Bunkasai: เทศกาลวัฒนธรรมโรงเรียนญี่ปุ่น บรรยากาศและกิจกรรมจริง

Bunkasai (文化祭) คือเทศกาลโรงเรียนที่จัดขึ้นในช่วงฤดูใบไม้ร่วง ประมาณเดือนตุลาคมถึงพฤศจิกายน ตามโรงเรียนและมหาวิทยาลัยต่าง ๆ ทั่วประเทศญี่ปุ่น โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อแนะนำโรงเรียนให้แก่ผู้ปกครอง ผู้ที่สนใจเข้าศึกษาต่อในอนาคต และผู้อยู่อาศัยในชุมชนผ่านกิจกรรมหลากหลายที่เหล่านักเรียนร่วมมือกันจัดขึ้นเอง

คำว่า Bunkasai มีความหมายตรงตัว โดยประกอบขึ้นจากคันจิ [文化] (Bunka) ที่แปลว่าวัฒนธรรม และ [祭] (Sai) ซึ่งมาจากคำว่า Matsuri ที่หมายถึงเทศกาลหรืองานเฉลิมฉลอง

Bunkasai หรือเทศกาลวัฒนธรรมของโรงเรียน จัดขึ้นเพื่อแสดงผลงานและการเรียนรู้ของนักเรียน ทั้งในแง่ของความคิดสร้างสรรค์และความสัมพันธ์ทางสังคม นอกจากนี้ยังเป็นโอกาสดีที่ศิษย์เก่าจะได้กลับมาเยี่ยมเยียนสถานศึกษาเดิมและพบปะอาจารย์อีกด้วย

อาหารจะถูกเสิร์ฟตามซุ้มต่าง ๆ ห้องเรียนและโรงยิมบางส่วนจะถูกเปลี่ยนเป็นร้านอาหารชั่วคราวหรือคาเฟ่จำลอง ส่วนการเต้น ดนตรี และการแสดงละครจะจัดขึ้นโดยกลุ่มอาสาสมัครหรือโดย ชมรมของโรงเรียน (Bukatsu)

สารบัญ 4

การจัดเทศกาลโรงเรียนเป็นอย่างไร?

ล่วงหน้าหลายสัปดาห์ นักเรียนแต่ละห้องจะประชุมตัดสินใจว่าจะนำเสนออะไรในช่วงเทศกาลโรงเรียน ชมรมดนตรี ละคร การเต้น วรรณกรรม และชมรมกีฬาก็จะซ้อมการแสดงหรือวางแผนทำกิจกรรมพิเศษสำหรับวันงาน

ในระดับประถม มัธยมต้น และมัธยมปลาย นักเรียนทุกคนจะมีส่วนร่วมใน Bunkasai เพราะถือเป็นกิจกรรมพิเศษ (Tokubetsu Katsudō) ตามหลักสูตรการศึกษาของกระทรวงศึกษาธิการญี่ปุ่น (MEXT) สำหรับคนที่ไม่ได้ขึ้นแสดงบนเวที ก็จะช่วยงานฝ่ายอื่น เช่น การเตรียมสถานที่ ทำอุปกรณ์ประกอบฉาก หรือดูแลซุ้มขายอาหาร นักเรียนจึงเป็นผู้รับผิดชอบงานแทบทั้งหมดในโรงเรียน

สิ่งที่น่าประทับใจที่สุดของเทศกาลโรงเรียนญี่ปุ่นคือความทุ่มเทของนักเรียนในการเตรียมตัว ทุกคนทุ่มเทแรงกายและเวลาอย่างเต็มที่ โดยใช้เวลาเตรียมการและฝึกซ้อมยาวนานหลายสัปดาห์เพื่อการแสดงและกิจกรรมเพียงไม่กี่ชั่วโมง

