เมก้า: ต้นกำเนิดของแนวหุ่นยนต์ยักษ์ในญี่ปุ่นและอนิเมะที่ดีที่สุด

ในญี่ปุ่น หุ่นยนต์ยักษ์ปรากฏอยู่ในมังงะและอนิเมะมากกว่าครึ่งศตวรรษ ต้นกำเนิดของมันย้อนไปไกลถึงคามิชิบาอิในทศวรรษ 1930 ซึ่งนานมาก่อนยุคของซีรีส์โทรทัศน์

หลายทศวรรษที่ผ่านมา แนวmecha หรือ meka [メカ] ได้รับความนิยมในญี่ปุ่นผ่านผลงานชื่อดังอย่าง Gundam และยังรวมถึงโทคุซัทสึรุ่นเก่าด้วย สำหรับผู้ที่ไม่คุ้นเคย แนว mecha คืออนิเมะ ภาพยนตร์ มังงะ หรือซีรีส์ที่มีหุ่นยนต์ยักษ์

สารบัญ 9

แนวเมก้าในญี่ปุ่นเกิดขึ้นได้อย่างไร?

ทุกปีมีซีรีส์และภาพยนตร์ที่มีหุ่นยนต์ยักษ์ออกใหม่หลายเรื่อง รวมถึงผลงานอื่นอีกมากที่อ้างอิงถึงหุ่นยนต์ยักษ์ แนวนี้ค่อย ๆ ก่อตัวขึ้นทีละขั้นตลอดหลายทศวรรษ

การระบุว่าผลงานใดเป็นจุดกำเนิดเพียงหนึ่งเดียวของแนวนี้เป็นเรื่องยาก บางคนมองว่าชุดเกราะของ ซามูไร และตำนานสัตว์ประหลาดญี่ปุ่นอาจมีอิทธิพลต่อการกำเนิดของหุ่นยนต์ยักษ์

โดยทั่วไป mecha คือเครื่องจักรขนาดใหญ่ที่นักบินหนึ่งคนหรือทีมเล็ก ๆ ควบคุมจากห้องนักบิน คำว่า mecha มาจากการย่อคำภาษาอังกฤษ mechanism (กลไก) และ mechanical (เชิงกล) แล้วกลายเป็นคำที่ใช้กันทั่วไปในญี่ปุ่น

Gundam เป็นหนึ่งในอนิเมะหุ่นยนต์ยักษ์ที่ได้รับความนิยมมากที่สุดในญี่ปุ่น ความนิยมนี้ทำให้เกิดรูปปั้นยูนิคอร์นกันดัมขนาดเท่าจริงที่หน้าไดเวอร์ซิตี้ โตเกียว พลาซ่า บน เกาะโอไดบะ ในโตเกียว ซึ่งจัดแสดงตั้งแต่เดือนกันยายน 2017 จนถึงเดือนสิงหาคม 2026

มังงะและอนิเมะเมก้าเรื่องแรกของญี่ปุ่น

ผลงานยุคแรกที่มักถูกอ้างถึงคือหุ่นยนต์ยักษ์ 'ไดนิงเก็นตังคุ' (Dai Ningen Tanku) ซึ่งปรากฏเป็นฝ่ายศัตรูในคามิชิบาอิเรื่อง Ōgon Bat (ค้างคาวทอง) เมื่อปี 1931 คามิชิบาอิคือการเล่านิทานประกอบภาพตามท้องถนนที่แพร่หลายในญี่ปุ่นยุคนั้น ส่วนมังงะ Atomic Power Android เมื่อปี 1948 เป็นครั้งแรกที่ตัวเอกได้บังคับหุ่นยนต์ยักษ์รูปร่างคล้ายมนุษย์ด้วยตัวเอง

ในปี 1956 มิตสึเทรุ โยโกยามา เริ่มตีพิมพ์มังงะ 'เทตสึจิน หุ่นเหล็กหมายเลข 28' (Tetsujin 28-gō) ลงในนิตยสารโชเน็นและตีพิมพ์ต่อเนื่องจนถึงปี 1966 จากนั้นในปี 1963 เรื่องนี้ก็กลายเป็นอนิเมะโทรทัศน์รุ่นแรก ๆ ของญี่ปุ่นที่มีหุ่นยนต์ยักษ์เป็นตัวเอก ต่อมาในปี 1967 โยโกยามายังสร้างมังงะหุ่นยนต์ยักษ์อีกเรื่องอย่าง 'Giant Robo' และเขาได้รับการยกย่องว่าเป็นบิดาแห่งแนวนี้

