ไอคิโดเป็นศิลปะการต่อสู้ของญี่ปุ่นที่ชื่อแปลได้ว่าเส้นทางแห่งการประสานพลังงานชีวิต ผิดจากยูโดหรือคาราเต้ ตรงที่ไม่มีการแข่งขัน ฝึกเป็นคู่ ด้วยท่าที่กำหนดไว้ และเป้าหมายไม่ใช่ชัยชนะแต่คือการควบคุมความขัดแย้ง ความต่างนี้ทำให้ยากต่อการเปรียบเทียบและง่ายต่อการเข้าใจผิด
บทความนี้อธิบายว่าไอคิโดคืออะไร ใครก่อตั้ง คาบเรียนดำเนินอย่างไร เทคนิคทำอะไรกับแรงของผู้โจมตี และศิลปะนี้ไปถึงประเทศอื่นได้อย่างไร

สารบัญ 18
ไอคิโดคืออะไร
ไอคิโดถูกจัดระบบในญี่ปุ่นหลังสงครามโลกครั้งที่สองโดยอุเอชิบะ โมริเฮ (1883 ถึง 1969) ศิลปะนี้ตั้งอยู่บนความกลมกลืนระหว่างผู้ฝึกกับทิศทางการเคลื่อนที่ของผู้โจมตี แทนที่จะเอาพลังชนพลัง ทิศทางของการโจมตีถูกรับไว้แล้วเบี่ยงออก
เพื่อการนั้นจึงใช้การทุ่ม การล็อกข้อ และการตรึง แต่ยังใช้การเคลื่อนไหวทั้งตัว ก้าว หมุน ระยะห่าง ผู้ที่ถูกโจมตีเรียกนาเงะ ผู้ที่โจมตีเรียกอุเกะ ทั้งสองบทบาทสลับกันในคาบเรียน เพราะนั่นเป็นทางเดียวที่จะเข้าใจว่าเทคนิคทำงานอย่างไร

ผู้ก่อตั้ง อุเอชิบะ โมริเฮ
อุเอชิบะเกิดปี 1883 รบในสงครามรัสเซีย-ญี่ปุ่น และต่อมาเรียนไดโตเรียว ไอคิจูจุตสึกับทาเคดะ โซกาคุ ศิลปะต่อสู้ที่เก่ากว่าและเป็นรากของพื้นฐานเทคนิคจำนวนมาก ปี 1919 เขาพบเดกุจิ โอนิซาบุโรแห่งขบวนการโอโมโตะ ซึ่งจิตวิญญาณของที่นั่นมีอิทธิพลต่อเขาอย่างมาก
ในทศวรรษ 1920 เขาเปิดโรงเรียนเล็ก ๆ และเรียกศิลปะของตนว่าไอคิบูจุตสึ ชื่อไอคิโดถูกลงทะเบียนอย่างเป็นทางการในปี 1942 หลังสงคราม ลูกชายคิชโชมารุ อุเอชิบะ (1921 ถึง 1999) สร้างองค์กรที่วันนี้รู้จักในชื่อไอคิไก โดชุคนปัจจุบันคือหลานชาย โมริเทรุ อุเอชิบะ

ความหมายของชื่อ
ชื่อประกอบด้วยสามคำ อิ (ไอ) คือความกลมกลืนและความสอดคล้อง คิ (คิ) คือพลังงานชีวิต และโด (โด) คือเส้นทาง ตามตัวอักษรหมายถึงเส้นทางแห่งความกลมกลืนของพลังงาน ไม่ใช่ไสยศาสตร์ แต่เป็นทัศนคติในการฝึก อย่าต้าน ตามการเคลื่อนไหวและรับทิศทางของมัน
ในการฝึกสิ่งนี้เห็นได้ในรายละเอียดเล็ก ๆ คนที่หยุดหมัดด้วยแขนจะเสียสมดุล คนที่หมุนตัวและนำแขนจะยังยืนอยู่ ฟังดูง่ายและต้องใช้เวลาหลายปี

ด้านร่างกายและจิตใจ
อุเอชิบะสนใจความสัมพันธ์ระหว่างร่างกายกับจิตใจ ในงานเขียนของเขา เทคนิคเชื่อมกับทัศนคติแห่งความขอบคุณและความสงบ สำหรับการสอนหมายถึงการแยกชัดเจน เทคนิคฝึกที่ร่างกาย ทัศนคติเติบโตด้วยการทำซ้ำ
คนที่อ่านแต่ตำราทางจิตใจโดยไม่ฝึกจะไม่เข้าใจไอคิโด คนที่ฝึกแต่เทคนิคโดยไม่สนใจทัศนคติจะสูญเสียสิ่งที่ทำให้ศิลปะนี้ต่างจากระบบต่อสู้ธรรมดา

