คำย่ออนิเมะ OVA, OAD, ONA, OST, PV และคำอื่น ๆ หมายถึงอะไร?

เจอคำว่า OVA ต่อท้ายชื่อเรื่องในรายการอนิเมะแล้วอย่าเพิ่งคิดว่าเป็นซีซั่นพิเศษเสมอไป คำย่อไม่กี่ตัวอักษรเหล่านี้บอกเส้นทางที่ผลงานออกสู่ผู้ชม และบางครั้งก็ช่วยอธิบายได้ว่าทำไมตอนนั้นจึงไม่อยู่ในลำดับทีวีปกติ

เวลาเปิดดูข้อมูลใน MyAnimeList หรือเว็บรวมอนิเมะ เราอาจพบทั้ง TV, OVA, OAD, ONA, Movie และคำย่อเกี่ยวกับเพลงหรือบทบาทของตัวละคร คำเหล่านี้มีประโยชน์สำหรับจัดหมวดข้อมูล แต่ไม่ได้ตัดสินว่าผลงานเรื่องใดสำคัญกว่า สนุกกว่า หรือเป็นเนื้อเรื่องหลักกว่าเสมอไป

สารบัญ 8

TV Anime คืออนิเมะที่สร้างเพื่อออกอากาศทางโทรทัศน์

TV ย่อมาจาก television หรือโทรทัศน์ ใช้กับอนิเมะซีรีส์ที่วางแผนออกอากาศเป็นตอน ๆ ทางทีวีในญี่ปุ่น แม้ผู้ชมต่างประเทศจะดูผ่านบริการสตรีมมิง คำว่า TV ก็ยังบอกที่มาของรูปแบบการเผยแพร่เดิม ไม่ได้หมายความว่าต้องดูได้ทางโทรทัศน์เท่านั้นในปัจจุบัน

จุดที่ควรจำคือ TV Anime เป็นเพียงหนึ่งในเส้นทางเผยแพร่ของอนิเมะ รายละเอียดอย่างจำนวนตอน ความยาว หรือความสัมพันธ์กับมังงะต้องดูจากข้อมูลของเรื่องนั้นอีกที

PV ต่างจาก Trailer อย่างไร?

PV มาจาก Promotional Video หรือวิดีโอประชาสัมพันธ์ ในบริบทบันเทิงญี่ปุ่น คำนี้ใช้กว้างกับคลิปที่ปล่อยเพื่อแนะนำอนิเมะ ภาพยนตร์ เกม เพลง หรือสินค้าเกี่ยวข้อง คลิปอาจโชว์ตัวละคร ฉาก เพลง หรือเพียงบรรยากาศเพื่อให้คนอยากรู้จักผลงานมากขึ้น

ส่วน trailer คือคำที่ผู้ชมทั่วโลกคุ้นเคยสำหรับตัวอย่างวิดีโอ ความหมายทับซ้อนกับ PV ได้มาก จึงไม่จำเป็นต้องพยายามแบ่งเส้นให้ตายตัวทุกครั้ง ดูชื่อคลิป ผู้จัดจำหน่าย และช่วงเวลาที่ปล่อยจะช่วยให้เข้าใจเจตนาของคลิปได้ดีกว่า

OVA และ OAV: อนิเมะที่เริ่มต้นนอกผังทีวี

OVA ย่อมาจาก Original Video Animation โดยทั่วไปใช้เรียกงานแอนิเมชันที่ผลิตขึ้นเพื่อเผยแพร่ผ่านสื่อวิดีโอสำหรับผู้ชมที่บ้าน แทนการเริ่มต้นด้วยการฉายเป็นซีรีส์ทางทีวีหรือในโรงภาพยนตร์ ในยุคแผ่นอาจเกี่ยวข้องกับ VHS, DVD หรือ Blu-ray ส่วนปัจจุบันเส้นทางรับชมของแต่ละเรื่องอาจซับซ้อนกว่าเดิม

OVA อาจเป็นตอนพิเศษ เรื่องสั้นภาคแยก ภาคต่อ หรือผลงานที่เล่าเรื่องจบในตัวเองก็ได้ ดังนั้นคำว่า OVA เพียงอย่างเดียวบอกไม่ได้ว่าเนื้อหานั้นเป็นแค่ของแถม ไม่มีผลต่อเรื่องหลัก หรือมีคุณภาพสูงกว่าทีวีอนิเมะ ต้องดูข้อมูลของแฟรนไชส์นั้นโดยเฉพาะ

บางครั้งจะพบคำว่า OAV ซึ่งใช้ในความหมายใกล้เคียงกัน ชื่อที่พบมากต่างกันไปตามยุคและแหล่งข้อมูล จึงอย่าสับสนกับคำย่ออื่นเพียงเพราะมีตัว V เหมือนกัน

OAD: ตอนแอนิเมชันที่มากับฉบับพิเศษ

OAD มักขยายความว่า Original Animation DVD หรือ Original Anime DVD ใช้กับแอนิเมชันที่บรรจุมาพร้อมมังงะ นิยาย หรือสินค้าฉบับพิเศษของเรื่องเดียวกัน จึงเกี่ยวกับวิธีจัดจำหน่ายและแพ็กเกจมากกว่าจะเป็นประเภทเนื้อเรื่องใหม่

