อากิระ โทริยามะ: ผู้สร้างดราก้อนบอล และผลงานที่คนรู้จักตัวละครก่อนรู้จักชื่อ

หากคุณไม่รู้จักชายคนนี้ด้วยชื่อของเขา คุณต้องเคยเห็นหรืออย่างน้อยก็เคยได้ยินเกี่ยวกับตัวละครหรือผลงานที่เขาสร้างขึ้น อากิระ โทริยามะ (ญี่ปุ่น: 鳥山明; โรมาจิ: Toriyama Akira) เป็นนักวาดมังงะชาวญี่ปุ่นที่โลกจดจำในฐานะผู้สร้างซีรีส์อย่าง ดร.สลัมป์กับหนูน้อยอาราเล่ และโดยเฉพาะ ดราก้อนบอล

เขาเกิดวันที่ 5 เมษายน ค.ศ. 1955 ที่คิโยซุ จังหวัดไอจิ และไม่ชอบเปิดเผยตัวหรือให้สัมภาษณ์บ่อยนัก เพราะไม่คิดว่าตัวเองเป็นคนดังที่สมควรได้รับความสนใจขนาดนั้น แม้ Bird Studio จะออกแถลงการณ์เมื่อวันที่ 8 มีนาคม ค.ศ. 2024 ว่าเขาเสียชีวิตตั้งแต่วันที่ 1 มีนาคม ด้วยภาวะเลือดคั่งใต้เยื่อหุ้มสมองชั้นนอกเฉียบพลัน ขณะอายุ 68 ปี แฟนจำนวนมากก็ยังรู้จักโกคูก่อนรู้จักชื่อผู้วาด

เขาไม่ได้เริ่มต้นด้วยชื่อเสียงเหมือนบางคน ความสำเร็จมาหลังจากทำงานหนักหลายปีและมีผลงานหลายชิ้น ตัวอย่างเช่น เรื่องแรกที่ตีพิมพ์ในปี 1978 ชื่อ Wonder Island ไม่ค่อยได้รับความนิยม โปรเจกต์ต่อมาหลายชิ้นถูกปฏิเสธ จนในปี 1979 เรื่องสั้น Tomato (Tomato the Cutesy Gumshoe) เริ่มพลิกทิศ และในปี 1980 เขาก็โด่งดังกับ Dr. Slump ซึ่งถูกดัดแปลงเป็นอนิเมะในไม่ช้า

แม้ลายเส้นของเขาจะดูเรียบง่าย แต่เขาก็รับงานออกแบบตัวละครให้เกมดังอย่าง Dragon Quest และเกมอื่น ๆ เช่น RPG Chrono Trigger กับ Tobal No.1 ในปี 1983 เขาตั้ง Bird Studio และในปีเดียวกันนั้นก็วาด Dragon Boy ซึ่งกลายเป็นต้นทางของ Dragon Ball

ความสำเร็จของ Dragon Ball

มังงะ Dragon Ball เริ่มลงในปี 1984 โดยได้แรงบันดาลใจจากนวนิยายจีนคลาสสิก ไซอิ๋ว (Journey to the West) ตีพิมพ์ใน Weekly Shōnen Jump ตั้งแต่ปี 1984 ถึง 1995 รวม 519 ตอน เก็บเป็น 42 เล่ม รวมเล่ม และกลายเป็นผลงานที่เป็นที่รู้จักมากที่สุดของโทริยามะ

มังงะถูกดัดแปลงเป็นอนิเมะโดย Toei Animation ทั้ง Dragon Ball และ Dragon Ball Z ซึ่งออกอากาศในญี่ปุ่นช่วงปี 1986 ถึง 1996 ตามด้วยภาพยนตร์และตอนพิเศษหลายเรื่อง รวมถึงเวอร์ชันตัดใหม่ Dragon Ball Kai ในส่วน Dragon Ball GT (1996–1997) โทริยามะมีส่วนเฉพาะชื่อเรื่อง การออกแบบตัวละครและแนวทางกว้าง ๆ ไม่ได้เขียนมังงะต้นฉบับของภาคนี้

Dragon Ball Super เริ่มในปี 2015 โดยโทริยามะวางโครงเรื่องและออกแบบตัวละคร ส่วนมังงะวาดโดย Toyotarou ต่อมาเขายังวางเรื่องและออกแบบตัวละครให้ Dragon Ball Daima ซึ่งออกในปี 2024 นับตั้งแต่เปิดตัว แฟรนไชส์นี้กลายเป็นหนึ่งในมังงะและอนิเมะที่แพร่หลายที่สุดในโลก ยอดขายมังงะรวมเล่มทั่วโลกถูกกล่าวถึงในระดับราว 260 ล้านเล่ม นักวิจารณ์ยกย่องศิลปะ ตัวละคร และอารมณ์ขันที่ช่วยพาแอนิเมชันญี่ปุ่นสู่ผู้ชมตะวันตก

