็นพิเศษ
• 本当に (hontō ni) — จริงๆ; อย่างแท้จริง
• すごく / 凄く (sugoku) — อย่างยิ่ง (ไม่เป็นทางการ ฟังธรรมชาติ)
• 超 (chō) — ซูเปอร์ (ไม่เป็นทางการมาก)
• めっちゃ (meccha) — มาก (ไม่เป็นทางการ แรง)
• 結構 (kekkō) — พอสมควร; ค่อนข้าง (และใช้ในความหมายอื่น: «พอแล้ว» «ไม่ ขอบคุณ»)
• 相当 (sōtō) — ค่อนข้างมาก; แรงพอสมควร
• 随分 (zuibun) — ค่อนข้าง; มากจนน่าประหลาดใจ
• 極めて (kiwamete) — อย่างยิ่ง (เป็นทางการ/งานเขียน)
• 余程 / よっぽど (yohodo / yoppodo) — ในระดับมาก; ค่อนข้าง
• 余計に (yokei ni) — ยิ่งกว่า; เกินจำเป็น (มักมีโทนลบ)

ไม่ใช่ทุกคำที่ «แรง» จะเป็นคำพ้องของ とても แบบสะอาด とんでもない และ 前代未聞 บรรจุความตกใจ ความไม่พอใจ หรือ «ไม่เคยมีมาก่อน» — ใช้เมื่อบริบทต้องการการพูดเกินจริงหรือปฏิกิริยา ไม่ใช่คำอเนกประสงค์ของความเข้มข้น

多い (ooi) — คำคุณศัพท์ «เยอะ»

多い (ooi) เป็น คำคุณศัพท์ ของปริมาณ กับดักคลาสสิก: มัน ไม่ วางหน้าคำนามตรงๆ แบบ «คนเยอะ» ในภาษาไทย

• ผิด: 多い人がいます — Ōi hito ga imasu
• ถูก: 人が多いです — Hito ga ōi desu

โครงสร้างธรรมชาติคือ [คำนาม] が 多い เมื่อ 多い ดูเหมือนอยู่ «ก่อน» คำนาม อันที่จริงมันปิดอนุประโยคสัมพันธ์:

• 人が多い町に行きました — Hito ga ooi machi ni ikimashita
• ฉันไปเมืองที่มีคนเยอะ

กล่าวคือ: 多い อธิบายปริมาณที่ผูกกับประธานของอนุประโยคภายใน ไม่ทำงานแบบ «เยอะ + คำนาม» ลอยๆ

多く (ooku) — หลายคน ส่วนใหญ่

多く (ooku) ครอบคลุม «หลาย / ส่วนใหญ่ / อย่างอุดมสมบูรณ์» และมักมากับอนุภาค — โดยเฉพาะ 多くの + คำนาม

金は多くの人を破滅させる。
Kane wa ōku no hito o hametsu saseru.

เงินคือความหายนะของคนจำนวนมาก

３月になると多くの花が咲く。
Sangatsu ni naru to ōku no hana ga saku.

เมื่อถึงเดือนมีนาคม ดอกไม้มากมายก็บาน

彼は多くの苦難を経験した。
Kare wa ōku no kunan o keiken shita.

เขาประสบกับความยากลำบากมากมาย

ในโทนงานเขียนหรือเป็นทางการเล็กน้อย 多くの〜 ใช้บ่อยมาก ในบทสนทนาไม่เป็นทางการ たくさん และ 人が多い แข่งขันกันอย่างเป็นธรรมชาติ

大変 (taihen) — «มาก» ที่มีน้ำหนัก

大変 (taihen) อาจแปลว่า «มาก / มหาศาล» แต่ในทางปฏิบัติมักแบก น้ำหนัก ความยาก หรือสถานการณ์หนัก ไม่ใช่คำอเนกประสงค์แรกสำหรับชมสิ่งเบาๆ

大変寒くなった。
Taihen samuku natta.

อากาศหนาวมาก

この町で暮らすのは大変だ。
Kono machi de kurasu no wa taihen da.

การใช้ชีวิตในเมืองนี้ยากลำบากมาก

それは大変だねえ・・・。
Sore wa taihen da nē...

โอ้ หนักหนาสาหัสจริงๆ / แย่จริงๆ

รูปแบบอื่นๆ ในการพูดว่ามากและเยอะ

ยังมีวิธีอื่นๆ อีกมากในการพูดถึงปริมาณมาก รายการเชิงแนะแนว:

• 大勢 (ōzei) — คนเยอะ; ฝูงชน
• 幾多 (ikuta) — หลาย; จำนวนมาก (โทนวรรณกรรม)
• 数々 (kazukazu) — นับไม่ถ้วน; หลายอย่าง
• 幾つも (ikutsumo) — หลายอัน; ค่อนข้างเยอะ
• 百万 (hyakuman) — หนึ่งล้าน; ในเชิงพูดเกินจริง «พันๆ / เยอะมาก»
• 幾 (iku-) — คำนำหน้า «หลาย / กี่»
• 万 (ban / man) — ในคำผสม มาตราส่วนใหญ่หรือ «ทั้งหมด»
• 数多 (amata) — หลาย; มากมาย (อ่าน あまた; โทนวรรณกรรม)
• 夥多 (kada) — อุดมสมบูรณ์; หลาย (อ่าน かだ; ใช้น้อยในคำพูด)

คำที่มีคันจิ 多 มักชี้ไปที่ปริมาณ ตัวอย่าง:

• 何千 (nanzen) — พันๆ
• 多年 (tanen) — หลายปี
• 多色 (tashoku) — หลายสี
• 多少 (tashō) — เล็กน้อย; ในระดับหนึ่ง (ระวัง: ไม่ใช่ «มาก»)
• 多大 (tadai) — ใหญ่; พอสมควร (เช่น 多大な影響)
• 多量 (taryō) — ปริมาณมาก
• 幾晩も (ikuban mo) — หลายคืน

เพื่อขยายแผนที่ «เท่าไร / ขนาดไหน» ควรเทียบกับ สำนวนปริมาณในภาษาญี่ปุ่น และรายการ คำวิเศษณ์ภาษาญี่ปุ่น

เลือกยังไงตอนพูด

• มาก + คำคุณศัพท์/ความรู้สึก: とても / すごく / めっちゃ / かなり
• เยอะ / ของจำนวนมาก: たくさん / いっぱい / 多くの〜
• คนเยอะในสถานที่: 人が多い / 大勢
• สถานการณ์หนัก: 大変
• «เป็นไปไม่ได้เลย»: とても〜ない

ภาษาไทยผลักคำว่า «มาก» ตัวเดียวไปทุกที่ ภาษาญี่ปุ่นขอให้คุณเลือกชั้นวางที่ถูก — และตรงนั้นเองที่ประโยคเลิกฟังเหมือนคำแปล แล้วเริ่มฟังเหมือนคำพูดของคนที่ใช้ภาษานี้จริงๆ