ทำไมบาสเก็ตบอลถึงได้รับความนิยมมากในญี่ปุ่น?

แน่นอนว่าญี่ปุ่นไม่ใช่ประเทศของกีฬาบาสเก็ตบอล แต่ก็ไม่ได้ห่างไกลจากกีฬานี้เลย ในความเป็นจริง พัฒนาการหลายอย่างในหลายสิบปีที่ผ่านมาพิสูจน์ให้เห็นว่ากีฬาชนิดนี้หยั่งรากในประเทศนี้จริง

เมื่อเวลาผ่านไป กีฬานี้เริ่มชนะใจชาวญี่ปุ่น และไม่ได้เกิดขึ้นโดยบังเอิญ การเติบโตมาจากหลายเหตุการณ์ที่ต่อเนื่องกัน ตั้งแต่การ์ตูนมังงะในทศวรรษ 1990 ไปจนถึงลีกอาชีพอย่าง B.League และผู้เล่นญี่ปุ่นที่ไปถึง NBA

จุดเปลี่ยนสำคัญเริ่มตั้งแต่ทศวรรษ 1990 และต่อเนื่องมาถึงสถานการณ์ปัจจุบัน

สารบัญ 6

ญี่ปุ่นและบาสเก็ตบอล: ทุกอย่างเริ่มต้นอย่างไร

การเติบโตของบาสเก็ตบอลในญี่ปุ่นมีปัจจัยสำคัญอย่างน้อยสามข้อ:

• ญี่ปุ่นเป็นเจ้าภาพจัดการแข่งขันบาสเก็ตบอลโลกในปี 2006
• การปรากฏตัวของผู้เล่นชาวญี่ปุ่นใน NBA
• การสร้างการแข่งขันระดับชาติอย่าง B.League

เรามาดูแต่ละหัวข้อเพื่อไล่เรียงประวัติศาสตร์ของกีฬาชนิดนี้ในญี่ปุ่น

ทาเกฮิโกะ อิโนอูเอะ นักวาดการ์ตูน

อิโนอูเอะไม่ใช่นักกีฬา แต่หลายคนมองว่าเขาเป็นผู้บุกเบิกที่ทำให้บาสเก็ตบอลเป็นที่รู้จักในญี่ปุ่น ทุกอย่างเริ่มในช่วงต้นทศวรรษ 1990 เมื่อนักวาดการ์ตูนคนนี้สร้างมังงะที่เล่าเรื่องของทีมบาสเก็ตบอลโรงเรียนมัธยม

มังงะเรื่องนั้นชื่อ Slam Dunk ตีพิมพ์ในนิตยสารโชเน็งจัมป์รายสัปดาห์ระหว่างปี 1990 ถึง 1996 รวมเล่มทั้งหมด 31 เล่ม และกลายเป็นหนึ่งในมังงะที่ประสบความสำเร็จที่สุดของญี่ปุ่น กระแสของเรื่องทำให้จำนวนนักเรียนมัธยมปลายชายที่เล่นบาสเก็ตบอลพุ่งขึ้นแตะระดับสูงสุดเป็นประวัติการณ์ที่กว่า 113,000 คนในปี 1995 และสมาคมบาสเก็ตบอลญี่ปุ่นได้มอบประกาศนียบัตรเชิดชูเกียรติให้อิโนอูเอะจากอิทธิพลของผลงานเรื่องนี้

อิทธิพลของสแลมดังก์ยังต่อเนื่องมาถึงปัจจุบัน เมื่อภาพยนตร์อนิเมชัน The First Slam Dunk ซึ่งอิโนอูเอะเขียนบทและกำกับเอง ออกฉายในเดือนธันวาคม 2022 และทำรายได้ทั่วโลกกว่า 279 ล้านดอลลาร์สหรัฐ กลายเป็นภาพยนตร์บาสเก็ตบอลที่ทำรายได้สูงสุดตลอดกาล

ถ้าอยากดูอนิเมะบาสเก็ตบอลเรื่องอื่นต่อจากสแลมดังก์ รายการนี้คัดไว้ให้เลือกหลายเรื่อง

การแข่งขันบาสเก็ตบอลโลก 2006

ในปี 2006 ญี่ปุ่นเป็นเจ้าภาพจัดการแข่งขันบาสเก็ตบอลโลกที่ FIBA จัดร่วมกับสมาคมบาสเก็ตบอลญี่ปุ่น การแข่งขันครั้งนั้นเพิ่มจำนวนทีมจาก 16 ทีมเป็น 24 ทีม เป็นครั้งแรกนับตั้งแต่ปี 1986

ญี่ปุ่นได้สิทธิ์เข้าแข่งขันในฐานะเจ้าภาพ ส่วนอีก 23 ทีมมาจากการคัดเลือกและไวลด์การ์ด สเปนคว้าแชมป์ไปครองหลังเอาชนะกรีซในนัดชิงชนะเลิศ 70-47 ส่วนญี่ปุ่นจบอันดับ 17 ร่วมกับบราซิล เลบานอน และเปอร์โตริโก

ผู้เล่นชาวญี่ปุ่นใน NBA

คุณอาจไม่คุ้นชื่อนักบาสเก็ตบอลญี่ปุ่นหลายคน แต่มีผู้เล่นจากประเทศนี้ที่ไปถึงเวทีสูงสุดอย่าง NBA มาหลายคน:

1. รุย ฮาชิมูระ: เขาเป็นผู้เล่นญี่ปุ่นคนแรกที่ถูกดราฟต์ในรอบแรกของ NBA โดยวอชิงตัน วิซาร์ดสเลือกเป็นอันดับที่ 9 ในปี 2019 หลังจากนั้นย้ายไปลอสแอนเจลิส เลเกอร์สในปี 2023 ลงเล่นในลีกมากกว่า 400 นัด ก่อนเซ็นสัญญากับลอสแอนเจลิส คลิปเปอร์สในปี 2026

