วิธีพูด "ถ้า" ในภาษาญี่ปุ่นด้วย なら (nara)

ถ้าคุณกำลังเรียนภาษาญี่ปุ่น ไม่นานก็ต้องเจอกับคำว่า なら แน่นอน รูปแบบนี้มักแปลว่า “ถ้า” แต่ความหมายจริงไม่ได้เหมือนคำว่า if แบบตรงตัวทุกครั้ง เพราะ なら มักใช้เมื่อมีบริบทบางอย่างถูกพูดถึงอยู่ก่อนแล้ว เช่น การตอบกลับ การให้คำแนะนำ หรือการพูดต่อจากข้อมูลที่ทั้งสองฝ่ายเข้าใจร่วมกัน

บทความนี้จะพาไปดูว่า なら ใช้อย่างไร ต่างจากเงื่อนไขแบบอื่นตรงไหน และควรสังเกตอะไรบ้างเวลาเจอในบทสนทนาจริง

สารบัญ 7

なら หมายถึงอะไร

なら เป็นรูปเงื่อนไขที่อิงตามบริบท มักสื่อความหมายประมาณว่า “ถ้าเป็นกรณีนั้น” “ถ้าเรื่องที่พูดถึงคือสิ่งนั้น” หรือ “ถ้าเป็นแบบที่ว่า” จุดสำคัญคือผู้พูดไม่ได้สร้างเงื่อนไขลอย ๆ ขึ้นมาเองเสมอไป แต่กำลังตอบสนองต่อข้อมูลที่มีอยู่แล้วในบทสนทนา

• 図書館なら、あそこです。
  ถ้าหมายถึงห้องสมุด อยู่ทางนั้น
• 日本へ行くなら、京都もおすすめです。
  ถ้าจะไปญี่ปุ่น เกียวโตก็น่าแวะเหมือนกัน
• 暇なら、ちょっと手伝って。
  ถ้าว่าง ช่วยหน่อยได้ไหม

รูปเต็มคือ ならば ซึ่งให้โทนเป็นทางการกว่าเล็กน้อย แต่ในภาษาพูดทั่วไปมักใช้ なら มากกว่า

โครงสร้างการใช้ なら

โดยทั่วไปสามารถเติม なら หลังคำรูปปกติได้เลย

• คำนาม + なら
• คำคุณศัพท์ な + なら
• คำคุณศัพท์ い + なら
• คำกริยารูปธรรมดา + なら

บางครั้งจะเห็นรูป のなら ด้วย ซึ่งช่วยทำให้ประโยคฟังชัดขึ้นหรือมีน้ำเสียงอธิบายมากขึ้น โดยเฉพาะเวลาพูดให้คำแนะนำหรือชี้เงื่อนไขอย่างจริงจัง

• 行かないのなら、先に知らせてください。
  ถ้าจะไม่ไป กรุณาบอกล่วงหน้า
• そんなに暑いのなら、上着を脱げばいいですよ。
  ถ้าร้อนขนาดนั้น ก็ถอดเสื้อคลุมออกได้เลย

ตัวอย่างประโยคที่ใช้ なら ได้เป็นธรรมชาติ

ภาษาญี่ปุ่น	โรมะจิ	ความหมายภาษาไทย
皆が行くなら私も行く。	Mina ga iku nara watashi mo iku.	ถ้าทุกคนไป ฉันก็จะไปด้วย
君ならできるよ。	Kimi nara dekiru yo.	ถ้าเป็นคุณ ทำได้อยู่แล้ว
もし明日晴れなら、試合は予定通りです。	Moshi ashita hare nara, shiai wa yotei dori desu.	ถ้าพรุ่งนี้อากาศแจ่มใส การแข่งก็จะเป็นไปตามกำหนด
忙しくないなら、少し話さない？	Isogashikunai nara, sukoshi hanasanai?	ถ้าไม่ยุ่ง คุยกันสักหน่อยไหม
それなら手伝ってください。	Sore nara tetsudatte kudasai.	ถ้าอย่างนั้น ช่วยหน่อยนะ
日本語を勉強するなら、毎日少しでも続けたほうがいい。	Nihongo o benkyou suru nara, mainichi sukoshi demo tsudzuketa hou ga ii.	ถ้าจะเรียนภาษาญี่ปุ่น ควรฝึกทุกวันแม้เพียงเล็กน้อย