โยโกยามาเล่าในภายหลังว่าแรงบันดาลใจสำคัญในการสร้างเทตสึจิน คือเครื่องบินทิ้งระเบิด B-29 ของสหรัฐฯ ที่เขาเห็นตอนเมืองโกเบถูกโจมตีในสงครามโลกครั้งที่สอง และสัตว์ประหลาดจากภาพยนตร์ Frankenstein ปี 1931 นอกจากนี้ เจ้าหนูปรมาณู (Astro Boy) ของเท็ตซึกะ โอซามุ ที่เริ่มตีพิมพ์ในปี 1952 ยังมีอิทธิพลต่อการก่อตัวของแนวหุ่นยนต์ยักษ์ในญี่ปุ่นอีกด้วย

เชื่อกันว่าซีรีส์ Gundam (1979) และ Evangelion (1995) มีส่วนผลักดันให้แนวหุ่นยนต์ยักษ์ได้รับความนิยมอย่างมาก ส่วนโทคุซัทสึอย่าง Super Sentai และภาพยนตร์ก็อตซิลล่าที่มีชื่อเสียง มีส่วนทำให้หุ่นยนต์ยักษ์เป็นที่รู้จักกว้างขวางขึ้น

เมก้าในอนิเมะได้รับการพัฒนา

หุ่นของเทตสึจินในยุคนั้นยังบังคับด้วยรีโมตจากระยะไกล กระทั่งปี 1972 Mazinger Z เปิดตัวเป็นเรื่องแรกที่ให้นักบินนั่งในห้องนักบินและบังคับหุ่นจากภายใน แนวทางนี้กลายเป็นต้นแบบของซีรีส์หุ่นยนต์ยักษ์ในเวลาต่อมา

Mecha เป็นหมวดหมู่ที่กว้างมาก ซึ่งมีประเภทย่อยมากมาย ทั้งหุ่นยนต์ขนาดเล็ก ขนาดใหญ่ และหุ่นที่มีรูปร่างคล้ายมนุษย์หรือคล้ายสัตว์

อนิเมะอย่าง Code Geass, Gurren Lagann และ Aldnoah Zero ช่วยลบล้างอคติที่บางคนมีต่อแนวนี้ ส่วนผลงานยุคหลังที่โดดเด่นคือ Mobile Suit Gundam: The Witch from Mercury (2022)

อนิเมะเมก้าที่ดีที่สุดตลอดกาล

Gundam เป็นซีรีส์หุ่นยนต์ยักษ์ (mecha) ที่นับเป็นหนึ่งในซีรีส์นิยายวิทยาศาสตร์ญี่ปุ่นที่ยิ่งใหญ่ที่สุด ประวัติศาสตร์ของซีรีส์ซับซ้อนเกินจะเล่าจบในที่เดียว เพราะ Gundam แต่ละภาคมีจักรวาลและเรื่องราวเป็นของตัวเอง

ฉันไม่จำเป็นต้องพูดถึง Gundam มากนัก เพราะมีภาคต่าง ๆ มากมาย และเรามี บทความที่พูดถึง Gundam อยู่แล้ว อนิเมะเรื่องต่อไปนี้เป็นเรื่องที่ฉันชอบและติดอยู่ใน TOP 10 ส่วนตัว แม้ว่าฉันจะไม่ใช่แฟนของแนว meka

Code Geass: Lelouch of the Rebellion

อนิเมะต้นฉบับจากสตูดิโอ Sunrise ในปี 2006 ผสมผสานเมก้า สงคราม และระทึกขวัญทางจิตวิทยาเข้าด้วยกัน เรื่องราวเกิดขึ้นในโลกที่ถูกครอบงำโดยจักรวรรดิ ชายที่ฉลาดมากคนหนึ่งพยายามล้มล้างจักรวรรดินี้ด้วยพลังพิเศษที่เขาได้รับ พลังนี้บังคับให้ใครก็ได้ทำตามคำสั่งของเขา แต่ต้องสบตากับเป้าหมายและใช้ได้เพียงครั้งเดียวต่อคน เนื้อเรื่องแน่นมากและมีฉากจบที่ได้รับการยกย่องว่าเป็นหนึ่งในจุดจบที่ดีที่สุดของวงการอนิเมะ

Aldnoah.zero

ผลงานปี 2014 เรื่องนี้เกิดขึ้นในโลกที่มนุษย์ตั้งอาณานิคมบนดาวอังคารและค้นพบเทคโนโลยีล้ำสมัย หุ่นรบไฮเทคที่มีพลังรบมหาศาลกลายเป็นชนวนความขัดแย้งระหว่างชาวดาวอังคารกับชาวโลก