การฝึก
คาบหนึ่งเริ่มด้วยการคำนับ แล้ววอร์มアップ การฝึกหกล้ม และการเคลื่อนไหวพื้นฐาน จากนั้นจึงเป็นท่าร่วมคู่ การโจมตีถูกกำหนดไว้ล่วงหน้าและคำตอบก็เช่นกัน ผู้เริ่มต้นเรียนท่าไม่กี่ท่าอย่างลึก ผู้ชำนาญประกอบท่าได้อิสระกว่า
อุปกรณ์ประกอบด้วยชุดสีขาวหรือกิ และสำหรับระดับสูงคือฮากามะที่ใส่ตามธรรมเนียม อาวุธอย่างดาบไม้บอกเก็นและไม้สั้นโจเป็นส่วนหนึ่งของการฝึก เพราะช่วยให้เข้าใจระยะและแกนของร่างกาย

กฎในโดโจ
โดโจมีรูปแบบที่แน่นอน ผู้ฝึกคำนับเมื่อเข้า ทำความสะอาดเสื่อ ดูแลเท้าและเสื้อผ้าให้สะอาด และฝึกกับคู่ ไม่ใช่ต่อคู่ คนที่ทุ่มแรงเกินไปทำลายความไว้วางใจที่ท่านั้นต้องการ
ประโยคที่ว่าผู้โจมตีล้มด้วยแรงของตัวเองอธิบายเรื่องนี้พอดี ความรับผิดชอบอยู่ที่ทั้งสองฝ่าย อุเกะไม่ปล่อยการเคลื่อนไหว และนาเงะไม่ฉกฉวยมัน
ไอคิโดมาถึงบราซิลได้อย่างไร
เช่นเดียวกับศิลปะญี่ปุ่นหลายแขนง ไอคิโดมาถึงอเมริกาใต้พร้อมผู้อพยพญี่ปุ่นและครูที่เริ่มสอนในทศวรรษ 1950 ในบราซิลมีโดโจในเซาเปาโลและเมืองอื่น ๆ มักเชื่อมกับสมาคมวัฒนธรรมญี่ปุ่น
จนถึงวันนี้จำนวนผู้ฝึกน้อยกว่ายูโด แต่ชุมชนมั่นคง หลายโดโจอยู่ในเครือข่ายไอคิไก บางแห่งอยู่ในสมาคมอิสระ
ไอคิโดเทียบกับศิลปะอื่น
ยูโดใช้การทุ่มในการแข่งขัน คาราเต้ใช้การชกและเตะ เคนโดใช้ดาบ ไอคิโดไม่มีการแข่งขันและเน้นการตอบสนองและการควบคุม นั่นทำให้วัดผลยาก แต่ก็ดึงดูดคนที่ไม่ต้องการการแข่งขัน
ใครต้องการกีฬาที่มีกฎชัดและมีสายจะพบได้เร็วกว่าในยูโดหรือคาราเต้ ใครต้องการการเคลื่อนไหว ความรู้สึกของร่างกายและรูปแบบที่สงบจะพบทางที่เหมาะในไอคิโด
ครูและลำดับการสืบทอด
อุเอชิบะ โมริเฮคือผู้ก่อตั้ง ลูกชายคิชโชมารุผู้จัดองค์กร และหลานโมริเทรุคือโดชุคนที่สาม แต่ละช่วงทิ้งร่องรอยไว้ พ่อให้ประสบการณ์และการสอน ลูกสร้างโครงสร้างไอคิไก หลานรักษาการฝึกในโลกที่เชื่อมต่อกัน
ครูที่เผยแพร่ศิลปะนี้ไปทั่วโลกเรียนที่ฮงบุโดโจในโตเกียวแล้วกลับไปสอนในประเทศของตน ปรับจังหวะคาบเรียนโดยไม่เปลี่ยนหลักการ
สิ่งที่คาดได้ในคาบแรก
สัปดาห์แรก ๆ ใช้เรียนการล้มโดยไม่บาดเจ็บ การเคลื่อนที่บนเสื่อ และการรักษาระยะ เทคนิคมาช้า เพราะพื้นฐานคือท่าทางและการหายใจ
เป็นปกติที่จะออกไปทั้งเหนื่อยและรู้สึกจำอะไรไม่ได้ ฝึกสัปดาห์ละสามครั้งร่างกายจะเริ่มจดจำรูปแบบและท่าต่าง ๆ จะอ่านออก
ศิลปะสำหรับหลายวัย
เพราะไม่มีการแข่งขัน ไอคิโดจึงปรับได้ดีกับหลายช่วงวัย เด็กและผู้สูงอายุฝึกเนื้อหาเดียวกัน ปรับความเข้มข้นและความเร็ว
