การรณรงค์ทางการเมือง พรรคการเมือง และการเลือกตั้งในญี่ปุ่น: ระบบการลงคะแนนทำงานอย่างไร

คุณเคยสงสัยไหมว่าการเลือกตั้งและแคมเปญการเมืองในญี่ปุ่นทำงานอย่างไร? ความแตกต่างระหว่างแคมเปญการเมืองและการเลือกตั้งของบราซิลกับญี่ปุ่นคืออะไร? ในบทความนี้ เราจะมาเจาะลึกระบบการเมืองญี่ปุ่น กระบวนการลงคะแนนเสียง และเกร็ดน่ารู้ที่ทำให้การเลือกตั้งของญี่ปุ่นมีเอกลักษณ์เฉพาะตัว

ญี่ปุ่นเป็นราชาธิปไตยภายใต้รัฐธรรมนูญ โดยมีสมเด็จพระจักรพรรดิเป็นสัญลักษณ์แห่งรัฐและความเป็นหนึ่งเดียวของประชาชน ขณะที่การบริหารประเทศอยู่ภายใต้การนำของนายกรัฐมนตรีและคณะรัฐมนตรี

ในปัจจุบัน การลงคะแนนเสียงเลือกตั้งในญี่ปุ่นเป็นสิทธิโดยสมัครใจและสงวนไว้สำหรับพลเมืองญี่ปุ่นที่มีอายุตั้งแต่ 18 ปีขึ้นไป โดยผู้ที่ก้าวเข้าสู่วัยนี้สามารถศึกษาเพิ่มเติมเกี่ยวกับสิทธิทางกฎหมายได้ในบทความเรื่อง วัยผู้ใหญ่ในญี่ปุ่นและข้อกฎหมายที่ควรรู้ ส่วนในบราซิล การลงคะแนนเสียงยังคงเป็นข้อบังคับตามกฎหมาย พร้อมด้วยภาระทางเอกสารอย่างบัตรประจำตัวผู้มีสิทธิเลือกตั้งและการเดินทางไปยังศาลเลือกตั้ง ซึ่งเป็นขั้นตอนที่ไม่มีในญี่ปุ่น เมื่อเห็นภาพเปรียบเทียบนี้แล้ว เรามาดูรายละเอียดการทำงานของระบบเลือกตั้งกัน

สารบัญ 5

การเลือกตั้งในญี่ปุ่นทำงานอย่างไร?

ญี่ปุ่นมีการจัดการเลือกตั้งทั้งในระดับท้องถิ่นและระดับชาติเช่นเดียวกับหลายประเทศ การเลือกตั้งระดับจังหวัดหรือส่วนท้องถิ่นเรียกว่า ชิโฮ เซ็นเกียว [地方選挙, Chihō Senkyo] ขณะที่การเลือกตั้งระดับชาติสำหรับรัฐสภาเรียกว่า โคกูเซ เซ็นเกียว [国政選挙, Kokusei Senkyo] หน่วยเลือกตั้งส่วนใหญ่มักเปิดให้ประชาชนมาลงคะแนนในวันอาทิตย์ ตั้งแต่เวลา 7:00 น. ถึง 20:00 น.

ความน่าทึ่งอย่างหนึ่งคือ ญี่ปุ่นไม่ใช้เครื่องลงคะแนนอิเล็กทรอนิกส์ ประเทศยังคงรักษาระบบการเขียนชื่อลงบนบัตรลงคะแนนด้วยลายมือตนเอง หรือที่เรียกว่า คิชิกิ โทฮโย [自書式投票, Kishiki-Tōhyō] เพื่อป้องกันการทุจริตและสร้างความโปร่งใส แทนที่จะกดหมายเลข ผู้มีสิทธิเลือกตั้งจะใช้ดินสอเขียนชื่อผู้สมัครหรือชื่อพรรคลงบนบัตรกระดาษสังเคราะห์ยูโปะอย่างชัดเจนแล้วหย่อนลงในหีบบัตร แม้ว่าจะมีเครื่องจักรคัดแยกความเร็วสูงด้วยระบบอ่านตัวอักษรเข้ามาช่วยตรวจนับ แต่การตัดสินในขั้นตอนสุดท้ายยังใช้สายตามนุษย์ตรวจสอบอย่างละเอียด ทำให้สามารถประกาศผลคะแนนอย่างเป็นทางการได้ในคืนวันเดียวกัน

เนื่องจากไม่มีบัตรเลือกตั้งถาวรเหมือนในบราซิล เทศบาลจะจัดส่งหนังสือแจ้งการไปใช้สิทธิ หรือ โทฮโยโช นีวจาเค็น [投票所入場券, Tōhyō-sho Nyūjō-ken] ไปยังแต่ละครัวเรือนที่มีชื่อในทะเบียนราษฎร หากผู้มีสิทธิทำหนังสือนี้หายหรือไม่ได้นำติดตัวไป ก็สามารถแสดงบัตรประจำตัวประชาชนหรือเอกสารยืนยันตัวตนที่ทางราชการออกให้เพื่อขอใช้สิทธิได้ทันที สิทธิในการออกเสียงเลือกตั้งนี้เรียกว่า เซ็นเคียวเก็น [選挙権, Senkyoken]