เทศกาลโรงเรียนได้รับความนิยมสูงจนปรากฏในอนิเมะและมังงะอยู่เสมอ การดูอนิเมะแนวโรงเรียนแทบจะเป็นไปไม่ได้เลยที่จะไม่เจอกับฉากเทศกาล Bunkasai ประจำปี ที่เพื่อนร่วมชั้นและชมรมต่าง ๆ ร่วมแรงร่วมใจกันจัดงานอย่างสนุกสนาน

ชื่อที่แตกต่างของ Bunkasai

นอกจากชื่อทั่วไปอย่าง Bunkasai แล้ว แต่ละระดับการศึกษาและแต่ละสถาบันยังมีชื่อเรียกกิจกรรมทางวัฒนธรรมที่เฉพาะเจาะจงแตกต่างกันไป ตามลักษณะของหลักสูตรและวัยของผู้เรียน:

ระดับโรงเรียน	ชื่องานกิจกรรม	ชื่อภาษาญี่ปุ่น
โรงเรียนเตรียมอนุบาลและอนุบาล	การแสดงการใช้ชีวิตประจำวัน	Seikatsu-happyō-kai (生活発表会)
โรงเรียนอนุบาล	การแสดงการใช้ชีวิตประจำวัน	Seikatsu-happyō-kai (生活発表会)
โรงเรียนประถมศึกษา	งานแสดงศิลปวิทยา	Gakugei-kai (学芸会)
โรงเรียนประถมศึกษา	งานนำเสนอผลการเรียนรู้	Gakushū-happyō-kai (学習発表会)
โรงเรียนมัธยมศึกษาตอนต้น	เทศกาลวัฒนธรรม	Bunka-sai (文化祭)
โรงเรียนมัธยมศึกษาตอนปลาย	เทศกาลวัฒนธรรม	Bunka-sai (文化祭)
มหาวิทยาลัย	เทศกาลมหาวิทยาลัย	Daigaku-sai (大学祭)

เทศกาลโรงเรียนอีกกิจกรรมหนึ่งที่ได้รับความนิยมมากคือ Undokai กีฬาสีของโรงเรียนญี่ปุ่น ซึ่งเน้นการแข่งขันกีฬาและการทำงานเป็นทีมระหว่างห้องเรียน โดยนักเรียนจะต้องฝึกซ้อมล่วงหน้าอย่างเข้มแข็งเช่นเดียวกัน

ประสบการณ์ของฉันในวันวัฒนธรรม

โรงเรียนหลายแห่งมักจัดเทศกาลของตนในช่วงต้นเดือนพฤศจิกายน ให้ตรงหรือใกล้เคียงกับวันที่ 3 พฤศจิกายน ซึ่งเป็นวันหยุดนักขัตฤกษ์ของญี่ปุ่นที่เรียกว่า Bunka no Hi [文化の日] หรือวันวัฒนธรรม งานเทศกาลมักจัดขึ้นในวันเสาร์หรือวันอาทิตย์ และบางแห่งจัดต่อเนื่องตลอดทั้งสองวัน

ผมไม่แน่ใจว่าเป็นเทศกาลของโรงเรียนใดโรงเรียนหนึ่งโดยเฉพาะหรือไม่ แต่ในวันวัฒนธรรมที่เมืองคาเคงาวะ (Kakegawa) ในจังหวัดชิซูโอกะ บริเวณใกล้กับสถานีรถไฟ มีการจัดงาน มัตสึริ ขนาดใหญ่ขึ้นบนถนน โดยมีซุ้มกิจกรรมและร้านค้าจำนวนมากที่ดำเนินการโดยเด็กนักเรียนประถมและนักเรียนในท้องถิ่น

เป็นบรรยากาศงานเทศกาลที่เพลิดเพลินมาก ช่วงเริ่มงานมีกลุ่มไอดอลแต่งคอสเพลย์ขึ้นมาร้องเพลง ขณะที่ตลอดแนวถนนเต็มไปด้วยร้านขายอาหาร เกมชิงโชค และเวิร์กช็อปงานไม้สำหรับเด็กและผู้ปกครอง