2. ยูกิ คาวามูระ: การ์ดส่วนสูง 1.70 เมตรที่แฟน NBA รู้จักดี เขาเป็นผู้เล่นที่ตัวเล็กที่สุดในลีกฤดูกาล 2025-26 เริ่มจากเมมฟิส กริซลีส์ในปี 2024 ผ่านชิคาโก บูลส์ในปี 2026 และปัจจุบันอยู่กับลอสแอนเจลิส คลิปเปอร์ส

3. ยูตะ วาตานาเบะ: เข้าสู่ NBA ในปี 2018 กับเมมฟิส กริซลีส์ และเป็นผู้เล่นญี่ปุ่นคนที่สองที่ได้ลงเล่นในลีกนี้ หลังจากนั้นเล่นให้โตรอนโต แรปเตอร์ส บรุกลิน เน็ตส์ ฟีนิกซ์ ซันส์ และกลับไปเมมฟิส ก่อนตัดสินใจกลับมาเล่นในญี่ปุ่นกับชิบะ เจ็ตส์ตั้งแต่ปี 2024

4. ยูกิ โทกาชิ: ผู้เล่นตัวเล็กที่สร้างเสียงดัง เขาเป็นผู้เล่นที่ตัวเล็กที่สุดในซัมเมอร์ลีกปี 2014 ก่อนเซ็นสัญญากับดัลลัส แมฟเวอริกส์ในปีเดียวกัน แต่ถูกปล่อยตัวภายในเวลาไม่ถึงสัปดาห์โดยไม่เคยได้ลงเล่นในเกมอย่างเป็นทางการ หลังจากนั้นเขาเล่นในลีกพัฒนา ก่อนกลับมาเป็นกำลังสำคัญของชิบะ เจ็ตส์ และคว้ารางวัลผู้เล่นทรงคุณค่า (MVP) ของ B.League ในปี 2019

B.League

ในปี 2016 ญี่ปุ่นก่อตั้งลีกบาสเก็ตบอลอาชีพชายอย่างเป็นทางการ ลีกนี้เกิดจากการควบรวม National Basketball League (NBL) กับ bj-league ตามที่ FIBA กำหนด หลังจาก FIBA ระงับสมาชิกภาพของญี่ปุ่นในเดือนพฤศจิกายน 2014 จากการที่สมาคมบาสเก็ตบอลญี่ปุ่นไม่สามารถรวมลีกในประเทศได้ตามกำหนดเวลา ลีกใหม่เริ่มแข่งขันฤดูกาลแรกในเดือนกันยายน 2016

B.League แบ่งการแข่งขันออกเป็นสามระดับ และเติบโตต่อเนื่องอย่างชัดเจน ฤดูกาล 2025-26 มีผู้เข้าชมรวมสูงสุดเป็นประวัติการณ์ 5,480,168 คน และค่าเฉลี่ยผู้ชมของดิวิชันสูงสุดอยู่ที่ 5,171 คนต่อนัด ตั้งแต่ฤดูกาล 2026-27 ลีกปรับโครงสร้างใหม่เป็น B.League Premier ที่มี 26 สโมสรประจำโดยไม่มีการเลื่อนชั้นและตกชั้น พร้อมกับ B.League One และ B.League Next ในระดับล่างลงไป

แน่นอนว่ายังมีปัจจัยอื่น ๆ อีกมากที่ช่วยเพิ่มความนิยมให้กีฬาชนิดนี้ เช่น การที่โรงเรียนญี่ปุ่นส่งเสริมให้นักเรียนเล่นกีฬาหลากหลายผ่าน bukatsu หรือชมรมนักเรียน ซึ่งเป็นกิจกรรมนอกหลักสูตรที่สำคัญของชีวิตวัยเรียน

การเดิมพันกีฬา

การพนันในญี่ปุ่นถูกจำกัดอย่างเข้มงวดตามประมวลกฎหมายอาญา แต่มีข้อยกเว้นสำหรับกีฬาสาธารณะสี่ประเภทที่บริหารโดยหน่วยงานท้องถิ่น ได้แก่ การแข่งม้า การแข่งจักรยาน การแข่งมอเตอร์ไซค์ และการแข่งเรือเร็ว

อย่างไรก็ตาม กฎหมายฉบับใหม่ที่ญี่ปุ่นผลักดันในช่วงปี 2025 กำลังปิดช่องว่างของการพนันออนไลน์ผิดกฎหมาย หลังมีรายงานว่ายอดเดิมพันในคาสิโนออนไลน์นอกระบบสูงเกิน 1 ล้านล้านเยน และมีผู้เกี่ยวข้องมากกว่า 3 ล้านคน กฎหมายฉบับนี้กำหนดให้การเปิดให้บริการและการโฆษณาคาสิโนออนไลน์เป็นความผิด รวมถึงให้หน่วยงานรัฐรณรงค์ให้ความรู้เรื่องโทษตามกฎหมาย

การพนันออนไลน์ในญี่ปุ่นจึงอยู่ในช่วงเปลี่ยนผ่าน ช่องว่างทางกฎหมายที่เคยทำให้เว็บไซต์คาสิโนต่างประเทศเข้าถึงผู้เล่นญี่ปุ่นได้ง่ายกำลังถูกปิดลง ขณะที่การพนันที่ถูกกฎหมายยังจำกัดอยู่เพียงสี่ประเภทเดิม