Tengen Toppa Gurren Lagann

อนิเมะเรื่องนี้เล่าถึงสงครามระหว่างมนุษย์และสิ่งมีชีวิตที่เรียกว่า Anti-Spiral มนุษย์ถูกบังคับให้ใช้ชีวิตอยู่ใต้ดิน จนกระทั่งตัวละครหลักฝ่าวงล้อมออกมาและต่อสู้กับ Anti-Spiral เพื่อให้ทุกคนได้กลับขึ้นไปใช้ชีวิตบนพื้นผิวดาว (เป็นอนิเมะที่ฉันชอบที่สุด)

Evangelion

ผลงานปี 1995 เรื่องนี้เป็นคลาสสิกที่ช่วยทำให้แนวเมก้าเป็นที่นิยมในยุค 90 เรื่องราวเกิดขึ้นในโลกที่ถูกโจมตีโดยสิ่งมีชีวิตทรงพลังที่เรียกว่าแองเจิล (Angel) หุ่นยนต์ยักษ์ที่เรียกว่า Eva ถูกสร้างขึ้นเพื่อต่อสู้กับศัตรูเหล่านี้

รายการอนิเมะ Mecha

ด้านล่างนี้คือรายการอนิเมะ mecha พร้อมปีที่ออกฉาย ตั้งแต่ผลงานคลาสสิกอย่าง Gundam และ Macross ไปจนถึงซีรีส์ยุค 2010

