สัตว์น่าขนลุกของญี่ปุ่น!

ญี่ปุ่นอาจเป็นที่รู้จักในฐานะดินแดนแห่งสิ่งน่ารัก ๆ — คาวาอิ, คอนบินิ, ซากุระ, เฮลโลคิตตี้ — แต่ใต้พื้นผิวนั้นซ่อนความจริงที่ทำให้ขนลุกซู่ ญี่ปุ่นเป็นบ้านของสัตว์ที่น่ากลัวที่สุดในโลกหลายชนิด และหลายตัวอาศัยอยู่ในแม่น้ำ ชายหาด และป่าไม้ที่เราเดินผ่านในระหว่างทริปท่องเที่ยว นั่นคือเหตุผลที่วันนี้ฉันจะเล่าเรื่อง 5 สัตว์ที่น่าขนลุกที่สุดของญี่ปุ่น — พวกที่ทำให้ฉันหยุดนิ่งไปครู่หนึ่งระหว่างค้นคว้าเพื่อเขียนบทความนี้

คำเตือนเล็ก ๆ ก่อนเริ่ม: ถ้าคุณวางแผนจะไปเดินป่าที่คิวชู ดำน้ำตื้นตามชายฝั่งแปซิฟิก หรือเดินเล่นเงียบ ๆ ตามภูเขาของฮอนชู อย่าอ่านบทความนี้ตอนท้องอิ่ม สิ่งมีชีวิตบางตัวคุณจะไม่มีวันเจอในชีวิต แต่บางตัวกลับขึ้นข่าวเพราะทำให้นักเดินป่า นักดำน้ำ และนักท่องเที่ยวอยากรู้อยากเห็นต้องตกใจ เตรียมรับอาการขนลุกสักหน่อย

ปลาฉลามก็อบลิน (มิตสึคุริซาเมะ)

พบกับปลาฉลามก็อบลินของเรา ซึ่งรู้จักในภาษาญี่ปุ่นว่า mitsukurizame หรือ tenguzame คำว่า tengu หมายถึงสิ่งมีชีวิตในตำนานที่มีจมูกยาว และเมื่อคุณได้เห็นหัวของปลาฉลามตัวนี้เป็นครั้งแรก คุณจะเข้าใจทันทีว่าทำไมชาวประมงญี่ปุ่นถึงตั้งชื่อนี้ให้ ปลาฉลามก็อบลินสามารถพบได้นอกญี่ปุ่นด้วย แต่อัตราการจับสูงที่สุดอยู่ที่ชายฝั่งญี่ปุ่น — ถึงแม้การพบเจอส่วนใหญ่จะเป็นอุบัติเหตุ พวกมันอาศัยอยู่ในความลึก 1,200 เมตรของมหาสมุทร มีความยาวประมาณ 6.2 เมตร และหนักได้ถึง 210 กิโลกรัม

แน่นอนว่ามันไม่ได้ใหญ่กว่าปลาฉลามขาว (ปลาฉลามขาวตัวเต็มวัยมักมีความยาวราว ๆ 6 เมตร แม้ว่าตัวที่ทำลายสถิติจะมีความยาวเกิน 11 ฟุตหรือประมาณ 3.4 เมตร) แต่ปัจจัยที่ทำให้น่ากลัวนั้นต่างกันสิ้นเชิง ลองมองฟันที่ไม่สม่ำเสมอซึ่งทำให้เรานึกถึงลวดหนาม จมูกที่ทำให้เรานึกถึงเลื่อย และดวงตาสีดำเล็ก ๆ ที่ดูเหมือนสิ่งมีชีวิตที่ไม่ได้นอนมาเป็นสัปดาห์ พวกนี้เป็น “ฟอสซิลที่มีชีวิต” อย่างแท้จริง — สมาชิกกลุ่มสุดท้ายของสายพันธุ์โบราณที่มีอายุย้อนไปถึง 125 ล้านปี และยังคงรักษาลักษณะ “ดั้งเดิม” ไว้เหมือนเดิม

ปูแมงมุม (ทาคาอะชิงานิ)

รู้จักกันในชื่อญี่ปุ่นว่า takaashigani ซึ่งแปลตรงตัวว่า “ปูขาสูง” สิ่งมีชีวิตเหล่านี้เป็นสัตว์ขาปล้องที่ใหญ่ที่สุดในโลก ขาแต่ละข้างยาวถึง 1 เมตร เมื่อกางออกจะมีความกว้างมากกว่า 3.8 เมตร เหตุผลที่พวกนี้อยู่แค่อันดับที่ห้าก็เพราะว่ามันน่าทึ่งมาก — พวกมันเชื่อง ทั้งที่ดูน่ากลัวสุด ๆ