ถ้าอยากได้รสชาติของบทสนทนาในเรื่อง ลองดูประโยคภาษาญี่ปุ่นจาก Dragon Ball Z ที่แฟนไทยยังท่องกันอยู่

ชีวิตของอากิระนอกเหนือจาก Dragon Ball

หลังจบมังงะ Dragon Ball เขาหันไปทำเรื่องสั้นอย่าง Cowa!, Kajika และ Neko Majin Z แต่ไม่มีชิ้นไหนที่มีผลกระทบเท่า Dragon Ball เขายังออกแบบตัวละครให้ RPG Blue Dragon บน Xbox 360 ซึ่งถูกดัดแปลงเป็นอนิเมะด้วย และในปี 2000 วาด Sand Land ส่วนปี 2013 ลง Jaco the Galactic Patrolman มังงะเรื่องสุดท้ายที่เขาเขียนและวาดเองทั้งเรื่อง ซึ่งผูกกับจักรวาล Dragon Ball ในตอนท้าย

ในปี 2006 เขาทำครอสโอเวอร์กับ Eiichiro Oda ชื่อ Cross Epoch ระหว่าง Dragon Ball กับ One Piece และในปี 2009 รับออกแบบปกซีดีของนักร้อง Ayumi Hamasaki โดยให้เธอใส่ชุดแบบโกคู

โทริยามะแต่งงานกับโยชิมิ คาโต (นามปากกา นาจิ มิคามิ) ตั้งแต่ปี 1982 มีลูกชายชื่อซาสึเกะ เกิดปี 1987 และลูกสาวเกิดราวปี 1990 ซึ่งครอบครัวไม่เปิดเผยตัวตนมากนัก เขาใช้ชีวิตและทำงานที่บ้านในจังหวัดไอจิจนวาระสุดท้าย ปี 2019 ฝรั่งเศสเชิดชูเขาด้วยเครื่องอิสริยาภรณ์ศิลปะและวรรณกรรม (Ordre des Arts et des Lettres) ชั้น Chevalier

ข้อเท็จจริงเกี่ยวกับอากิระ โทริยามะ และผลงานของเขา

• เขาเป็นแฟนตัวยงของนักแสดง Jackie Chan
• Dr. Slump โผล่ในบางตอนของ Dragon Ball และโกคูก็ไปปรากฏในเวอร์ชันใหม่ของ The New Dr. Slump
• เขาเป็นแฟนนักแข่งรถชาวบราซิล Ayrton Senna เคยพบเป็นการส่วนตัว และเคยวาดทีม McLaren ด้วยตัวละครจาก Dragon Ball
• งานของนักมังงะสำหรับเขาไม่ได้อยู่แค่หน้านิตยสาร แต่ขยายไปออกแบบตัวละครเกมมาตั้งแต่ Dragon Quest ภาคแรก
• เขาเสียชีวิตวันที่ 1 มีนาคม ค.ศ. 2024 จากภาวะเลือดคั่งใต้เยื่อหุ้มสมองชั้นนอกเฉียบพลัน ครอบครัวจัดพิธีเป็นการส่วนตัว และ Bird Studio แจ้งข่าวในอีกหนึ่งสัปดาห์ต่อมา

ผลงานของอากิระ โทริยามะ

แกนผลงานที่คนอ่านมังงะมักย้อนไปหา มีดังนี้

• Wonder Island (1978) — เรื่องตีพิมพ์แรกใน Jump ที่คะแนนผู้อ่านรั้งท้าย
• Dr. Slump (1980–1984) — เรื่องที่ทำให้เขาเป็นที่รู้จักในญี่ปุ่น ก่อนดราก้อนบอล
• Dragon Boy (1983) แล้วต่อด้วย Dragon Ball (1984–1995)
• ออกแบบตัวละคร: Dragon Quest, Chrono Trigger, Tobal No.1, Blue Dragon
• เรื่องสั้นหลังดราก้อนบอล: Cowa!, Kajika, Neko Majin, Sand Land, Jaco the Galactic Patrolman
• Dragon Ball Super (โครงเรื่องของเขา มังงะโดย Toyotarou) และ Dragon Ball Daima (เรื่องและออกแบบตัวละคร)

ลายเส้นอาจดูเรียบ แต่สิ่งที่เขาทิ้งไว้คือตัวละครที่เดินต่อได้แม้ผู้วาดจะไม่อยู่แล้ว — และนั่นแหละเหตุผลที่หลายคนรู้จักหมัดของโกคูก่อนจะรู้จักชื่อ 鳥山明