ดัชนีการรับรู้การทุจริตของญี่ปุ่นอยู่ในระดับต่ำมาก และได้รับการจัดอันดับให้เป็นหนึ่งในประเทศที่มีความโปร่งใสสูงในเวทีสากลอย่างต่อเนื่อง ซึ่งตรงกันข้ามกับอันดับของบราซิล ในช่วงรณรงค์หาเสียง ผู้สมัครจะสวมสายสะพายผ้าสีขาวพาดลำตัวที่ระบุชื่อของตน เรียกว่า ทาสุกิ [たすき, Tasuki] พร้อมสวมถุงมือผ้าฝ้ายสีขาว เรียกว่า ชิโรอิ เทบูกูโระ [白い手袋, Shiroi tebukuro] การสวมถุงมือขาวนี้เป็นสัญลักษณ์ทางวัฒนธรรมที่สื่อถึงมือที่สะอาดบริสุทธิ์และการปฏิเสธการรับสินบนหรือการทุจริตทุกรูปแบบ

กฎหมายที่เข้มงวดและเอกลักษณ์ของการหาเสียงในญี่ปุ่น

การรณรงค์หาเสียงในญี่ปุ่นอยู่ภายใต้ข้อบังคับที่เข้มงวดของพระราชบัญญัติการเลือกตั้งตำแหน่งสาธารณะ หรือ โคโชกุ เซ็นเกียวโฮ [公職選挙法, Kōshoku Senkyo-hō] ในญี่ปุ่นไม่มีการจัดสรรเวลาออกอากาศหาเสียงฟรีทางโทรทัศน์ยาวนานเหมือนในบราซิล และไม่มีการแจกใบปลิวเรี่ยราดตามท้องถนนอย่างไม่เป็นระเบียบ นอกจากนี้ กฎหมายยังควบคุมการรณรงค์หาเสียงทางอินเทอร์เน็ตอย่างใกล้ชิดเพื่อป้องกันการเผยแพร่ข้อมูลเท็จ

สิ่งที่สร้างเสียงและเป็นภาพจำที่สุดในช่วงการเลือกตั้งคือรถกระจายเสียงอย่างเป็นทางการ เรียกว่า ไกเซ็นฉะ [街宣車, Gaisen-sha] รถตู้ขนาดเล็กนี้จะติดลำโพงบนหลังคา โดยมีผู้สมัครและเจ้าหน้าที่หญิงที่เรียกว่า อุกูอิซุโจ [ウグイス嬢] คอยประกาศชื่อและกล่าวคำทักทายขอคะแนนเสียงอย่างสุภาพไปตามย่านชุมชน เพื่อไม่ให้รบกวนความสงบสุขของประชาชน กฎหมายจึงอนุญาตให้ใช้เครื่องขยายเสียงได้เฉพาะช่วงเวลา 8:00 น. ถึง 20:00 น. เท่านั้น

อีกหนึ่งสัญลักษณ์สำคัญคือป้ายประกาศหาเสียงอย่างเป็นทางการ หรือ โคเอ เคจิบะ [公営掲示場, Kōei Keijiba] ซึ่งเทศบาลจะติดตั้งไว้ตามจุดต่างๆ ทั่วเมือง โดยมีช่องสี่เหลี่ยมพร้อมหมายเลขประจำตัวผู้สมัคร เพื่อให้แต่ละคนติดโปสเตอร์ที่มีขนาดและมาตรฐานเดียวกันอย่างเท่าเทียม การติดโปสเตอร์นอกพื้นที่ที่กำหนดถือเป็นการกระทำที่ผิดกฎหมายอย่างชัดเจน

กฎหมายยังสั่งห้ามการเดินเคาะประตูบ้านเพื่อขอคะแนนเสียง หรือ โคเบ็ตสึ โฮมง [個別訪問, Kobetsu hōmon] โดยเด็ดขาด เพื่อป้องกันการซื้อเสียงและการกดดันประชาชนในพื้นที่ส่วนตัว

