วันอาทิตย์ที่ 7 ธันวาคม 1941 เครื่องบินจากเรือบรรทุกของกองทัพเรือญี่ปุ่นบินขึ้นจากจุดทางตะวันตกเฉียงเหนือของเกาะโออาฮู และโจมตีฐานทัพสหรัฐที่เพิร์ลฮาร์เบอร์ การโจมตีเริ่มเมื่อเวลา 7.48 นาฬิกาในท้องถิ่นและกินเวลาราวสองชั่วโมง เหตุการณ์นี้นำสหรัฐเข้าสู่กลางสงครามโลกครั้งที่สอง และเปลี่ยนความสัมพันธ์ของทั้งสองประเทศไปตลอดหลายทศวรรษ
สารบัญ 6
เกิดอะไรขึ้น
การโจมตีมาเป็นสองระลอก ระลอกแรกส่งเครื่องบินทิ้งตอร์ปิโดและเครื่องบินดิ่งเข้าโจมตีเรือประจัญบานที่จอดอยู่ ระลอกที่สองโจมตีสนามบินและสิ่งก่อสร้าง มีชาวอเมริกันเสียชีวิตมากกว่า 2,400 คน และบาดเจ็บกว่าพันคน

เรือประจัญบานเสียหายหนักที่สุด เรืออะริโซนาระเบิดเมื่อลูกกระสุนกระทบคลังกระสุนแล้วจม เรือโอกลาโฮมาพลิกคว่ำ เรือประจัญบานลำอื่นจมหรือเสียหายอย่างหนัก ส่วนเรือบรรทุกเครื่องบินของกองเรือแปซิฟิกไม่ได้อยู่ในท่าเช้าวันนั้น เรือเอ็นเทอร์ไพรซ์และเล็กซิงตันอยู่กลางทะเล และข้อเท็จจริงนี้ส่งผลต่อสงครามในแปซิฟิกนับจากนั้น

ทำไมญี่ปุ่นจึงโจมตี
ญี่ปุ่นทำสงครามในจีนมาตั้งแต่ทศวรรษ 1930 น้ำมัน เหล็ก และยางพาราต้องนำเข้าจนเกือบทั้งหมด ผู้นำทหารจึงวางแผนยึดพื้นที่ทรัพยากรในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ สหรัฐสกัดการขยายตัวนี้ ด้วยการจำกัดการส่งออกชิ้นส่วนเครื่องบินและเหล็กกล้าในปี 1940 จากนั้นเมื่อญี่ปุ่นเข้าไปในอินโดจีนฝรั่งเศสตอนใต้ในเดือนกรกฎาคม 1941 จึงอายัดทรัพย์สินและห้ามส่งน้ำมัน
เมื่อน้ำมันสำรองลดลง ผู้นำญี่ปุ่นเห็นสองทาง คือเจรจาและถอนตัวจากจีน หรือยอมเสี่ยงทำสงครามและโจมตีไปทางใต้ การโจมตีฮาวายเป็นก้าวแรกของทางที่สอง คือทำให้กองเรือแปซิฟิกใช้การไม่ได้ เพื่อให้การรุกไปทางใต้ไม่ถูกคุกคามจากด้านข้าง
นักประวัติศาสตร์ยังถกกันเรื่องน้ำหนักของสาเหตุ บางคนเน้นการห้ามส่งน้ำมันเป็นตัวจุดชนวน บางคนเห็นว่าทางตันในสงครามจีนคือรากของปัญหา ทั้งสองมุมมองไม่ได้ขัดกันโดยตรง
ใครวางแผน
แผนนี้มาจากพลเรือเอกยามาโมโตะ อิโซโรกุ เขารู้ถึงกำลังอุตสาหกรรมของสหรัฐและเห็นว่าสงครามยาวจะชนะไม่ได้ จึงต้องการหมัดหนักตั้งแต่ต้นเพื่อทำลายความตั้งใจของวอชิงตัน เรือบรรทุกเครื่องบินหกลำแล่นผ่านตอนเหนือของแปซิฟิกโดยไม่ถูกตรวจพบจนถึงจุดปล่อยเครื่องบิน ลูกเรือซ้อมการโจมตีในอ่าวที่มีความลึกใกล้เคียงกัน และต้องดัดแปลงตอร์ปิโดเพราะท่าเรือตื้น