นอกจากนี้ยังมีซุ้มบริการนวด การแข่งคลานของเด็กทารก เด็ก ๆ นำชอล์กหลากสีมาวาดภาพบนพื้นถนน และมีช่วงถนนที่นักเรียนประถมสวมชุดนักเรียนมาช่วยกันเปิดร้านและบริการอาหารให้แก่ผู้มาร่วมงานอย่างขยันขันแข็ง

ประสบการณ์ของฉันใน Bunkasai มหาวิทยาลัย

ผมมีโอกาสได้ไปเยือนงาน Bunkasai ของมหาวิทยาลัย Otemae ในภูมิภาคคันไซ และอยากแบ่งปันบรรยากาศจริงให้ได้ฟังกัน ในตอนแรกแอบเสียดายนิดหน่อยที่เทศกาลนี้จัดในระดับมหาวิทยาลัย จึงไม่มีนักเรียนสวม ชุดนักเรียนญี่ปุ่น เหมือนในโรงเรียนมัธยม

เทศกาลวัฒนธรรมของมหาวิทยาลัยมักเรียกว่า daigaku-sai [大学祭] ขนาดของงานอาจให้ความรู้สึกผ่อนคลายและมีระเบียบตามความสนใจของแต่ละคณะ เพราะไม่ได้เป็นกิจกรรมบังคับในหลักสูตรเข้มงวดเหมือนระดับประถมและมัธยม และกิจกรรมในมหาวิทยาลัยจะเน้นการนำเสนอเชิงวิชาการควบคู่ไปด้วย

พื้นที่งานค่อนข้างกะทัดรัด โดยมีเวทีกลางแจ้งให้นักเรียนขึ้นมาร้องเพลง ท่ามกลางซุ้มอาหารรอบทิศทาง ภายในอาคารเรียนมีการจัดแสดงผลงานที่เกี่ยวข้องกับสาขาวิชาที่ มหาวิทยาลัย เปิดสอน

บรรยากาศอาจไม่ได้เต็มไปด้วยห้องเรียนธีมแฟนซีเหมือนในอนิเมะมัธยมปลาย แต่ก็มีห้องกิจกรรมที่สนุกสนานมากห้องหนึ่งที่เต็มไปด้วยการแต่งคอสเพลย์ โปสเตอร์การ์ตูน และผลงานภาพวาดจำนวนมากที่ผู้จัดห้องเตรียมไว้ พร้อมเปิดให้ผู้ร่วมงานเข้ามานั่งวาดภาพเล่นได้อย่างอิสระ

ในห้องเรียนอื่น ๆ ยังมีการจัดแสดงผลงานของนักศึกษาจากหลายสาขา ทั้งสถาปัตยกรรม มังงะ โบราณคดี ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ และจิตวิทยา

เนื่องจากผมไปกับกลุ่มเพื่อน จึงอาจไม่ได้เดินชมทุกซอกทุกมุมของงาน แต่สิ่งที่ประทับใจที่สุดคือการแสดง กลองไทโกะ (Taiko) ที่จัดขึ้นในหอประชุมของมหาวิทยาลัย การแสดงกลองความยาว 30 นาทีของทีมนักศึกษาถ่ายทอดจังหวะที่ทรงพลังและเต็มไปด้วยพลังใจของคนรุ่นใหม่

เทศกาล Bunkasai เป็นภาพสะท้อนชีวิตวัยเรียนของญี่ปุ่นที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัวในแต่ละแห่ง หากคุณมีแผนเดินทางไปญี่ปุ่นในช่วงฤดูใบไม้ร่วง ลองตรวจสอบตารางจัดงาน Bunkasai หรือ Daigakusai ในช่วงวันหยุดสุดสัปดาห์ การได้ก้าวเข้าไปในรั้วโรงเรียนหรือมหาวิทยาลัยญี่ปุ่นจะทำให้คุณได้สัมผัสไมตรีจิต ความคิดสร้างสรรค์ และวิถีชีวิตของคนรุ่นใหม่อย่างใกล้ชิด