หนึ่งวันในชีวิตของนักพัฒนาเกมชาวญี่ปุ่น

08:15 — มามา หนุ่มอายุ 23 ปี ตื่นขึ้นในโตเกียว เขาทำงานกับหนึ่งในสตูดิโอเกมใหญ่ของญี่ปุ่น และอาศัยอยู่คนเดียวในอพาร์ตเมนต์ญี่ปุ่นแบบประหยัดพื้นที่ — เล็กและจัดของแน่นแบบที่คนเมืองหลายคนคุ้นเคย เหมือนคนญี่ปุ่นจำนวนไม่น้อย เขาไม่อาบน้ำตอนเช้าเพื่อไม่เสียเวลา เขาชอบอาบตอนกลางคืน เพราะออฟุโระ (お風呂) ไม่ได้มีไว้แค่ทำความสะอาด แต่ยังเป็นช่วงผ่อนคลายด้วย เช้านี้เขาแค่ล้างหน้า แปรงฟัน ถอดชุดนอน แต่งตัว แล้วออกจากบ้านภายในประมาณ 10 นาที

09:10 — ฝนตก เขากางร่มเดินไปสถานี ถึงบริษัทประมาณ 09:50 มามาทำงานที่ Bandai Namco Studios สตูดิโอพัฒนาเกมในเครือ Bandai Namco ที่คนไทยหลายคนรู้จักผ่านแฟรนไชส์อย่าง Tekken, Pac-Man และเกมแนวต่อสู้/อาร์เคดอื่น ๆ อาคารโตเกียวที่ใช้ทำงานมีหลายชั้น และทีมพัฒนาก็กระจายอยู่ตามชั้นต่าง ๆ

สารบัญ 8

มามาเริ่มงาน — วันนี้ส่วนใหญ่คือการเขียนโปรแกรม

เมื่อขึ้นถึงชั้นทำงาน เขาตอกบัตร เดินไปโต๊ะ เปิดเครื่อง ถอดรองเท้า แล้วสวมรองเท้าแตะสบาย ๆ ที่โต๊ะ

ก่อนลงโค้ดจริง มามาเช็กอีเมลและเครือข่ายภายในของบริษัท ไปพร้อมกับกินอาหารเช้าเล็ก ๆ บนโต๊ะ

ใกล้โต๊ะมี “มุมวิดีโอเกม” ของพนักงาน มีเครื่องเล่นอย่าง PlayStation, Xbox, Switch แว่น VR และคอมพิวเตอร์สเปกสูงสำหรับทดสอบ

ชั้นสองมีห้องพักผ่อน มีถังขยะแยกประเภทหลายใบ กาต้มน้ำและไมโครเวฟ มุมขนม และตู้เย็นที่มีไอศกรีมกับของหวาน พนักงานหยิบได้ตามระบบ “หยิบแล้วจ่าย” ที่พึ่งความซื่อสัตย์ — ใครเอาอะไรไปก็ใส่เงินตามมูลค่าที่วางไว้ ถ้าลองนึกภาพในออฟฟิศไทยหลายที่ คงมีทั้งคนที่ปฏิบัติตามเป๊ะและคนที่ยิ้มแล้วเดินผ่าน

บรรยากาศงานไม่ได้ “สุดล้ำ” แบบที่หลายคนจินตนาการจาก Facebook หรือ Google ถ้าไม่มีโปสเตอร์ตัวละครเกมและรายละเอียดเล็ก ๆ บนโต๊ะ อาจเดาไม่ออกเลยว่าที่นี่ผลิตเกม

ห้องสมุดคอนโซลและเกม

ชั้นหนึ่งยังมีห้องสมุดวิดีโอเกมกับคอนโซลคลาสสิก ตั้งแต่ Nintendo, PC Engine/TurboGrafx-16, Super Nintendo/SNES, SEGA Master System, SEGA Saturn ไปจนถึง Family Computer ชั้นวางหลายชั้นเต็มไปด้วยเทป ซีดี และเครื่องเล่นเก่า ๆ

เวลาอาหารกลางวัน

12:00 — มามาออกไปกินข้าวกับเพื่อน 同期・どうき (โดกิ) คือเพื่อนร่วมรุ่นที่เข้าบริษัทช่วงเดียวกัน ในญี่ปุ่นเป็นเรื่องปกติที่บริษัทจะรับบัณฑิตจบใหม่เป็นกลุ่มใหญ่ปีละรอบ แล้วคนกลุ่มนั้นก็กลายเป็น “โดกิ” ของกันและกัน

ในอาคารมีคาเฟ่ และมีฟู้ดทรัคจอดหน้าอาคารเกือบทุกวัน แต่ไม่ใช่คันเดิมเสมอ แถวสั่งอาหารยาว โดยเฉพาะวันฝนและอากาศเย็น มามาเลยไม่ไปฟู้ดทรัคทุกวัน บางวันออกไปกินข้างนอก หรือซื้อของจากร้านสะดวกซื้อใกล้ ๆ

คำถาม: ออฟฟิศนี้เป็นที่เดียวของ Bandai Namco ในญี่ปุ่นหรือไม่?