ปูแมงมุมชอบรวมตัวกันอยู่ตามพื้นทะเล คลุมตัวเองด้วยฟองน้ำและสัตว์ทะเลอื่น ๆ กินทุกอย่างที่หาได้ ฉันเองก็ไม่อยากเผชิญหน้ากับสิ่งมีชีวิตแบบนี้แบบตัวต่อตัวหรอก พวกนี้พบได้ที่ชายฝั่งทางใต้ของฮอนชู ซึ่งเป็นเกาะหลักของญี่ปุ่น ดังนั้นฉันแนะนำให้อยู่ห่างจากมหาสมุทรแถบนั้น ถ้ายังอยากพบ “เพื่อนตัวน้อย” ของเราตัวเป็น ๆ ลองแวะไปที่พิพิธภัณฑ์สัตว์น้ำโอซาก้า — มีโปรแกรมพิเศษให้อาหารปูแมงมุมในช่วงฤดูหนาวด้วย

วิดีโอปูแมงมุมญี่ปุ่น

ปูมะพร้าว (ยาชิงานิ)

ปูมะพร้าว (รู้จักในภาษาญี่ปุ่นว่า yashigani) อาจมีชื่อที่ฟังดูตลก ๆ แต่ไม่ตลกเมื่อรู้ที่มา พวกมันได้ชื่อนี้เพราะก้ามของมันแข็งแรงพอที่จะเปิดมะพร้าวได้ ไม่ใช่แค่สัตว์ขาปล้องที่ใหญ่ที่สุดที่ยังมีชีวิตอยู่ แต่ยังเป็นสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังที่ใหญ่ที่สุดอีกด้วย ความยาวขาถึง 0.9 เมตร และหนักได้ถึง 4 กิโลกรัม จึงไม่น่าแปลกใจที่ไม่มีผู้ล่าตามธรรมชาติ ยกเว้นมนุษย์และปูมะพร้าวด้วยกันเอง

สิ่งที่น่าประทับใจที่สุดคือความสามารถในการปีนป่าย ยาชิงานิสามารถปีนต้นไม้เพื่อไปเก็บมะพร้าวบนยอดได้ ในหมู่เกาะโอกาซาวาระ (Bonin) ซึ่งเป็นถิ่นอาศัยค่อนข้างพบได้ทั่วไป พฤติกรรมนี้ถูกบันทึกไว้เป็นอย่างดี ในญี่ปุ่นแผ่นดินใหญ่พบได้ยาก แต่ถ้าวางแผนจะไปโอกินาวะหรือโอกาซาวาระ ควรรู้ไว้ว่าสิ่งมีชีวิตชนิดนี้อาศัยอยู่ที่นั่น

ซาลาแมนเดอร์ยักษ์ (โอซันโชโอะ)

ซาลาแมนเดอร์ทั่วไปไม่ได้น่ากลัวอะไร บางตัวลื่น ๆ ปีนกำแพง กินแมลง แค่นั้น ปัญหาเริ่มขึ้นเมื่อตัวที่พูดถึงมีความยาว 1.5 เมตร และหนัก 25 กิโลกรัม ซาลาแมนเดอร์ยักษ์ของญี่ปุ่นและจีนเป็นสัตว์ครึ่งบกครึ่งน้ำที่ใหญ่ที่สุดในโลก ชื่อวิทยาศาสตร์คือ Andrias japonicus ในญี่ปุ่นเรียกว่า ōsanshōuo(オオサンショウオ)

พวกมันใช้เวลาส่วนใหญ่อยู่ในส่วนลึกและเย็นของลำธารในภูเขา ซ่อนตัวอยู่ระหว่างหินและโคลน จับทุกอย่างที่ผ่านมา — แมลง ปลา หนู ปู ไปจนถึงเต่าตัวเล็ก ๆ ผิวหนังถูกปกคลุมด้วยเมือกหนา ๆ ที่ทำหน้าที่เป็นเกราะบาง ๆ ป้องกันรอยขีดข่วนและปรสิต เมื่อถูกคุกคาม พวกมันจะปล่อยสารคัดหลั่งสีขาวข้นเหนียว ซึ่งแค่นี้ก็ทำให้ขนลุกได้แล้ว ตอนกลางคืนพวกมันมักส่งเสียงคำรามเบา ๆ ริมตลิ่ง ซึ่งในชนบทของญี่ปุ่นเคยถูกเรียกว่า “เสียงของซาลาแมนเดอร์ผี” — ถ้าได้ยินสักครั้ง จะจำไปอีกนาน สำหรับข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับถิ่นอาศัย ลองดูรายชื่อแม่น้ำและทะเลสาบของญี่ปุ่น

