ดื่มในญี่ปุ่น: กฎหมาย มารยาท และเคล็ดลับที่ควรรู้

ชาวญี่ปุ่นรักการดื่ม ชีวิตกลางคืนในเมืองใหญ่คึกคัก และหลังเลิกงานผู้คนจำนวนมากตรงไปที่อิซากายะเพื่อดื่มเบียร์หรือสาเกกับเพื่อนร่วมงาน ถ้าคุณอยากเพลิดเพลินกับเครื่องดื่มในญี่ปุ่นและเข้ากับผู้คนได้ดี บทความนี้รวบรวมกฎหมาย มารยาท และเคล็ดลับที่ควรรู้ก่อนออกไปดื่ม

สารบัญ 8

การดื่มเป็นส่วนหนึ่งของวัฒนธรรมญี่ปุ่น

การดื่มเป็นส่วนหนึ่งของวัฒนธรรมสังคมญี่ปุ่น มีการประชุมหลังเลิกงานเพื่อดื่มที่เรียกว่า nomikai (飲み会) และงานเลี้ยงส่งท้ายปีที่เรียกว่า bonenkai (忘年会) การไปอิซากายะหลังเลิกงานเมื่อได้รับเชิญจากเพื่อนร่วมงานเกือบเป็นธรรมเนียม แม้คุณจะไม่ดื่มแอลกอฮอล์ การตอบรับคำเชิญและไปร่วมวงก็เป็นวิธีสร้างความสัมพันธ์ที่ดีในที่ทำงาน

สิ่งสำคัญคือการเข้าสังคม ไม่ใช่การดื่มให้มาก ในญี่ปุ่นคนที่สั่งเครื่องดื่มไม่มีแอลกอฮอล์หรือดื่มน้ำอัดลมก็ไม่ถือว่าผิดมารยาท สิ่งที่ควรระวังคือการบังคับให้ผู้อื่นดื่ม เพราะการ «เทให้» และ «ดื่มตาม» เป็นเรื่องของบรรยากาศ ไม่ใช่ข้อบังคับ

กฎหมายและอายุขั้นต่ำ

ในญี่ปุ่น การดื่มแอลกอฮอล์ถูกกฎหมายเมื่ออายุ 20 ปีบริบูรณ์ และร้านค้าต้องไม่ขายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ให้ผู้ที่อายุต่ำกว่า 20 ปี แม้ตั้งแต่ปี 2022 ญี่ปุ่นจะลดอายุความเป็นผู้ใหญ่จาก 20 ปีเหลือ 18 ปี แต่ «อายุขั้นต่ำในการดื่ม» ยังคงอยู่ที่ 20 ปี และยังห้ามสูบบุหรี่ก่อนอายุ 20 ปีด้วย

การซื้อเครื่องดื่มในร้านสะดวกซื้ออาจมีการขอแสดงบัตร หรือเครื่องตรวจอายุอัตโนมัติที่หน้าจอแคชเชียร์ หากคุณดูอายุน้อยกว่าที่เป็นจริง ควรเตรียมหนังสือเดินทางหรือบัตรระบุตัวตนไว้เสมอ การฝ่าฝืนกฎหมายเรื่องอายุอาจทำให้ร้านค้าถูกปรับและคุณถูกปฏิเสธการให้บริการ

มารยาทบนโต๊ะ: การรินให้กัน

ธรรมเนียมสำคัญของญี่ปุ่นคือการรินเครื่องดื่มให้คนอื่น ไม่รินให้ตัวเอง เมื่อมีคนรินให้ ควรยกแก้วขึ้นเล็กน้อยแล้วดื่มหลังจากทุกคนพูด «คัมไป!» (乾杯) พร้อมกัน ในวงดื่มแบบเป็นทางการ การรอให้ทุกคนได้แก้วก่อนแล้วค่อยเริ่มดื่มถือเป็นมารยาทที่ดี

อีกจุดที่ผู้มาใหม่กังวลคือ «การดื่มตาม» (nominication) ในอดีตหัวหน้าอาจคาดหวังให้ลูกน้องดื่มตาม แต่ปัจจุบันหลายบริษัทให้ความสำคัญกับสุขภาพและความสมัครใจมากขึ้น คุณสามารถดื่มน้ำหรือเครื่องดื่มไม่มีแอลกอฮอล์และบอกเหตุผลอย่างสุภาพได้