คำตอบจากเพื่อนร่วมงาน: ในกลุ่มมีหลายบริษัทย่อย ถ้ามองทั้งเครือ จะพบสำนักงานและทีมกระจายอยู่หลายจุด

มื้อนี้มามาสั่งชามเป็ดย่าง ก่อนกิน ทั้งกลุ่มพนมมือพูดว่า いただきます — คำขอบคุณก่อนมื้ออาหารที่คนญี่ปุ่นใช้เป็นกิจวัตร

หลังกิน ก่อนกลับโต๊ะ พวกเขาแวะมุมเครื่องอาร์เคดที่มี Pac-Man หน้าจอใหญ่และคอนโทรลเลอร์ที่เล่นสบาย พนักงานเล่นเครื่องในออฟฟิศได้ฟรี — ใกล้กับที่คนญี่ปุ่นและแฟนเกมทั่วโลกรู้จัก ประวัติ Pac-Man อยู่แล้ว

Code Vein

13:00 — มามากลับไปเขียนโปรแกรมต่อ บนอีกชั้นหนึ่ง มีทีมอื่นกำลังคุยงาน เราแวะถามหนึ่งคน

— ขอโทษนะ งานของคุณที่นี่คืออะไร?
— ผมเป็นผู้กำกับและโปรดิวเซอร์ฝั่งพัฒนาของ Code Vein ที่เพิ่งวางขาย
— Code Vein คือเกมอะไร?
— แอ็กชัน RPG สำรวจ ตัวละครสไตล์อนิเมะ โลกในถ้ำและซากเมืองที่อันตราย
— ขอดูตัวอย่างได้ไหม?
— ได้ เดี๋ยวเปิดเครื่องให้ดู
— ตัวละครหลักเป็นอะไร?
— ผู้เล่นสวมบทบาท Revenant — มนุษย์ที่ถูกปลุกให้กลับมาด้วยพลังแบบแวมไพร์ แล้วปรับแต่งหน้าตาและบิลด์ของตัวเองได้
— กราฟิกสวยมาก ใช้เวลาพัฒนานานแค่ไหน?
— นับตั้งแต่การวางแผน ประมาณ 5 ปี ช่วงหนึ่งมีคนเกี่ยวพันกับโปรเจกต์ราว 200 คน

แม้เกมจะวางขายแล้ว งานก็ยังไม่จบ ทีมยังอัปเดตตามฟีดแบ็กและทำเนื้อหาดาวน์โหลดต่อ — วงจรปกติของเกม AAA ญี่ปุ่นหลายเรื่อง

Tekken 7

— สวัสดี ขอถามงานหน่อยได้ไหม?
— ได้เลย
— ตอนนี้ทีมกำลังทำอะไร?
— เราดูแล Tekken 7 และกำลังเช็กเนื้อหาดาวน์โหลดในชื่อ season pass 3
— แอบดูหน้าจอได้ไหม?
— เป็นความลับ! (หัวเราะ)

ใกล้ ๆ มีสถานีอาร์เคด Tekken 7 ให้พนักงานทดสอบตัวละครและระบบ การลองเล่นในเครื่องจริงเป็นส่วนสำคัญของงานควบคุมคุณภาพ

ประชุม Scrum และพักสั้น ๆ

14:00 — มามาไม่อยู่ที่โต๊ะ เข้าร่วมประชุม scrum ประมาณ 30 นาที ทุกวัน ทีมทบทวนสิ่งที่ทำเมื่อวาน สิ่งที่จะทำวันนี้ และอุปสรรคที่ขวางงาน พวกเขาใช้ซอฟต์แวร์จัดการงานแล้วฉายขึ้นจอระหว่างคุย