อนิเมะ	ปี
Code Geass: Lelouch of the Rebellion R2	2008
Code Geass: Lelouch of the Rebellion	2006
Tengen Toppa Gurren Lagann	2007
Mobile Suit Gundam 00 Second Season	2008
Mobile Suit Gundam: Iron-Blooded Orphans 2	2016
Full Metal Panic! The Second Raid	2005
Mobile Suit Gundam 00	2007
Mobile Suit Gundam: The Origin - Advent of the Red Comet	2019
Mobile Suit Gundam: Iron-Blooded Orphans	2015
Neon Genesis Evangelion	1995
Macross Frontier	2007
Knights of Sidonia: Battle for Planet Nine	2015
Full Metal Panic!	2002
Eureka Seven	2005
Super Dimensional Fortress Macross	1982
Full Metal Panic! Invisible Victory	2018
Gargantia on the Verdurous Planet	2013
Mobile Suit Gundam Wing	1995
Knights of Sidonia	2014
Mobile Suit Gundam SEED	2002
Mobile Suit Zeta Gundam	1985
DARLING in the FRANXX	2018
Vandread: The Second Stage	2001
Aldnoah.Zero	2014
Gundam Build Fighters	2013
Guilty Crown	2011
Knight's & Magic	2017
Mobile Suit Gundam	1979
GaoGaiGar FINAL Grand Glorious Gathering	2005
Bokurano	2007
Samurai 7	2004
AKB0048: Next Stage	2013
The Vision of Escaflowne	1996
Heroic Age	2007
Gundam Build Fighters Try	2014
Valvrave the Liberator 2	2013
Fafner Exodus 2nd Season	2015
Asura Cryin' 2	2009
The Big O II	2003
Broken Blade TV	2014
Mobile Suit Gundam SEED Destiny	2004
Aldnoah.Zero 2nd Season	2015
Ride Back	2009
Martian Successor Nadesico	1996
Armored Trooper Votoms	1983
Zoids: New Century/Zero	2001
Kuromukuro	2016
Vandread	2000
Zoids: Chaotic Century	1999
IGPX: Immortal Grand Prix 2nd Season	2006
Zegapain	2006
Mobile Suit Gundam Unicorn RE:0096	2016
Zoids: Guardian Force	2000
RahXephon	2002
Taikong Lixianji	2010
New Getter Robo	2004
Patlabor: The Mobile Police TV	1989
Giant Gorg	1984
Planet With	2018
Mazinger Edition Z: The Impact!	2009
Ginga Hyouryuu Vifam	1983
Mobile Fighter G Gundam	1994
Tetsujin 28-gou (2004)	2004
Valvrave the Liberator	2013
Tekkaman Blade	1992
Dual! Parallel Trouble Adventures	1999
Mars Daybreak	2004
Genesis Climber Mospeada	1983
Turn A Gundam	1999
Infinite Stratos	2011
Gun x Sword	2005
GaoGaiGar	1997
SSSS.Gridman	2018
Buddy Complex	2014
Cross Ange: Rondo of Angels and Dragons	2014
Sentou Mecha Xabungle	1982
Muteki Kojin Daitarn 3	1978
Aquarion Evol	2012
Fafner Exodus	2015
Basquash!	2009
Macross Delta	2016
AKB0048	2012
Majestic Prince	2013
Blue Comet SPT Layzner	1985
Star Driver	2010
UFO Robo Grendizer	1975
Zoids: Genesis	2005
After War Gundam X	1996
Muteki Robo Trider G7	1980
Invincible Superman Zanbot 3	1977
The Big O	1999
Strain: Strategic Armored Infantry	2006
Toushou Daimos	1978
Muv-Luv Alternative: Total Eclipse	2012
Lagrange: The Flower of Rin-ne - Season 2	2012
Eureka Seven AO	2012
Danball Senki Wars	2013
Asura Cryin'	2009
Fafner	2004
IGPX: Immortal Grand Prix	2005
Super Robot Wars OG: The Inspector	2010
Robotech: The Masters	1985
Zone of the Enders: Dolores	2001
Chou Denji Robo Combattler V	1976
Aquarion	2005
Macross 7	1994
Lagrange: The Flower of Rin-ne	2011
Voltes V	1977
Super Robot Wars OG: Divine Wars	2006
Gear Fighter Dendoh	2000
Mazinger Z	1972
Danball Senki W	2012
Great Mazinger	1974
Blue Gender	1999
Infinite Stratos 2	2013
Gunparade March	2003
Mobile Suit Victory Gundam	1993
Mobile Suit Gundam ZZ	1986
Undefeated Bahamut Chronicle	2016
Godannar 2nd Season	2004
Hyakujuu-Ou GoLion	1981
Zoids Wild Zero	2019
Space Warrior Baldios	1980
Argento Soma	2000
Ninja Robots	1985
Dai-Guard	1999
Bubuki Buranki: The Gentle Giants of the Galaxy	2016
Koutetsu Jeeg	1975
Red Baron	1994
Fang of the Sun Dougram	1981
Innocent Venus	2006
Space Runaway Ideon	1980
Linebarrels of Iron	2008
Danball Senki	2011
Burst Angel	2004
Gaiking: Legend of Daiku-Maryu	2005
Aura Battler Dunbine	1983
Kousoku Denjin Albegus	1983
Ginga Hyouryuu Vifam 13	1998
ID-0	2017
Brave Fighter of Legend Da-Garn	1992
Golden Warrior: The Gold Lightan	1981
Gundam Build Divers	2018
Viper's Creed	2009
Dancouga: Super Beast Machine God	1985
Turning Mecard W	2016
Yatterman (1977)	1977
Overman King Gainer	2002
Tomica Hyper Rescue Drive Head: Kidou Kyuukyuu Keisatsu	2017
Destiny of the Shrine Maiden	2004
Kotetsushin Jeeg	2007
Brave Fighter of Sun Fighbird	1991
Kishin Taisen Gigantic Formula	2007
Chiisana Kyojin Microman	1999
Genki Bakuhatsu Ganbaruger	1992
IGPX: Immortal Grand Prix (2003)	2003
Choujin Sentai Baratack	1977
Tenkai Knights	2013
Getter Robo	1974
Transformers: Super-God Masterforce	1988
GR -Giant Robo-	2007
Super Dimensional Cavalry Southern Cross	1984
God Mazinger	1984
Metal Armor Dragonar	1987
Super Dimension Century Orguss	1983
Schwarzesmarken	2016
Mirai Robo Daltanias	1979
Transformers: Armada	2002
Kinkyuu Hasshin Saver Kids	1991
Brave Express Might Gaine	1993
Mobile Suit Gundam AGE	2011
Mado King Granzort	1989
Gad Guard	2003
Transformers: Robots in Disguise	2000
Heavy Metal L-Gaim	1984

นับจากเทตสึจิน หุ่นเหล็กหมายเลข 28 (1956) ถึงซีรีส์เมก้าในปัจจุบัน เวลาผ่านมาเกือบ 70 ปี และตลอดช่วงเวลานั้นแนวหุ่นยนต์ยักษ์ก็เปลี่ยนโฉมไปหลายครั้ง รายการด้านบนรวบรวม 175 ผลงานพร้อมปีที่ออกฉาย ตั้งแต่ Mazinger Z (1972) ไปจนถึง Zoids Wild Zero (2019)