สำหรับผู้ที่ประสงค์จะลงสมัครรับเลือกตั้ง กฎหมายกำหนดให้ต้องวางเงินประกันการสมัคร หรือ เคียวทากุกิง [供託金, Kyōtakukin] เป็นจำนวน 3 ล้านเยนสำหรับการสมัครแบบแบ่งเขต หรือ 6 ล้านเยนสำหรับการสมัครแบบบัญชีรายชื่อ หากผู้สมัครได้รับคะแนนเสียงไม่ถึงเกณฑ์ขั้นต่ำร้อยละ 10 ของคะแนนเสียงที่ถูกต้อง เงินประกันนี้จะถูกริบเข้าคลังหลวง เพื่อป้องกันไม่ให้มีผู้ลงสมัครเล่นๆ โดยไม่มีเจตจำนงทางการเมืองที่แท้จริง

พรรคการเมืองของญี่ปุ่น

ญี่ปุ่นมีระบบหลายพรรค แต่พรรคการเมืองที่ครองอำนาจบริหารประเทศยาวนานที่สุดคือ พรรคเสรีประชาธิปไตย หรือ จิมินโต [自由民主党, Jimintō / LDP] ซึ่งเป็นพรรคอนุรักษ์นิยมที่จัดตั้งรัฐบาลเกือบตลอดช่วงเวลาหลังสงครามโลกครั้งที่สอง โดยมักจับมือเป็นพันธมิตรร่วมรัฐบาลกับพรรคโคเมโต [公明党, Kōmeitō]

ในฝั่งของพรรคฝ่ายค้าน มีการปรับเปลี่ยนและรวมกลุ่มกันหลายครั้ง ตัวอย่างสำคัญคือ พรรคประชาธิปไตยแห่งญี่ปุ่น หรือ มินชูโต [民主党, DPJ] ซึ่งเคยชนะการเลือกตั้งและบริหารประเทศระหว่างปี 2009 ถึง 2012 ในปัจจุบัน พรรคฝ่ายค้านหลักประกอบด้วย พรรคประชาธิปไตยรัฐธรรมนูญ [立憲民主党, CDP], พรรคนิปปอนอิชินโนะไก [日本維新の会, Ishin], พรรคประชาธิปไตยเพื่อประชาชน [国民民主党, DPFP], พรรคคอมมิวนิสต์ญี่ปุ่น [日本共産党, JCP], พรรคสังคมประชาธิปไตย [社会民主党, SDP] ตลอดจนกลุ่มการเมืองใหม่อย่าง พรรคเรวะชินเซ็นกุมิ [れいわ新選組] และพรรคซันเซโต [参政党]

นอกจากพรรคการเมืองหลักแล้ว ยังมีผู้สมัครอิสระที่สร้างสีสันให้กับการเลือกตั้งญี่ปุ่น เช่น แมค อากาซากะ [Mac Akasaka] ผู้ก่อตั้งพรรคสไมล์ [スマイル党, Smile Party] ซึ่งรณรงค์เรื่องรอยยิ้มและสุขภาพจิตด้วยเครื่องแต่งกายแปลกตา แม้ว่าเขาจะพ่ายแพ้ในการลงสมัครระดับชาติหลายครั้ง แต่ความมุ่งมั่นยาวนานของเขาก็ส่งผลให้เขาได้รับเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาเขตมินาโตะในกรุงโตเกียวเมื่อปี 2019

พรรคคอมมิวนิสต์ญี่ปุ่น [JCP] ก็นับเป็นอีกหนึ่งพรรคที่น่าจับตามองในประวัติศาสตร์ แม้ว่าจะมีบทบาทในฐานะพรรคฝ่ายค้านขนาดเล็กในสภาผู้แทนราษฎร แต่พรรคก็มีฐานเสียงที่เหนียวแน่นและส่งผู้สมัครลงแข่งขันอย่างสม่ำเสมอในทุกระดับ

การหาเสียงในบราซิล: ความแตกแยก เสียงรบกวน และข้อเปรียบเทียบกับญี่ปุ่น

เมื่อมองกลับมาที่ประเทศบราซิล บรรยากาศการเลือกตั้งและการรณรงค์หาเสียงมักเต็มไปด้วยการถกเถียงที่ดุเดือดและความเห็นที่แบ่งแยกอย่างรุนแรง ในยุคโซเชียลมีเดีย การสนทนาทางการเมืองมักกลายเป็นการโจมตีตัวบุคคลเพื่อทำลายความน่าเชื่อถือของอีกฝ่าย มากกว่าการนำเสนอนโยบายและแผนงานเชิงโครงสร้างเพื่อพัฒนาประเทศ

การหาเสียงในบราซิลใช้งบประมาณมหาศาลไปกับการผลิตสื่อโฆษณาทางโทรทัศน์และอินเทอร์เน็ต บ่อยครั้งที่ผู้มีสิทธิเลือกตั้งยึดติดกับคำขวัญหรือความชอบส่วนบุคคล จนละเลยการพิจารณาตรวจสอบนโยบายสาธารณะอย่างเป็นกลาง

