เกาะชิโกกุ: รู้จัก 4 จังหวัด เอฮิเมะ คางาวะ โทคุชิมะ และโคจิ

ชิโกกุ (四国 — “สี่แคว้น”) เป็นเกาะหลักที่เล็กที่สุดและมีประชากรน้อยที่สุดในสี่เกาะใหญ่ของญี่ปุ่น อยู่ใต้เกาะฮอนชูและทางตะวันออกของเกาะคิวชู ชื่อนี้ไม่ได้เป็นเพียงฉายา: เกาะนี้แบ่งเป็นสี่จังหวัดจริง ๆ คือ เอฮิเมะ คางาวะ โทคุชิมะ และ โคจิ

ประชากรของชิโกกุอยู่ต่ำกว่า 4 ล้านคน ในพื้นที่ราว 1.8 หมื่นตารางกิโลเมตร ทางหลวงและรถไฟเชื่อมกับแผ่นดินใหญ่ได้สะดวกขึ้น แต่ยังรู้สึก “ห่างไกล” จากโตเกียวและโอซาก้ามากกว่าที่แผนที่บอก หุบเขา ชายฝั่งทะเลเซโตะ วัดเก่า และเส้นทางปั่นจักรยานทำให้ที่นี่ต่างจากเมืองใหญ่ที่คนไทยมักไปเป็นอันดับแรก

ด้านล่างนี้คือภาพรวมจุดเด่นของแต่ละจังหวัด — พอเริ่มวางแผนทริปโดยไม่ต้องไล่เปิดหลายคู่มือทีละเมือง

สารบัญ 8

จังหวัดเอฮิเมะ

เอฮิเมะมีปราสาทและเมืองเก่าหลายแห่ง เช่น โอซุ มัตสึยามะ และอุวาจิมะ แต่ชื่อที่นักท่องเที่ยวมักจำได้ก่อนคือ โดโกะออนเซ็น หนึ่งในบ่อน้ำพุร้อนที่เก่าแก่และมีชื่อเสียงที่สุด อยู่ทางตะวันออกของใจกลางมัตสึยามะ ย่านนี้คึกคักเพราะมีโรงอาบน้ำสวยและ เรียวกัง ให้เลือกพักแบบญี่ปุ่นแท้

อีกจุดที่พูดถึงบ่อยคือ ชิมานามิ ไคโด เส้นทางเชื่อมเกาะชิโกกุกับเกาะหลัก ฮอนชู ระยะทางกว่า 60 กิโลเมตร ข้ามเกาะเล็ก ๆ หลายแห่ง เหมาะทั้งคนเดินและนักปั่นจักรยานที่อยากเห็นทะเลเซโตะจากบนสะพาน

จังหวัดคางาวะ

คางาวะ [香川県] เป็นจังหวัดที่เล็กที่สุดของญี่ปุ่น แต่ดังเรื่อง อุด้ง เส้นหนาแบบซานุกิ และเกาะศิลปะอย่างนาโอชิมะกับเทชิมะ ที่มีพิพิธภัณฑ์และงานร่วมสมัยกระจายทั่วเกาะ

เมืองหลวงคือ ทากามัตสึ เมืองท่าที่มีสวน พิพิธภัณฑ์ และวัด คางาวะเคยรู้จักในชื่อแคว้นซานุกิ และในอดีตเคยอยู่ภายใต้การจัดสรรพื้นที่ที่ต่างจากปัจจุบัน

ใกล้ทากามัตสึ ภูเขายาชิมะเคยเป็นสมรภูมิระหว่างตระกูลไทระและตระกูลมินาโมโตะ (เก็นจิ) ชื่อ “ยาชิมะ” แปลตรงตัวประมาณ “เกาะหลังคา” เพราะรูปทรงคล้ายหลังคาบ้านญี่ปุ่นแบบดั้งเดิม

จังหวัดโทคุชิมะ

จังหวัดและเมือง โทคุชิมะ (徳島) มีชื่อจากระบำพื้นบ้าน อาวะโอโดริ ที่คึกคักมากในช่วงเทศกาล โอบง ราวกลางเดือนสิงหาคม ถนนในเมืองจะเต็มไปด้วยขบวนกลองและนักเต้นชุดสีสด

เมืองนารูโตะ

ทางตะวันออกเฉียงเหนือของชิโกกุในจังหวัดโทคุชิมะ มีเมือง นารูโตะ ที่ดังจาก น้ำวน ในช่องแคบ น้ำวนเหล่านี้ชมได้จากสะพานที่เชื่อมนารูโตะกับเกาะอาวาจิ ช่วงกระแสน้ำแรงจะเห็นวงน้ำหมุนวนชัดเป็นพิเศษ