วิดีโอซาลาแมนเดอร์ยักษ์ญี่ปุ่น

ตัวต่อยักษ์เอเชีย (สึซุเมบาจิ)

สมาชิกที่น่ากลัวที่สุดในลิสต์นี้ฉันเก็บไว้ท้ายสุด ในญี่ปุ่นเรียกว่า suzumebachi(スズメバチ) ชื่อวิทยาศาสตร์คือ Vespa mandarinia japonica ตัวต่อยักษ์เอเชียมีความยาวเกิน 5 ซม. ในตัวนางพญา ส่วนตัวงานยาวราว ๆ 4 ซม. ในญี่ปุ่นมีผู้เสียชีวิตจากการถูกตัวต่อชนิดนี้ต่อยประมาณ 30–50 คนต่อปี สาเหตุหลักมาจากภาวะอวัยวะล้มเหลวหลายระบบจากพิษรวม (mandarotoxin ซึ่งเป็นสารพิษต่อระบบประสาทและทำลายเนื้อเยื่อ) และปฏิกิริยาแพ้อย่างรุนแรง

ช่วงที่อันตรายที่สุดคือช่วง “การแยกรัง” ในฤดูใบไม้ร่วง เมื่อนางพญาใหม่ออกมาผสมพันธุ์ ตัวงานจะรวมกลุ่มออกล่าเป็นฝูง เดินทางได้หลายสิบกิโลเมตรในเวลาไม่กี่ชั่วโมง ล่าแมลงและแม้แต่สัตว์ฟันแทะขนาดเล็ก พิษของมันมีทั้ง mandarotoxin ซึ่งเป็นสารพิษต่อระบบประสาทและสลายเนื้อเยื่อ หากถูกต่อยหลาย ๆ ครั้งพร้อมกัน ผู้ใหญ่อาจต้องเข้าห้องฉุกเฉินภายในไม่กี่ชั่วโมง

ถ้าคุณวางแผนจะไปเดินป่าในภูเขาของคิวชู ชิโกกุ หรือคันโต ตั้งแต่ฤดูร้อนถึงฤดูใบไม้ร่วง ควรระวังเป็นพิเศษ: เสียงดัง น้ำหอมแรง และเสื้อผ้าลายดอกไม้สดใสควรหลีกเลี่ยง ถ้าตัวต่อยักษ์ตัวหนึ่งบินเข้ามาหาคุณด้วยปีกที่กระพือ มันคือคำเตือน อย่าทำท่าตกใจหรือตะโกน เพียงถอยห่างช้า ๆ ไปในทิศทางตรงกันข้าม — อุบัติเหตุส่วนใหญ่เกิดจากการ “พยายามไล่” ตัวต่อ

บทส่งท้าย

หลังจากอ่านทั้งหมดนี้ การมองภูเขาและทะเลของญี่ปุ่นอาจเปลี่ยนไปสักหน่อย แต่ไม่ต้องตกใจเกินเหตุ ปลาฉลามก็อบลินอาศัยอยู่ที่ความลึก 1,200 เมตร โอกาสที่คุณจะไม่ได้เจอตลอดชีวิตนั้นมีสูงมาก ซาลาแมนเดอร์ยักษ์ส่วนใหญ่อยู่เงียบ ๆ ในหุบเขาลึก มีเพียงตัวต่อยักษ์เอเชียเท่านั้นที่เป็นข้อกังวลจริงสำหรับคนชอบเดินป่าในฤดู

คุณคิดว่าฉันลืมสัตว์ชนิดไหนไปในลิสต์นี้? ถ้าอยากรู้จักสิ่งมีชีวิตในจินตนาการของญี่ปุ่นเพิ่มเติม ลองอ่านบทความเรื่อง10 สิ่งมีชีวิตแปลกประหลาดในตำนานญี่ปุ่น และถ้าคุณเคยมีประสบการณ์น่ากลัวกับสัตว์ป่าในญี่ปุ่น มาแบ่งปันกันในคอมเมนต์ได้เลย