ในทางปฏิบัติ OAD มีความใกล้กับ OVA มาก และแหล่งข้อมูลบางแห่งจัดรวมกันด้วยซ้ำ สิ่งที่พอใช้แยกได้คือ OAD มักผูกกับชุดสินค้าหรือฉบับจำกัดของต้นฉบับ ไม่ควรสรุปว่า OAD ทุกเรื่องหาซื้อแยกไม่ได้ หรือสำคัญต่อเนื้อเรื่องน้อยกว่าเพียงเพราะเป็นของแถม

ONA: อนิเมะที่วางแผนเผยแพร่ทางอินเทอร์เน็ต

ONA ย่อมาจาก Original Net Animation หมายถึงงานแอนิเมชันที่เริ่มต้นด้วยการเผยแพร่ทางอินเทอร์เน็ต ไม่ว่าจะมาเป็นซีรีส์ ตอนสั้น ตอนพิเศษ หรือภาพยนตร์ก็ได้ คำว่า net ในที่นี้ชี้ไปที่ช่องทางเปิดตัว ไม่ได้บอกว่าเรื่องนั้นจะอยู่บนแพลตฟอร์มเดิมตลอดไป

เมื่อเวลาผ่านไป ONA บางเรื่องอาจมีแผ่นหรือออกฉายผ่านช่องทางอื่นตามมาได้ เช่นเดียวกับที่ผลงานทีวีจำนวนมากไปอยู่บนสตรีมมิงภายหลัง ความต่างที่มีประโยชน์ที่สุดจึงอยู่ที่การเผยแพร่ครั้งแรก

OST, OP และ ED เกี่ยวกับเพลงของอนิเมะ

OST ย่อมาจาก Original Soundtrack หมายถึงเพลงประกอบของผลงาน อาจรวมเพลงเปิด เพลงปิด เพลงบรรเลง และเพลงที่ใช้ในฉากต่าง ๆ แต่รายชื่อเพลงของอัลบั้มหรือการวางจำหน่ายแต่ละครั้งอาจไม่เหมือนกันทั้งหมด ถ้าชอบเสียงดนตรีของเรื่องหนึ่ง ลองเริ่มจากผลงานของ Hiroyuki Sawano เพื่อเห็นบทบาทของนักแต่งเพลงในอนิเมะได้ชัดขึ้น

OP ในเครดิตหรือรายชื่อเพลงมักหมายถึง opening หรือเพลงเปิด ส่วน ED หมายถึง ending หรือเพลงปิด คำว่า END อาจปรากฏในคำบรรยายหรือชื่อไฟล์ได้ แต่ ED เป็นคำย่อที่ใช้กันแพร่หลายกว่าเมื่อพูดถึงเพลงปิดของอนิเมะ

MC กับ OP ต้องอ่านตามบริบท

MC มักหมายถึง Main Character หรือตัวละครหลัก เป็นคำที่ใช้กันบ่อยในบทสนทนาของแฟน ๆ ไม่ใช่คำระบุรูปแบบการผลิตเหมือน OVA หรือ ONA

ส่วน OP มีอีกความหมายหนึ่งคือ overpowered ใช้เรียกตัวละครที่เก่งหรือมีพลังเกินมาตรฐานของโลกในเรื่องเดียวกัน ถ้าเห็น OP อยู่ข้างชื่อเพลง มักหมายถึง opening; ถ้าเห็นในประโยคที่พูดถึงความสามารถของตัวละคร ก็มักหมายถึง overpowered ตัวอย่างแนวนี้พบได้ในบทความ อนิเมะที่มีตัวละครหลักเก่งเกินไป

สรุปคำย่ออนิเมะที่เจอบ่อย

คำย่อ	ความหมายที่ใช้บ่อย	สิ่งที่ควรเข้าใจ
TV	TV Anime	เริ่มต้นเพื่อออกอากาศทางโทรทัศน์
OVA	Original Video Animation	งานที่เริ่มเผยแพร่ผ่านสื่อวิดีโอสำหรับผู้ชมที่บ้าน
OAD	Original Animation/Anime DVD	มักมากับมังงะ นิยาย หรือสินค้าฉบับพิเศษ
ONA	Original Net Animation	เริ่มต้นเผยแพร่ทางอินเทอร์เน็ต
PV	Promotional Video	คลิปประชาสัมพันธ์ของผลงาน
OST	Original Soundtrack	เพลงประกอบของผลงาน
OP / ED	Opening / Ending	เพลงเปิดและเพลงปิด
MC	Main Character	ตัวละครหลัก

คำย่อช่วยให้เราอ่านข้อมูลของอนิเมะได้ไวขึ้น แต่ไม่ควรใช้ตัดสินเนื้อหาแทนการดูรายละเอียดของเรื่องนั้น ๆ เมื่อสงสัยว่า OVA เชื่อมกับซีรีส์หลักแค่ไหน หรือ ONA ออกฉายที่ใดเป็นครั้งแรก ให้ตรวจสอบหน้าอย่างเป็นทางการหรือข้อมูลของแฟรนไชส์นั้นเพิ่มเติมเสมอ