ในโลกออนไลน์ ผู้คนจำนวนมากแสดงความคิดเห็นขนาดยาวเพื่ออ้างความรู้ความเข้าใจทางการเมือง แต่การถกเถียงส่วนใหญ่กลับมุ่งเน้นเพียงการกล่าวหาฝ่ายตรงข้าม บทสนทนามักถูกจำกัดอยู่แค่การตราหน้าว่าฝ่ายหนึ่งทำลายชาติ ขณะที่อีกฝ่ายกำลังนำพาประเทศไปสู่อำนาจนิยม การปะทะกันทางอารมณ์นี้ทำให้ข้อเสนอที่เป็นประโยชน์ต่อส่วนรวมถูกบดบังไปจนหมด

ปัญหาการทุจริตและการบริหารที่ผิดพลาดไม่ได้จำกัดอยู่เพียงฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง ความมั่นคงของประเทศขึ้นอยู่กับการเสริมสร้างความเข้มแข็งของสถาบัน การบังคับใช้กฎหมายอย่างเสมอภาค และการตรวจสอบที่โปร่งใส สำหรับผู้ที่สังเกตการณ์ความเป็นไปนี้ ความแตกต่างด้านระเบียบวินัยและการอยู่ร่วมกันในสังคมญี่ปุ่นเป็นสิ่งที่เห็นได้ชัดเจน ดังที่มีการกล่าวถึงในบทความเกี่ยวกับ ช็อกวัฒนธรรมในญี่ปุ่นและความต่างที่ชาวต่างชาติมักเจอ

ไม่ว่าสถานการณ์จะเป็นอย่างไร ชาวบราซิลยังคงยืนยันที่จะปกป้องอาชญากรหรือใช้ความผิดพลาดของผู้อื่นเพื่อลดความผิดพลาดของผู้สมัครของตน

นอกจากความแตกแยกทางความคิดแล้ว ผลกระทบในทางปฏิบัติของการเลือกตั้งในบราซิลคือ กองใบปลิวหาเสียงที่เกลื่อนกลาดตามทางเท้าและท่อระบายน้ำใกล้หน่วยเลือกตั้ง ขบวนรถแห่เปิดเครื่องเสียงดังสนั่น และภาระหน้าที่ของการบังคับไปลงคะแนนเสียง ซึ่งแตกต่างอย่างสิ้นเชิงจากความสงบเรียบร้อยในหน่วยเลือกตั้งของญี่ปุ่น

เราได้เรียนรู้อะไรจากการเลือกตั้งของญี่ปุ่นและบราซิล?

ระบบการเลือกตั้งของญี่ปุ่นแสดงให้เห็นว่า กฎระเบียบที่ชัดเจนและการบังคับใช้กฎหมายอย่างมีประสิทธิภาพ ช่วยให้กระบวนการเลือกตั้งดำเนินไปอย่างเป็นระเบียบได้โดยไม่ต้องบังคับให้ประชาชนไปลงคะแนน แม้ว่าการเมืองญี่ปุ่นจะเผชิญกับข้อวิพากษ์วิจารณ์เรื่องการขาดการผลัดเปลี่ยนอำนาจและความไม่กระตือรือร้นของคนรุ่นใหม่ แต่การเคารพพื้นที่สาธารณะและการตั้งคำถามต่อจริยธรรมของนักการเมืองยังคงเป็นเสาหลักที่สำคัญ เมื่อเกิดข่าวอื้อฉาวเกี่ยวกับการประพฤติมิชอบ สังคมจะเรียกร้องให้นักการเมืองคนนั้นลาออกจากตำแหน่งและขอโทษอย่างเป็นทางการทันที สิ่งนี้สะท้อนให้เห็นถึงค่านิยมที่ลึกซึ้งในสังคมเกี่ยวกับ นิสัยการขอโทษในสังคมญี่ปุ่นและการแสดงความรับผิดชอบ เพื่อรักษาความไว้วางใจของประชาชน

การเปรียบเทียบระหว่างสองประเทศช่วยให้เราเข้าใจว่า ความเข้มแข็งของระบอบประชาธิปไตยไม่ได้ขึ้นอยู่กับตัวบทกฎหมายเพียงอย่างเดียว แต่ยังขึ้นอยู่กับวุฒิภาวะของพลเมืองและผู้นำสาธารณะด้วย ขณะที่ญี่ปุ่นรักษาระเบียบอันเคร่งครัดของระบบบัตรลงคะแนนเขียนด้วยมือเพื่อป้องกันความวุ่นวาย กระบวนการในบราซิลก็มีความรวดเร็วของเครื่องลงคะแนนอิเล็กทรอนิกส์ ควบคู่ไปกับความท้าทายจากความขัดแย้งทางการเมืองและภาระของระบบเลือกตั้งภาคบังคับ

คุณรู้รายละเอียดเหล่านี้เกี่ยวกับแคมเปญการเลือกตั้งและการเมืองของญี่ปุ่นหรือไม่?