นั่นไม่ได้หมายความว่าง่าย ความเข้มอยู่ที่ความแม่นยำและความอดทน มากกว่าที่แรงหรือความเร็ว
ประวัติการฝึกในญี่ปุ่น
หลังสงคราม ญี่ปุ่นห้ามศิลปะต่อสู้บางแขนง ไอคิโดปรับตัวโดยเน้นการฝึกเป็นคู่และไม่มีการแข่งขัน จึงดำเนินต่อได้ในโรงเรียนและชมรม มหาวิทยาลัยหลายแห่งเปิดชมรมไอคิโดในช่วงเวลานั้น
โรงเรียนและชุมชนท้องถิ่นกลายเป็นฐานของการฝึก ขณะที่ศูนย์กลางอย่างฮงบุโดจอกำหนดแนวปฏิบัติและออกใบรับรองให้ครูจากทั่วประเทศ
อาวุธในการฝึก
ดาบไม้บอกเก็นใช้ฝึกท่าตัดและระยะ ส่วนไม้สั้นโจใช้ฝึกการควบคุมแกนและการหมุนตัว ทั้งสองอย่างไม่ได้มีไว้ต่อสู้จริง แต่ช่วยให้เข้าใจว่าการเคลื่อนไหวของร่างกายทำงานอย่างไรเมื่อมีวัตถุอยู่ในมือ
การฝึกอาวุธมักมาก่อนหรือหลังท่ามือเปล่า ขึ้นกับครูแต่ละสำนัก บางที่เน้นท่ามือเปล่าและใช้ของเพียงเสริม
การหายใจและท่าทาง
การหายใจเป็นส่วนที่ผู้เริ่มต้นมองข้ามง่ายที่สุด ท่าที่ถูกต้องเริ่มจากฐานที่มั่นคงและลมหายใจที่ไม่ตื้น การหายใจที่สั้นทำให้ไหล่เกร็งและสูญเสียการรับรู้รอบตัว
ครูมักเตือนให้ผ่อนไหล่และปล่อยน้ำหนักลงที่ขา เพราะแรงที่เกิดจากความเกร็งไม่ได้ช่วยให้เทคนิคชัดขึ้น
ระดับขั้นและการสอบ
หลายสำนักใช้ระบบคิวและดัน ผู้เริ่มต้นเริ่มจากคิวสูงไล่ลงมา แล้วจึงเข้าสู่ดัน การสอบวัดจากท่าที่กำหนด ไม่ใช่จากการต่อสู้
เวลาที่ใช้แต่ละขั้นต่างกันตามสำนักและความถี่ในการฝึก สิ่งที่เหมือนกันคือการประเมินความแม่นยำและความปลอดภัยในการฝึกคู่
ไอคิโดกับสุขภาพ
เพราะไม่มีการปะทะหนัก ไอคิโดจึงเป็นที่นิยมในกลุ่มที่ต้องการเคลื่อนไหวต่อเนื่องโดยไม่เสี่ยงบาดเจ็บจากการชกต่อย การฝึกช่วยเรื่องการทรงตัวและความยืดหยุ่นของข้อต่อ
แต่การหกล้มยังต้องเรียนอย่างถูกต้อง ครูที่ดูแลใกล้ชิดจึงสำคัญกว่าความเร็วในการเรียนเทคนิคใหม่
คำถามที่พบบ่อย
ต้องแข็งแรงก่อนจึงเริ่มได้ไหม ไม่ต้อง การฝึกออกแบบให้ปรับตามร่างกายของผู้ฝึกแต่ละคน
มีแข่งไหม ไม่มีในสายหลัก บางสำนักจัดการสาธิตหรือการทดสอบ แต่ไม่ใช่การชกกันเพื่อคะแนน
ต้องซื้ออุปกรณ์ทันทีไหม ส่วนใหญ่เริ่มด้วยชุดฝึกพื้นฐานก่อน แล้วค่อยเพิ่มฮากามะเมื่อถึงระดับ
สรุป
ไอคิโดเป็นศิลปะต่อสู้ที่ไม่ได้ชนะความขัดแย้งแต่ทำให้มันจบ มาจากชีวิตของชายคนหนึ่งที่มองหาการต่อสู้อีกแบบหลังสงคราม และจากประเพณีญี่ปุ่นที่เชื่อมเทคนิคกับทัศนคติ
ข้อมูลเพิ่มเติมเรื่องศิลปะต่อสู้ญี่ปุ่นอยู่ในบทความเรื่องยูโด, คาราเต้ และ ดาบคาตานะ






ชุมชน
ความคิดเห็น
0 ความคิดเห็น
ยังไม่มีความคิดเห็นที่เผยแพร่ในภาษานี้
ส่งความคิดเห็น