หุบเขาอิยะ

อิยะ เป็นหุบเขาโดดเดี่ยวกลางชิโกกุในจังหวัดโทคุชิมะ มีหน้าผาชันและหุบหินลึกที่ใช้สร้างสะพานเถาวัลย์มาแต่เดิม ปัจจุบันสะพานเถาวัลย์หลายแห่งยังคงเป็นจุดท่องเที่ยวสำคัญของหุบเขา

ในหุบเขาจะพบ ภูเขาสึรุกิ ซึ่งสูงเป็นอันดับต้น ๆ ของชิโกกุ และสะพานเถาวัลย์อย่าง อิยะ คาซูราบะชิ กับ โอกุ-อิยะ คาซูราบะชิ นอกจากนี้ยังมีออนเซ็น เส้นทางเดินป่า และกิจกรรมกลางแจ้งอื่น ๆ

จังหวัดโคจิ

โคจิ อยู่ชายฝั่งใต้ของชิโกกุ มีเมืองหลวงชื่อเดียวกัน เมืองนี้รู้สึกเล็ก เป็นกันเอง และสบาย ๆ มีปราสาทใจกลางเมือง วัด สวน และพิพิธภัณฑ์ ทางใต้ของเมืองมี ชายหาดคัตสึราฮามะ พร้อมวิวทะเลและอนุสาวรีย์ที่คนท้องถิ่นผูกพัน

โคจิยังดังเรื่องอาหารทะเล โดยเฉพาะปลาโอแบบทาทากิ และแม่น้ำชิมันโตะที่คนญี่ปุ่นเรียกกันเล่น ๆ ว่า “แม่น้ำสายสุดท้ายที่ยังใส” — เหมาะกับคนอยากหนีความวุ่นของเมืองใหญ่

เส้นทางเฮนโระ: วัด 88 แห่งรอบเกาะ

ชิโกกุเป็นที่ตั้งของ เส้นทางแสวงบุญ 88 วัด หรือ ชิโกกุเฮนโระ (四国遍路) ที่ผูกกับตำนานของพระ คูไค (โคโบไดชิ) เส้นทางวนรอบเกาะผ่านทั้งสี่จังหวัด ระยะรวมยาวเป็นพันกิโลเมตร ถ้าเดินเท้าเต็มวง

ไม่จำเป็นต้องเดินครบทุกวัดในครั้งเดียว นักท่องเที่ยวจำนวนมากเลือกไปแค่ไม่กี่วัด ขับรถ หรือปั่นจักรยานบางช่วง ชุดขาว หมวกกก และไม้เท้าของผู้แสวงบุญยังเห็นได้ตามวัด แม้คนสมัยใหม่จะแต่งตัวสบาย ๆ ก็ตาม จุดเริ่มต้นคลาสสิกมักอยู่แถววัดหมายเลข 1 ในโทคุชิมะ แล้วค่อยวนไปทางโคจิ เอฮิเมะ และคางาวะ

ถ้าสนใจวัฒนธรรมพุทธและจังหวะเดินช้า เฮนโระคือเหตุผลเดียวที่ทำให้ชิโกกุ “รู้สึกต่าง” จากฮอนชูในทริปเดียวกัน — ไม่ใช่แค่จุดถ่ายรูป แต่เป็นโครงเรื่องของทั้งเกาะ

ชิโกกุเหมาะกับใคร

เกาะนี้เหมาะกับคนอยากได้ธรรมชาติ อาหารท้องถิ่น ปราสาท ออนเซ็น และวัด โดยไม่ต้องแย่งฝูงชนแบบเมืองท่องเที่ยวยอดนิยม เวลา 4–7 วันพอเริ่มเห็นครบสี่จังหวัดแบบผิวเผิน ถ้ามีเวลาน้อย เลือกแกนทากามัตสึ–มัตสึยามะ หรือโทคุชิมะ–โคจิ แล้วค่อยเก็บตกในทริปถัดไปก็ได้

ชิโกกุมีเมือง วัด สวน ทะเลสาบ หุบเขา และพิพิธภัณฑ์มากกว่าที่บทความสั้น ๆ จะไล่ครบ แต่สี่จังหวัดข้างต้นและเส้นทางเฮนโระคือแผนที่พื้นฐานที่ช่วยให้เริ่มต้นได้โดยไม่หลง