Scrum เป็นแนวทางจัดการงานแบบ Agile ที่แบ่งงานเป็นรอบสั้น ๆ เรียกว่า sprint — ช่วงเวลาจำกัดที่ทีมตั้งเป้าส่งมอบชุดงานให้เสร็จ

14:30 — ก่อนกลับเขียนโค้ด มามาแวะพื้นที่พักผ่อนสักครู่ แล้วไปตู้กดเครื่องดื่มฟรีของบริษัท มีชา น้ำอัดลม และน้ำผลไม้

17:00 — มี scrum อีกรอบที่จัดทุกสองสัปดาห์ เพื่อทบทวน sprint ห้องประชุมจองผ่านแผงดิจิทัลหน้าห้อง ทำให้ไม่ต้องวิ่งหาปฏิทินกระดาษ

18:00 — ใกล้เลิกงาน เขาเช็กอีเมลที่ค้างระหว่างประชุม แล้วเขียนสรุปสิ่งที่ทำวันนี้

คืนนี้เขานัดเพื่อน จึงอยากเลิกเร็วหน่อย และท้องก็เริ่มหิว

เลิกงาน แล้วออกไปกินกับเพื่อน

19:07 — มามาออกจากออฟฟิศหลังทำงานกว่า 8 ชั่วโมง เขาเล่าว่าช่วงโปรเจกต์ใหญ่บางครั้งต้องอยู่ต่อทำ 残業・ざんぎょう (ซังเงียว) — ชั่วโมงล่วงเวลาที่ในวัฒนธรรมองค์กรญี่ปุ่นเคยถูกมองว่าเป็นเรื่อง “ปกติ” มากกว่าในหลายประเทศ รายละเอียดเพิ่มเติมมีในบทความเรื่อง ซังเงียวและการทำงานล่วงเวลาในญี่ปุ่น และ ทำไมคนญี่ปุ่นถึงชอบทำโอที

เมื่อเจอเพื่อน เขาทักด้วย おつかれさまです — คำทักทายที่ใช้กับเพื่อนร่วมงาน แปลคร่าว ๆ ว่า “เหนื่อยมาแล้ว / ขอบคุณที่ทำงานหนัก”

วันนี้เป็นวันเงินเดือนและยังเป็นวันศุกร์ บรรยากาศโต๊ะอาหารเลยผ่อนคลายกว่าปกติ

ในญี่ปุ่น กลุ่มมักสั่งเครื่องดื่มของตัวเอง แล้วแบ่งค่าอาหารรวมกันตอนท้าย โดยไม่ต้องคิดทีละจานเป๊ะ ๆ ร้าน อิซากายะ (居酒屋・いざかや) เคยเป็นที่ที่เห็นคนสูบบุหรี่ในร้านบ่อย แต่หลังกฎควบคุมควันบุหรี่ที่เข้มขึ้นราวปี 2020 หลายแห่งเลิกสูบในร้านหรือแยกโซนชัดเจน ขึ้นกับขนาดร้านและนโยบายท้องถิ่น — อย่าเพิ่งเดาจากภาพเก่าในซีรีส์

หลังเลิกงาน: กันดัม YouTube และเกม

21:30 — มามากลับจากเพื่อน เดินลงรถไฟใต้ดินกลับบ้าน แม้เลิกงานแล้ว เขาก็ยังใช้เวลาหน้าคอมพิวเตอร์เยอะ เล่นเกม ดูคลิป และประกอบโมเดล

— ดู YouTube บ้างไหม?
— ดู ช่วงนี้ติดช่องเกี่ยวกับ Gundam・ガンダム จาก Sunrise ดูได้ทั้งวัน ในห้องมีทั้งกล่องและหุ่นกันดัมหลายตัว

— คืนนี้จะทำอะไรต่อ?
— ประกอบกันดัมจนง่วง ยังมีตัวที่ยังไม่ประกอบอีก วันนี้จะลงมือกับรุ่น MS-06R-2 Johnny Ridden’s Zaku II

เขาอาจประกอบไปจนใกล้เที่ยงคืน — ปิดวันด้วยงานอดิเรกที่เชื่อมกับวัฒนธรรมหุ่นยนต์ญี่ปุ่นแบบที่แฟน กันดัม หลายคนเข้าใจดี นี่คือหนึ่งวันของโปรแกรมเมอร์เกมชาวญี่ปุ่นที่โตเกียว: โค้ด ประชุม ข้าวเที่ยงกับโดกิ โอทีเป็นครั้งคราว แล้วกลับบ้านไปต่อกับสิ่งที่ตัวเองรักจริง ๆ