なら ต่างจาก たら, ば และ と อย่างไร

ผู้เรียนจำนวนมากสับสนเพราะภาษาญี่ปุ่นมีหลายรูปที่แปลว่า “ถ้า” ได้เหมือนกัน แต่จุดใช้งานไม่เหมือนกันทั้งหมด

• なら: ใช้เมื่อมีบริบทอยู่ก่อนแล้ว เช่น ตอบกลับ เสนอแนะ หรือรับข้อมูลจากอีกฝ่าย
• たら: ใช้ได้กว้าง ทั้งเหตุการณ์สมมติ เหตุการณ์ตามลำดับเวลา และสิ่งที่เกิดขึ้นหลังจากบางอย่างเสร็จสิ้น
• ば: มักให้ความรู้สึกเป็นเงื่อนไขเชิงหลักการ หรือผลที่ตามมาอย่างเป็นธรรมชาติ
• と: มักใช้กับสิ่งที่เกิดขึ้นเป็นประจำ หรือผลที่ตามมาเกือบแน่นอน

ถ้าจะสรุปแบบง่ายที่สุด なら มักพ่วงกับความรู้สึกว่า “ถ้าพูดถึงเรื่องนั้น” หรือ “ถ้าเป็นอย่างที่ว่า” มากกว่าเงื่อนไขแบบเหตุและผลล้วน ๆ

なら กับ もし ใช้ร่วมกันได้ไหม

ได้ もし ทำหน้าที่เสริมให้ประโยคมีความรู้สึกสมมติหรือย้ำเงื่อนไขมากขึ้น แต่ไม่ใช่สิ่งที่ต้องใส่ทุกครั้ง

• もし時間がないなら、明日でも大丈夫です。
  ถ้าวันนี้ไม่มีเวลา พรุ่งนี้ก็ยังได้
• もし行くなら、先に切符を買っておいて。
  ถ้าจะไป ช่วยซื้อตั๋วไว้ก่อนนะ

ในบทสนทนาทั่วไป ถ้าบริบทชัดอยู่แล้ว ตัด もし ออกก็ยังเป็นธรรมชาติ

การใช้ なら ที่พบในบทสนทนาบ่อย

อีกแบบที่เจอบ่อยคือการวาง なら ไว้ต้นประโยคเพื่อรับคำของอีกฝ่าย คล้ายกับภาษาไทยว่า “ถ้าอย่างนั้น” หรือ “งั้น”

ภาษาญี่ปุ่น	โรมะจิ	ความหมายภาษาไทย
なら、私が買ってきます。	Nara, watashi ga katte kimasu.	ถ้าอย่างนั้น ฉันไปซื้อมาให้เอง
ああ、なら別のものを頼みます。	Aa, nara betsu no mono o tanomimasu.	อ้อ ถ้าอย่างนั้น ฉันจะสั่งอย่างอื่น
それなら安心ですね。	Sore nara anshin desu ne.	ถ้าอย่างนั้นก็สบายใจได้

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย

• แปล なら ว่า “ถ้า” แบบเดียวทุกประโยค ทั้งที่หลายครั้งความหมายใกล้กับ “ถ้าพูดถึงเรื่องนั้น” มากกว่า
• ใช้ なら แทน たら ในประโยคที่เน้นลำดับเหตุการณ์หลังจากบางอย่างเกิดขึ้นแล้ว
• ลืมดูบริบทก่อนหน้า ทั้งที่นี่คือหัวใจสำคัญของรูปเงื่อนไขนี้

ถ้าอยากใช้ なら ให้เป็นธรรมชาติ ให้ลองสังเกตว่าคุณกำลังตอบจากข้อมูลที่เพิ่งถูกพูดถึงหรือไม่ ถ้าใช่ โอกาสสูงมากที่ なら จะเหมาะกว่าเงื่อนไขแบบอื่น

เมื่อเข้าใจจุดนี้แล้ว การแยกระหว่าง なら, たら, ば และ と จะง่ายขึ้นมาก และประโยคภาษาญี่ปุ่นของคุณก็จะฟังเป็นธรรมชาติกว่าเดิม