ตัวเลขผู้เสียชีวิตยังถูกอ้างอิงต่างกันในแต่ละแหล่ง เพราะนับเฉพาะทหารหรือรวมพลเรือนด้วย ในที่นี้ใช้ตัวเลขทหารเป็นหลัก
ผลของวันนั้น
ในทางยุทธวิธีถือว่าประสบความสำเร็จอย่างมาก แต่ในทางยุทธศาสตร์ยังไม่สมบูรณ์ เรือบรรทุกเครื่องบินไม่ถูกโจมตี คลังน้ำมันและโรงซ่อมยังอยู่ และระลอกที่สามถูกยกเลิก สหรัฐประกาศสงครามกับญี่ปุ่นในวันที่ 8 ธันวาคม และในวันที่ 11 ธันวาคม เยอรมนีกับอิตาลีประกาศสงครามกับสหรัฐ สงครามภูมิภาคสองแห่งจึงกลายเป็นสงครามโลก

สงครามเริ่มเมื่อไร
ในเอเชีย สงครามดำเนินอยู่ก่อนแล้ว ญี่ปุ่นยึดแมนจูเรียหลังเหตุการณ์มุกเดนปี 1931 และในปี 1937 ขยายการโจมตีเซี่ยงไฮ้และหนานจิงเป็นสงครามเต็มรูปกับจีน ส่วนในยุโรปสงครามเริ่มปี 1939 เมื่อเยอรมนีบุกโปแลนด์ เพิร์ลฮาร์เบอร์เชื่อมแนวรบเหล่านี้เข้าด้วยกัน ก่อนหน้านั้นวอชิงตันเพียงสนับสนุนลอนดอน หลังจากนั้นก็เป็นคู่สงครามเอง

ช่วงที่สหรัฐยึดครองจนถึงปี 1952 เปลี่ยนกฎหมาย การศึกษา และเศรษฐกิจของญี่ปุ่นอย่างลึกซึ้ง
ความสัมพันธ์หลังจากนั้น
หลังปี 1945 ความสัมพันธ์ของสองประเทศเปลี่ยนไปทั้งหมด สนธิสัญญาสันติภาพซานฟรานซิสโกคืนอำนาจอธิปไตยให้ญี่ปุ่นในปี 1951 และสนธิสัญญาความมั่นคงในปีเดียวกันนั้นสร้างกรอบให้ทหารอเมริกันประจำอยู่ในประเทศ ฉบับแก้ไขปี 1960 ยังเป็นฐานของพันธมิตรจนถึงทุกวันนี้ ขณะที่มาตรา 9 ของรัฐธรรมนูญยังเป็นศูนย์กลางของการถกเถียง

ทุกวันนี้ญี่ปุ่นได้รับอิทธิพลทางวัฒนธรรมอเมริกันอย่างมาก และในที่อย่างโอกินาวา ผู้คนอเมริกันเป็นภาพคุ้นเคยในชีวิตประจำวัน ข้อถกเถียงเรื่องเสียงและอุบัติเหตุจากฐานทัพยังดำเนินต่อ การจะเข้าใจว่าการโจมตีปี 1941 และความพินาศปี 1945 กลายเป็นพันธมิตรได้อย่างไร ต้องดูปีที่อยู่ระหว่างนั้น คือการยึดครอง สนธิสัญญา และการถกเถียงเรื่องรัฐธรรมนูญ
สำหรับบริบทเพิ่มเติม มีบทความเรื่อง จักรวรรดิญี่ปุ่นตั้งแต่เมจิ, การสังหารหมู่ที่หนานจิง และ โอกินาวา





ชุมชน
ความคิดเห็น
0 ความคิดเห็น
ยังไม่มีความคิดเห็นที่เผยแพร่ในภาษานี้
ส่งความคิดเห็น