8 ประเภทของผู้คนที่เราพบในรถไฟของญี่ปุ่น

ตู้รถไฟญี่ปุ่นดูเรียบและเงียบจนบางครั้งเหมือนแคปซูลที่ทุกคนเก็บตัว แต่พอประตูปิด ความเงียบนั้นเต็มไปด้วยนิสัยซ้ำ ๆ ที่จำได้ทันที: คนที่หลับแล้วยังลุกตรงสถานีตัวเอง คนที่เบียดแล้วยังทันพูดซูมิมาเซน และคนที่ถือมือถือทั้งทริปโดยไม่ยอมคุยโทรศัพท์

สำหรับชาวญี่ปุ่นจำนวนมาก นี่คือทางไปทำงาน ไม่ใช่ทริปท่องเที่ยว พอเริ่มมองท่าทางรอบตัว จะเห็นว่าผู้โดยสารไม่ได้เป็นกลุ่มเดียวกันทั้งตู้ และหลายภาพบน รถไฟในญี่ปุ่น บอกมารยาทของชั่วโมงเร่งด่วนได้ชัดกว่าป้ายประกาศ

สารบัญ 8

ผู้นอนหลับในรถไฟ – อิเนมุริ (Inemuri)

เริ่มจากประเภทที่เห็นได้ชัดที่สุดก่อนเลย: เหล่านักนอนหลับสวยงาม การนอนหลับบนรถไฟถือเป็นส่วนหนึ่งของวัฒนธรรมญี่ปุ่น และบางคนถึงกับเอนตัวลงนอนจนกินเนื้อที่หลายที่นั่ง ชาวญี่ปุ่นสามารถหลับได้ทั้งยืนและนั่ง จึงไม่ใช่เรื่องแปลกที่ใครบางคนจะเผลอเอาหัวมาพิงไหล่คุณ

พวกเขานอนด้วยท่าทางที่หลากหลาย บางท่าแปลกตาและขำขัน บางคนนอนอ้าปาก และแทบไม่มีใครร่วงหล่นลงไปนอนบนพื้นเลย สิ่งที่น่าทึ่งที่สุดคือพวกเขาจะตื่นขึ้นมาตรงสถานีของตัวเองเสมอ แล้วเดินทางต่อไปยังบ้านหรือที่ทำงานได้อย่างไม่มีปัญหา พฤติกรรมนี้เรียกว่า อิเนมุริ (inemuri)

เหล่า "ซูมิมาเซน"

ไม่ว่าคุณจะอยู่บนรถไฟหรือไม่ก็ตาม คุณจะเจอคนประเภทนี้อยู่ทุกที่ในญี่ปุ่น แม้ว่าตู้รถไฟจะกว้างขวางและว่างเปล่า พวกเขาก็ยังหาทางมาเฉียดชนคุณได้ เช่นตอนเกาะประตูเข้า-ออกตัวรถ

สักพักหนึ่ง เพราะมารยาทของพวกเขาเอง บางทียังไม่ทันแตะตัวคุณดี ก็เอ่ยปากขึ้นว่า sumimasen ซึ่งแปลว่า "ขอโทษ" "ขออภัย" หรือ "ขออนุญาต"

พวกเขาจะทำให้คุณประหลาดใจและค่อยๆ บีบให้คุณลุกออกจากที่นั่ง ในทางตรงกันข้าม ก็มีพวกที่ ไม่ขยับเลย และรอจนกว่าคุณจะเอ่ยปากขออนุญาต

สาวกมือถือในรถไฟ

คุณจะไม่เจอใครคุยโทรศัพท์เสียงดังบนรถไฟญี่ปุ่น แต่พวกเขาไม่เคยวางมือถือลงเลยแม้แต่วินาทีเดียว ทั้งดูหน้าจอ เล่นเว็บไซต์ ดูอนิเมะ อ่านหนังสือ และแชตใน LINE