การแยกจ่ายและค่าใช้จ่าย

เมื่อดื่มเป็นกลุ่ม ญี่ปุ่นมีธรรมเนียม «betsu-betsu» (別々) คือการแยกจ่ายตามที่แต่ละคนสั่ง บางครั้งหัวหน้าหรือรุ่นพี่อาจอาสาจ่ายทั้งหมด ซึ่งถือเป็นการแสดงน้ำใจ วิธีที่ดีคือถามก่อนว่าจ่ายแบบไหน และไม่ควรถือว่าใครต้องเลี้ยงตลอดเวลา

หลายร้านมีเมนู «nomihoudai» (飲み放題) คือดื่มได้ไม่อั้นภายในเวลาที่กำหนด มักมีเงื่อนไขว่าจะต้องสั่งอาหารหรือจ่ายเพิ่ม และควรอ่านเวลาสิ้นสุดให้ดี เพราะเลยเวลาแล้วอาจถูกคิดเพิ่ม

การเดินทางกลับอย่างปลอดภัย

ห้ามขับรถหลังจากดื่มแอลกอฮอล์เด็ดขาด ญี่ปุ่นมีกฎหมายที่เข้มงวดมากและบทลงโทษรุนแรง รวมถึงความผิดสำหรับผู้ที่ให้ยืมรถหรือนั่งไปกับคนขับที่เมา ทางที่ดีคือวางแผนใช้รถไฟ รถบัส หรือแท็กซี่ และตรวจสอบเวลาเที่ยวสุดท้ายของรถไฟก่อนออกไปดื่ม

หากพลาดรถไฟเที่ยวสุดท้าย ค่าแท็กซี่ในญี่ปุ่นค่อนข้างแพง และโรงแรมแคปซูลหรืออินเทอร์เน็ตคาเฟ่เป็นทางเลือกที่นิยมสำหรับค้างคืนในเมืองใหญ่ ควรเตรียมเงินสำรองไว้บ้าง

มารยาทในอิซากายะและบาร์

ในอิซากายะ ส่วนใหญ่จะมีการเรียกพนักงานด้วยเสียง «sumimasen» และอาจมีค่าที่นั่งหรือ «otoshi» เป็นอาหารเรียกน้ำย่อยเล็ก ๆ ที่ถูกบวกในบิลโดยอัตโนมัติ นี่เป็นเรื่องปกติ ไม่ใช่การโกง และควรถามก่อนถ้าไม่แน่ใจ

การสูบบุหรี่ในร้านอาหารหลายแห่งถูกจำกัดตามกฎหมาย และบางเมืองห้ามสูบบุหรี่บนถนน การดื่มในที่สาธารณะโดยทั่วไปไม่ผิดกฎหมาย แต่บางเขต เช่น ชิบุยะในโตเกียว มีข้อห้ามดื่มบนถนนในบางช่วงเวลา ควรสังเกตป้ายบอกทาง

ดื่มแบบไม่ดื่มก็ได้

คนญี่ปุ่นจำนวนมากไม่ดื่มแอลกอฮอล์ด้วยเหตุผลด้านสุขภาพ ศาสนา หรือการตั้งครรภ์ และสังคมก็ยอมรับมากขึ้น เครื่องดื่มไม่มีแอลกอฮอล์มีให้เลือกหลากหลาย ทั้งเบียร์รสไม่มีแอลกอฮอล์ ค็อกเทลไม่มีแอลกอฮอล์ และชาและน้ำผลไม้ในอิซากายะ

สำหรับผู้ที่สนใจเรื่องเครื่องดื่มแบบดั้งเดิม บทความเรื่อง สาเกญี่ปุ่น อธิบายประเภทและวิธีดื่ม และบทความเรื่อง เบียร์ญี่ปุ่น มีข้อมูลฉลากและประเภทเบียร์ ส่วนเรื่องอายุและกฎหมายสามารถอ่านเพิ่มเติมได้ที่บทความเรื่อง อายุที่ถูกกฎหมายในการดื่มในญี่ปุ่น

สรุป

การดื่มในญี่ปุ่นไม่มีกฎตายตัวเรื่องมารยาท แต่สิ่งที่ช่วยให้เข้ากับผู้คนได้คือการเคารพกฎหมายอายุ 20 ปี การไม่บังคับให้ผู้อื่นดื่ม การรินให้กันอย่างมีน้ำใจ และการวางแผนเดินทางกลับอย่างปลอดภัย เมื่อเข้าใจบริบทเหล่านี้ การออกไปดื่มกับเพื่อนร่วมงานหรือเพื่อนชาวญี่ปุ่นก็จะสนุกและไม่เกิดปัญหา