บริษัทรถไฟส่วนใหญ่ขอให้ตั้งเครื่องเป็นโหมดปิดเสียง หรือที่คนญี่ปุ่นเรียกว่า マナーモード (manā mōdo) โหมดมารยาท ไม่รับสายในตู้ และบางบริษัทขอให้ปิดเครื่องใกล้ที่นั่งพิเศษเมื่อรถแน่น

คุณอาจเผลอชนพวกเขา หรือศอกชนเข้า บางคนก็ไม่รู้สึกตัวด้วยซ้ำ ไม่ว่าจะยืน นั่ง หรือหลับ มือถือไม่เคยหลุดจากมือของชาวญี่ปุ่นเหล่านี้

คนที่ล้ำเส้น

น่าเสียดายที่ในตู้ที่เบียดจนขยับแทบไม่ได้ ยังมีคนที่ใช้ความแออัดเป็นช่องทางล่วงละเมิดทางเพศ พฤติกรรมนี้เรียกว่า 痴漢 (chikan / ชิคัน) เหยื่อมักเป็นผู้หญิงและนักเรียน และการที่หลายคนไม่กล้าส่งเสียงไม่ได้แปลว่าเป็นการยินยอม

อย่าโยนความผิดไปที่กระโปรงหรือท่านั่งของเหยื่อ ความรับผิดชอบอยู่ที่ผู้ก่อเหตุ บริษัทรถไฟหลายแห่งจึงจัดตู้ 女性専用車 (josei sen'yōsha) ตู้สำหรับผู้หญิงเท่านั้น มีสติกเกอร์สีชมพูคำว่า Women Only บนตัวรถและชานชาลา บริษัทรถไฟฟ้าเคโอ (Keio) ทดลองตู้แบบนี้ช่วงดึกเดือนธันวาคม 2000 เพื่อรับมือปัญหาระหว่างฤดูเลี้ยงส่งท้ายปี แล้วเปิดใช้จริงในเดือนมีนาคม 2001 จากนั้น JR East สายไซเกียวก็ตามมาในเดือนกรกฎาคมปีเดียวกัน

ชั่วโมงที่ใช้ตู้เหล่านี้ต่างกันตามสาย ส่วนใหญ่เป็นวันธรรมดาช่วงเร่งด่วน และเด็กผู้ชายระดับประถมหรือผู้ที่ต้องการความช่วยเหลือมักได้รับอนุญาตให้อยู่ในตู้ได้ ถ้าเจอเหตุการณ์แบบนี้ ตะโกน ขอความช่วยเหลือจากคนรอบข้าง หรือแจ้งพนักงานสถานีทันที สำคัญกว่าการเก็บเรื่องไว้คนเดียว มีรายละเอียดเพิ่มใน ชิคัน การล่วงละเมิดทางเพศในญี่ปุ่น

เหล่าเสียงดังในรถไฟญี่ปุ่น

หลายคนคิดว่า เนื่องจากห้ามใช้โทรศัพท์บนรถไฟเพื่อไม่ให้เกิดเสียงรบกวน การเดินทางจึงต้องเงียบสนิท จนกว่าคุณจะเจอกลุ่มนักเรียนหญิงหรือแก๊งเสียงดัง พวกเขาไม่ได้กระซิบกระซาบ แต่ตะโกนคุยกัน พูดไม่หยุดและไม่สนใจผู้อื่นรอบข้าง

ถ้ามีใครพยายามขอร้องให้เงียบลง พวกเขามักจะยิ่งโกรธมากขึ้น สถานการณ์ยิ่งน่าอึดอัด แต่ไม่มีใครกล้าเข้าไปยุ่ง ในที่สุด คุณก็จะเจอคนที่ชอบคุยเสียงดังบนรถไฟ ซึ่งบางคนก็ไม่รู้ตัวด้วยซ้ำว่าตัวเองเสียงดัง มันเป็นเรื่องธรรมชาติสำหรับบางคน

"ที่นั่งนี้ของฉัน"

ในรถไฟญี่ปุ่น เป็นเรื่องปกติที่จะเห็นหญิงตั้งครรภ์หรือผู้สูงอายุยืนอยู่ ขณะที่ที่นั่ง 優先席 (yūsenseki) ที่นั่งพิเศษที่มีสติกเกอร์ Priority Seat ถูกครอบครองโดยผู้โดยสารที่ดูแข็งแรงดี ที่นั่งนี้สงวนไว้สำหรับผู้สูงอายุ ผู้พิการ สตรีมีครรภ์ สตรีให้นมบุตร และผู้ที่เดินทางกับทารก เมื่อชาวญี่ปุ่นนั่งลงไปแล้ว มักไม่ลุกอีกจนกว่าจะถึงสถานีของตัวเอง บางคนคิดจะลุกให้ แต่ความเขินอายของทั้งสองฝ่ายกลับหยุดพฤติกรรมนั้นไว้

แม้แต่เมื่อมีคนลุกขึ้นเพื่อเสนอที่นั่งให้ผู้สูงอายุ บางครั้งท่านก็ปฏิเสธและยืนต่อ เหมือนต้องการพิสูจน์ว่ายังแข็งแรงอยู่ แน่นอนว่าผู้โดยสารหนุ่มสาวคนอื่นๆ จะรีบฮุบที่นั่งที่ว่างทันที

เหล่าไม่ชอบเข้าสังคมในรถไฟญี่ปุ่น

ชาวญี่ปุ่นส่วนใหญ่ไม่พูดคุยกันแม้แต่คำเดียวบนรถไฟ ความเขินอายครอบงำการเดินทาง และโอกาสที่จะได้รู้จักคนแปลกหน้านั้นแทบเป็นไปไม่ได้ ไม่มีใครกล้าเป็นฝ่ายเริ่ม แม้คุณจะเป็นฝ่ายชวนคุย บทสนทนาก็มักไม่ค่อยลื่นไหล

ในความเป็นจริง ชาวญี่ปุ่นหลายคนรู้สึกไม่สะดวกใจที่จะเข้าสังคม โดยเฉพาะกับชาวต่างชาติ อุปสรรคด้านภาษาทำให้พวกเขาไม่แน่ใจว่าจะสื่อสารหรือช่วยเหลืออย่างไร ขณะเดียวกัน ผู้โดยสารก็จ้องมองซึ่งกันและกันอยู่ตลอด ไม่ใช่แค่มองชาวต่างชาติ แต่รวมถึงมองกันเองด้วย โดยเฉพาะระหว่างเพศตรงข้าม

คนที่พุ่งเข้ารถตอนประตูกำลังปิด – กาเคโคมิโจชะ (駆け込み乗車)

อีกประเภทที่เห็นบ่อยบนชานชาลาคือคนที่วิ่งพุ่งเข้าประตูตอนสัญญาณปิดดังแล้ว ภาษาญี่ปุ่นเรียก 駆け込み乗車 (kakekomi jōsha) การขึ้นรถแบบกระชั้นชิด บางคนใช้กระเป๋าหรือร่มยันประตู บางคนตัดแถวทั้งที่คนอื่นต่อคิวตามเส้นบนพื้น

บริษัทรถไฟเตือนตรง ๆ ว่าอย่าวิ่งบนชานชาลาและอย่าฝืนขึ้นตอนประตูกำลังปิด เพราะเสี่ยงถูกหนีบและทำให้ขบวนออกช้า ถ้าได้ยินเสียงเตือนแล้ว รอขบวนถัดไปดีกว่า ประตูที่ปิดแล้วแทบจะไม่เปิดซ้ำถ้าไม่มีเหตุจำเป็น นี่คืออีกภาพของผู้โดยสารที่รีบจนลืมว่าคนรอบข้างกำลังขึ้นลงพร้อมกัน

ทั้งหมดนี้คือตัวอย่างของผู้คนที่คุณจะได้พบบนรถไฟญี่ปุ่น ยังมีตัวละครอีกมากที่ซ่อนอยู่ในชั่วโมงเร่งด่วน ถ้าเจอประเภทอื่นระหว่างเดินทาง เล่าในคอมเมนต์ได้เลย